يكى از رايج ترين و مؤثرترين فنون يادگيرى و تقويت حافظه، به ويژه براى دانش آموزانى كه قصد دارند دروسى با ماهيت حفظى را مطالعه كنند، روش PQR4 است. نام اين روش، از كنار هم قرار دادن حروف اول ۶ مرحله آن، شكل گرفته است.
روش PQR4
۱) P يا Preview (پيش مطالعه)
خواندن سريع و روزنامه وار كليه مطالب پيش از خواندن دقيق و جزء به جزء آن. پيش مطالعه، علاوه بر آن كه ذهن مطالعه گر را براى دريافت تمامى اطلاعات متن آماده مى كند، يك ديد كلى نسبت به مبحث مورد مطالعه نيز فراهم مى آورد.
۲ و ۳) R & Q يا Question & Read (طرح سوال و خواندن متن)
خواندن كلى با هدف يادگيرى تفصيلى هر بخش و طرح تمامى سوالات قابل پيش بينى از هر مبحث، مرحله دوم PQR4 است. پس از طرح سوالات كلى، خواندن دقيق متن آغاز مى شود.
۴) R يا Reflect (فكر كردن)
پس از خواندن دقيق متن، بايد به آن چه مطالعه كرده ايد، بينديشيد و سعى كنيد با ايجاد ارتباط بين آموخته هاى خود، عمق مطالعه تان را افزايش بدهيد.
۵) R يا Recite (از حفظ گفتن)
در اين مرحله، بايد تمام مطالبى را كه ياد گرفته ايد، در ذهن تان بازخوانى و بازگويى كنيد. در اين مرحله، مى توانيم فرد يا افرادى را در ذهن خودمان در نظر بگيريم و سعى كنيم آن چه را مطالعه كرده ايم، به آن فرد يا افراد تدريس نماييم. اگر نتوانيم اين مرحله را به خوبى انجام بدهيم، يعنى مراحل قبلى را با موفقيت پشت سر نگذاشته ايم و مجبوريم مراحل ،۲ ۳ و ۴ را تكرار كنيم.
۶) R يا Review (مرور)
اگر بتوانيم مرحله ۵ را با موفقيت پشت سر بگذاريم. آن وقت در مرحله ششم بايد سعى كنيم مانع از فراموشى مطالب مورد مطالعه شويم. اين كار فقط با مرور زمان بندى شده و منظم، امكان پذير است. روش PQR4 توصيه مى كند اولين مرور را ۲۴ ساعت بعد از مطالعه انجام بدهيم، دومين مرور را ۳ روز بعد از مرور اول، سومين مرور را ۱ هفته بعد از مرور دوم، چهارمين مرور را ۱ ماه بعد از مرور سوم، پنجمين مرور را ۳ ماه بعد از مرور چهارم، و بالاخره ششمين مرور را ۶ ماه بعد از مرور پنجم. مرحله ششم PQR4 از كل ۵ مرحله قبلى اش سخت تر است اين طور نيست؟
روش Murder
يكى ديگر از روش هايى كه مشاوران و متخصصان امور آموزشى به مطالعه گران توصيه مى كنند، روش Murder است. نام اين روش نيز از كنار هم قرار دادن حروف اول ۶ مرحله آن، شكل گرفته است.
۱) M يا Mood (حال و هوا)
پيش از شروع مطالعه بايد حال و هواى آن را پيدا كنيد، يعنى سرحال باشيد و آماده يادگرفتن. اين حالت را بايد تا پايان مطالعه حفظ كنيد. افكار مثبت را جانشين افكار منفى كنيد و زمينه را براى يك مطالعه مفيد و مؤثر مهيا كنيد.
۲) U يا Underestand (درك و فهم)
اين مرحله توصيه مى كند آن چه را كه مى خوانيد، به طور مفهومى و عميق درك كنيد. بخش هايى را كه نمى توانيد خوب درك كنيد با علامت گذارى مشخص كنيد تا در مراحل بعدى، مجدداً به سراغ آن ها برويد.
۳) R يا Recall (بازخوانى و يادآورى)
سعى كنيد آن چه را كه در مرحله قبلى خوانده و فهميده ايد به خاطر بياوريد و با استفاده از راهبردهاى تفسير، تخيل و تحليل مفاهيم، ارتباط درستى بين آموخته هايتان برقرار كنيد.
۴) D يا Detect & Digest (كشف و هضم)
در اين مرحله بايد به قسمت هايى كه در مرحله ۱ خوانده ايد و نفهميده ايد، برگرديد و به يادگيرى آن ها بپردازيد. به اين منظور، آن چه را كه جا گذاشته ايد يا غلط فهميده ايد، بايد كشف كنيد و به كشف سازمان مطالب بپردازيد. مطالب پيچيده را به اجزاى ساده تر تجزيه كنيد و از منابع معتبر ديگرى به جز منبع مورد مطالعه تان نيز كمك بگيريد.
۵) E يا Expand (بسط)
مطالبى را كه خوانده ايد، بسط و گسترش بدهيد. يعنى به آن ها شاخ و برگ بدهيد و سعى كنيد آن ها را به مطالبى كه قبلاً ياد گرفته ايد، مرتبط كنيد.
۶) R يا Review & Response (مرور و پاسخ)
مرور مطالب خوانده شده، يكى از مهم ترين مراحل همه روش هاى يادگيرى از جمله روش Murder است. هدف اصلى مرور كردن، عبارت است از: به ياد آوردن آموخته ها، توجه به نكات مهم، سعى در پاسخگويى به سوال هاى از قبل طراحى شده و تمركز بر اهداف يادگيرى.

۱۲- تمام موارد حقانيت معاد را شامل است و امكان حدوث آن را مى رساند به جز مورد... بر ضرورت معاد دلالت دارد.
۱) الا الى الله تصير الامور
۲) اذا رايتم الربيع فاكثروا النشور
۳) بلى قادرين على ان نسوى بدانه
۴) قل يحييها الذى الشاها اول مرة
۱۳- روحى كه بايد در كالبد عمل دميده شود تا انسان را زنده و نورانى كند كدام است و مبين چيست؟
۱) عمل صالح براى خدا كه از نيت آن عمل مشكل تر است- حسن فعلى
۲) نيت خالص براى خدا كه از انجام آن عمل مشكل تر است- حسن فاعلى
۳) پنهان انجام دادن عمل صالح كه نزد خداوند ارزش زيادى دارد- حسن فاعلى
۴) نيت اگر الهى نباشد اما برخاسته از فطرت پاك انسان باشد- حسن فعلى
۱۴- آتش حرص و ولع در انسان آن جا شعله ور مى شود كه:
۱) به چيزى تحريك شود و از وصول به آن منع شود.
۲) از چيزى منع شود و از وصول به آن هم منع شود.
۳) از چيزى منع شود و زمينه هاى وصول به آن فراهم نباشد.
۴) به چيزى تحريك شود و زمينه هاى وصول به آن فراهم نباشد.
۱۵- آن گاه كه مردم جامعه اى به سوى مال دوستى و جاه طلبى و شهوت پرستى ميل كنند، بى تفاوتى در جامعه كم مى گردد، اين امر حاكى از ... در آن جامعه است.
۱) نبودن معرفت
۲) نبودن اخلاص
۳) بى ايمانى
۴) بى تقوايى
۱۶- خداى متعال، گواه حقانيت طالوت را در مبارزه با جالوت و شاهد برگزيدگى او را به فرماندهى بر بنى اسراييل... معرفى مى فرمايد.
۱) در اختيار بنى اسراييل قرار گرفتن تابوت
۲) برخوردارى طالوت از نيروى علمى و تواناى جسمى
۳) برگزيده بودن از سوى خدا براى انجام مسووليت
۴) تسليم اطاعت بى چون و چرا از پيامبر زمان خود
۱۷- با توجه به سخن حضرت على (ع) كه مى فرمايد: «و لا يجرى لاحد الا جرى عليه و لايجرى عليه الا جرى له» كدام مطلب مفهوم مى گردد؟
۱) ملازمه بين باطل و حق
۲) موازنه بين حق و باطل
۳) ملازمه بين حق و تكليف
۴) موازنه بين تكليف و حق
۱۸- فطرت در انسان به ترتيب در چه حالتى به «انسانيت» و يا «موجودى مسخ شده» تبديل مى شود؟
۱) با تربيت صحيح استعدادهاى بالقوه به فعليت برسد- بر اثر نداشتن مربى تربيتى ناصحيح و فعليتى ناقص در او بروز كند.
۲) با تربيت صحيح استعدادهاى بالقوه به فعليت برسد- بر اثر تربيت غلط فعليتى غير از آنچه بالقوه دارد بر او تحميل شود.
۳) تمايلات بالفعلى كه با تربيت صحيح شكوفا شود- بر اثر تربيت غلط فعليتى غير از آن چه بالقوه دارد بر او تحميل شود.
۴) تمايلات بالفعلى كه با تربيت صحيح شكوفا شود- بر اثر نداشتن مربى تربيتى ناصحيح و فعليتى ناقص در او بروز كند.
۱۹- تفاوت «قضا و قدر» با «جبر و اختيار» به ترتيب بيانگر كدام مطلب است؟
۱) اولى مربوط به مجردات و دومى مربوط به عالم طبيعيات است.
۲) اولى مربوط به انسان و دومى مربوط به همه موجودات است.
۳) اولى مربوط به همه موجودات و دومى مربوط به افعال انسان است.
۴) اولى مربوط به اعمال غيراختيارى انسان و دومى مربوط به افعال اختيارى انسان است.
۲۰- سعادت و كمال انسان در گرو... است و معمولاً... انسان را از توجه به اين مسأله اساسى باز مى دارد.
۱) آگاهى از فلسفه حيات- توجه به هدف هاى مادى و غريزى دنيا و بى توجهى به بعد متعالى حيات
۲) شناخت حقايق عالم هستى- توجه به هدف هاى مادى و غريزى دنيا و بى توجهى به بعد متعالى حيات
۳) آگاهى از فلسفه حيات- سرگرم شدن به كارهاى روزمره و به خصوص غرق شدن در ظواهر زندگى
۴) شناخت حقايق عالم هستى- سرگرم شدن به كارهاى روزمره و به خصوص غرق شدن در ظواهر زندگى
۲۱- آيه مباركه (قد خلت من قبلكم...)، (پيش از شما سنت هايى وجود داشت پس در اطراف زمين سير كنيد تا ببينيد كه عاقبت تكذيب كنندگان چگونه بود) بيانگر كدام مطلب است؟
۱) قرآن و كل تاريخ، مطالعه در وضع گذشتگان به عنوان يكى از منابع معرفت معرفى شده است.
۲) قرآن و اجزاى تاريخ، مطالعه در وضع گذشتگان به عنوان يكى از منابع معرفت معرفى شده است.
۳) قرآن و اجزاى تاريخ، حوادث گذشتگان (تاريخ) به مثابه ظرفى است كه همه انسان ها را دربرگرفته است.
۴) قرآن و كل تاريخ، حوادث گذشتگان (تاريخ) به مثابه ظرفى است كه همه انسان ها را دربرگرفته است.
۲۲- اگر زن بخواهد با استفاده از سرمايه هاى فطرى و درونى خود كانون خانواده را آكنده از انس و صفا و الفت كند چه تدابيرى بايد انديشيد؟
۱) تعهد مرد به وعده هاى طلايى آغاز زندگى و شروع طرح زندگى مشترك
۲) فداكارى و بروز عواطف نهفته در وجود زن كه سرشار از مهر و محبت است.
۳) قبل از هر چيز بايد خوش اخلاقى در مرد ايجاد بشود تا زن در آن محيط امنيت خاطر پيدا كند.
۴) قبل از هر چيز بايد شادابى روح زن تأمين شود و اين در گرو ارتباط قلبى او با همسرش است.
۲۳- با كدام جمله نمازگزار تمام امتيازات واهى نژادى، اقليمى و زمانى را نفى مى كند؟
۱) سبحان ربى العظيم و بحمده
۲) اياك نعبد و اياك نستعين
۳) السلام علينا و على عباد الله الصالحين
۴) السلام عليك ايها النبى و رحمة الله و بركاته
۲۴- امام حسين عليه السلام در سخنان هدايت بخش خود در روز عاشورا، علت بى تأثيرى سخنان خود را در دل هاى پرقساوت لشكريان يزيد... اعلام مى دارد.
۱) دل سپردگى به زخارف دنيا
۲) ابتلاء به حرام خوارى
۳) فريفتگى به وعده هاى پوچ
۴) مرعوب قدرت باطل شدن
۲۵- اعمال منافى عفت و اخلاق، كدام كيفر از كيفرهاى اسلامى را به دنبال دارد و بيان آن چيست؟
۱) حدود- مجازات هايى است كه قانونگذار اسلام مقدار و چگونگى آن را تعيين كرده است.
۲) تعزيرات- مجازات هايى است كه قانونگذار اسلام مقدار و چگونگى آن را تعيين كرده است.
۳) حدود- مجازات هايى است كه مقدار و چگونگى آن ها تعيين نشده و توسط قاضى تعيين مى شود.
۴) تعزيرات- مجازات هايى است كه مقدار و چگونگى آن ها تعيين نشده و توسط قاضى تعيين مى شود.

۱۲- گزينه «۱» صحيح است. بينش اسلامى (۳)- ص ۵۹- ساير گزينه ها بيانگر امكان معاد است.
۱۳- گزينه «۲» صحيح است. بينش اسلامى (۳)- ص ۸۵ و ۸۶- نيت خالص كه همان حسن فاعلى در انجام فعل است در حكم روح عمل است كه بايد در كالبد دميده شود تا آن زنده و نورانى كند.
۱۴- گزينه «۱» صحيح است. بينش اسلامى (۳)- ص ۱۰۷- انسان به چيزى حرص مى ورزد كه هم از آن منع مى شود و هم به سوى آن تحريك شود.
۱۵- گزينه «۴» صحيح است. قرآن (۳)- ص ۴۴- بى تقوايى است كه افراد را به مال دوستى و جاه طلبى و شهوت پرستى مى كشاند.
۱۶- گزينه «۱» صحيح است. قرآن (۳)- ص ۵۶- شاهد حقانيت طالوت صندوق آرامش بخش بود كه با نيروهاى غيبى و ملكوتى دوباره به دست قوم بنى اسراييل افتاد.
۱۷- گزينه «۳» صحيح است. قرآن (۳)- ص ۷۱- امام على (ع) مى فرمايد: هر كس بر كسى حق داشته باشد. بر عهده خودش نيز حقى هست.
۱۸- گزينه «۲» صحيح است. بينش پيش دانشگاهى- ص ۱۲- تربيت صحيح گرايش هاى فطرى به انسانيت منجر مى شود و تربيت گرايش هاى فطرى به مسخ شدن منجر مى شود، يعنى انسان به آن چه بالقوه دارد نرسد.
۱۹- گزينه «۳» صحيح است. درس سوم و چهارم بينش پيش دانشگاهى
۲۰- گزينه «۳» صحيح است.
۲۱- گزينه «۲» صحيح است. بينش پيش دانشگاهى- ص ۸۱- آيه مربوطه بيانگر اجزاى تاريخ است و به جهت اهميت مطالعه در وضع گذشتگان، اسلام تاريخ را به عنوان يكى از منابع معرفت و شناخت معرفى كرده است.
۲۲- گزينه «۴» صحيح است. شادابى و نشاط روحى زن در درجه اول در گرو ارتباط قلبى با همسرش و برخوردارى از توجه مهرآميز و بالاخره اطمينان از عشق و محبت او نسبت به خود است.
۲۳- گزينه «۳» صحيح است. بينش پيش دانشگاهى- ص ۱۱۲- نمازگزار با سلام تنها بر بندگان صالح خدا درود مى فرستد و قوميت و مليت و سن و جنس را براى برترى نفى مى كند.
۲۴- گزينه «۲» صحيح است. امام حسين در روز عاشورا خطاب به لشكريان يزيد فرمود: «علت اين كه سخنان من در دل هاى شما اثر نمى گذارد اين است كه به حرام خوارى مبتلا شده ايد.»
۲۵-گزينه «۱» صحيح است. بينش اسلامى (۱)- ص ۱۲۴

بيشتر مردم در زندگى شان هيجانات شديد و غيرقابل كنترل را تجربه كرده اند. بدون شك دانش آموزان هم كه در راه كنكور هستند اين هيجانات را نيز دارند. در چنين مواقعى، ايشان بسيار مايل هستند شدت خشم، غم، اضطراب و نااميدى تحت كنترل آن ها باشد، ممكن است شدت هيجانات بر رفتار و طرز برخورد فرد به گونه اى تأثير بگذارد كه موجب رنجش و ناراحتى خود و اطرافيانش شود. در چنين لحظاتى چگونه مى توان اين هيجانات را تحت كنترل درآورد؟
براى دستيابى به چنين توانايى به نكات زير توجه فرماييد:
* از چگونگى تنفس خويش آگاه باشيد. تنفس آرام و عميق داشته باشيد، با اين عمل ساده به طور طبيعى مى توان ضربان قلب و فعاليت ذهن را آرام كرد. هر نوع انقباضى را در بدنتان به خصوص عضلات، شانه ها، گردن و فك را بررسى و تعديل كند.
* سعى كنيد بر هيجانات خود مسلط باشيد. هنگامى كه با ديگران هستيد زمان مناسبى براى ابراز هيجانات شديدتان نيست. بنابراين از آن ها پوزش بخواهيد و براى مدتى از آن ها دور شويد. به آن ها بگويد كه احتياج به زمانى داريد تا بر اعصابتان مسلط شويد و چند لحظه ديگر برگرديد.
* حتماً با افرادى دلسوز و مجرب ارتباط داشته باشيد و مشكلات خود را با آن ها در ميان بگذاريد. چنين ارتباطى به شما كمك خواهد كرد تا در حس و رفتارتان تعادلى برقرار كنيد و احساس تنهايى و انزوا نكنيد.
* روش ديگرى در كنترل كردن هيجانات، ثبت آن ها در دفتر يادداشت روزانه نيست.
* اگر موضوعى براى شما بسيار اهميت دارد، آن را بى پرده با ديگران مطرح كنيد، اما قبلاً درباره آن موضوع و موقعيت خود خوب فكر كنيد، به ياد داشته باشيد كه تغيير در ارتباطات به مرور زمان رخ مى دهد و صحيح نيست كه اين تغيير بر اساس اصول غيرمنطقى و يا هيجانات زودگذر باشد.
* با خودتان مهربان باشيد. فرصت هاى اضافى كوتاهى كه داريد، فعاليت هاى مورد علاقه خود را انجام دهيد. در اين فاصله زمانى، ذهن شما آرامش لازم را بازخواهد يافت.
* سعى كنيد براى مدت كوتاهى به موضوعى كه باعث آشفتگى شما شده است، فكر نكنيد. چرا كه در چنين شرايطى ذهن قدرت تصميم گيرى صحيح را ندارد و در زمانى مناسب كه آرامش بيشترى داريد، به طور صحيح راه حلى براى مشكل و ناراحتى تان پيدا كنيد. با انجام دادن فعاليت هاى فيزيكى از قبيل ورزش كردن و كلاس رفتن و كار سخت انجام دادن خود را خسته نموده و توجه و تمركز خود را به آن ها معطوف سازيد.
* كارهاى هميشگى و امور روزمره خود را انجام دهيد. بدين گونه زندگى شما تحت كنترل خواهد بود.
* چنانچه مكرراً دچار احساسات و هيجانات شديد و ناراحت كننده مى شويد، حتماً با مشاوران مجرب مشورت كنيد و يا كتاب هاى منتشر شده در اين زمينه را بخوانيد.

اگر يك مطلب را سرسرى بخوانيد، تمركز شما به راحتى برهم مى ريزد. در عوض براى هر قسمت، سرتان را تكان دهيد و به دنبال پرسش بگرديد. براى اين مرحله بايد بگوييد «چگونه مى توانم سطح فعاليتم را در حين مطالعه بالا ببرم؟» سپس مطالعه كنيد تا جواب اين پرسش را پيدا كنيد. اين كار ساده را انجام دهيد. پرسش هايى كه براى هر قسمت طرح مى كنيد مركزيتى به افكارشما مى دهند و باعث مى شوند كه روى مطلب مورد مطالعه مسلط شويد. همچنين هنگامى كه درس مى خوانيد مى توانيد ليستى از پرسش ها را تهيه كنيد و براى پيدا كردن جواب پرسش ها، به درس گوش دهيد، هر ازگاهى، مكان خود را تغيير دهيد. در جايى كه خيلى سرد است، ننشينيد. جابه جا شدن، به حركت خون در بدن كمك مى كند و باعث مى شودكه اكسيژن بيشترى به مغز شما برسد و شاداب و سرحال باشيد.

سازمان سنجش آموزش كشور فهرست منابع سوالات آزمون سراسرى سال ۱۳۸۵ دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالى را اعلام كرد.
محمود بسطامى، مدير روابط عمومى سازمان سنجش آموزش كشور به ايسنا با اعلام اين خبر گفت: سوالات كنكور سراسرى ۸۵ از كتاب هاى نظام آموزشى سالى- واحدى طراحى مى شود. وى افزود: در كنكور سراسرى سال ۱۳۸۵ به جز اعمال معدل، تغيير ديگرى صورت نمى گيرد و همانند سال هاى گذشته برگزار مى شود.

نقش بازى هاى فكرى مانند شطرنج در تمركز حواس چيست؟
بسيار عالى است. به شرط آن كه در طول بازى، افكار منظم و دنباله دار و جهت دارى را دنبال كنيد. يادتان باشد هر بازى كه در آن بازيكن آن چه را كه در بازى مى گذرد به خاطر بسپارد يا پيش بينى كند، در افزايش قدرت تمركز مؤثر است.