امامان معصوم(ع) به عنوان پاسداران و تبيين كنندگان آيين جامع و جاودانه اسلام و پيشوايان امت اسلامى در شئون مختلف فردى و اجتماعى، حضورى فعال و موثر در عرصه هاى اجتماعى، سياسى و فرهنگى داشتند و از اين طريق سرمشق و الگويى عينى را در برابر حقيقت جويان به نمايش مى گذاشتند و حجت را بر همگان تمام مى كردند.
بارزترين دليل نقش آفرينى و فعاليت ائمه(ع) در ميدان هاى سياسى و اجتماعى، حساسيت و موضعگيرى هاى خلفاى وقت نسبت به آن بزرگواران و تلاش براى محدود ساختن و از ميان برداشتن آن ها بود كه در تاريخ بنى اميه و بنى عباس به روشنى قابل مشاهده است.
اگر امامان معصوم(ع) نسبت به مسايل سياسى، اجتماعى و فرهنگى جامعه خويش بى تفاوت بودند، بيم خلفا از آنان مفهومى پيدا نمى كرد. منشأ و ريشه اعمال محدوديت ها براى معصومين(ع) و در نهايت به شهادت رساندن آن ها، همين امر است كه در سخن امام صادق(ع) به وضوح بيان شده است: «ما منا الا مقتول او مسموم» (هيچ يك از ما نيست كه به قتل نرسد يا مسموم نشود)
در زادروز امام محمد باقر(ع)، پيشواى پنجم شيعيان جهان، مرورى كوتاه و گذرا بر فعاليت هاى آن امام همام در دو عرصه سياسى و فرهنگى داريم، باشد كه راه و روش آن حضرت اسوه رفتار پيروانش در همه زمان ها قرار گيرد.
الف- عرصه سياسى:
از جمله رهنمودهاى سياسى امام باقر(ع) به پيروان خود، جبهه گيرى عليه حاكمان ستمگر است، آنجا كه فرمودند: «در برابر عمل ناشايست ستمگران با قلب و زبانتان به انكار و مبارزه برخيزيد و بر پيشانى آنان بكوبيد و در راه خدا از ملامت ملامتگران نهراسيد.»
ابوبصير مى گويد: از امام باقر(ع) درباره كارهاى حكومتى و همكارى با دستگاه خلافت سوال كردم، فرمودند: «هرگز به خدمت آنان در نياييد حتى به اندازه يك مرتبه فرو بردن قلم در مركب! زيرا هيچ كس به خدمت ايشان در نمى آيد و از دنياى آنان بهره اى نمى گيرد مگر آن كه به همان اندازه به دين او لطمه مى خورد.»
امام پنجم شيعيان مانند ساير امامان(ع) حتى در شرايطى كه زمينه قيام مسلحانه عليه حكومت هاى فاسد فراهم نبود، همواره فرهنگ جهاد و شهادت را در ميان پيروان خود زنده نگه داشته و آن را ترويج مى كردند. امام(ع) نقش جهاد و مبارزه مسلحانه در حفظ ارزش هاى الهى را چنين بيان مى كنند: «نيكى ها و ارزش ها همه در شمشير و در سايه شمشير نهفته است»، «هيچ قطره اى نزد خداوند بزرگ از قطره خونى كه در راه او ريخته شده باشد، محبوب تر نيست»، «پس در راه خدا جهاد كن زيرا اگر كشته شوى به زندگى جاويد راه خواهى يافت و نزد خدا روزى مى خورى و اگر در مسير جهاد بميرى پاداش تو از سوى خدا تضمين شده است و چنانچه سالم باز گردى از تمام گناهانت پاك شده اى.»
ب- عرصه فرهنگى:
امام باقر(ع) در زمينه علمى و فرهنگى تلاش هاى گسترده و بسيارى انجام دادند و در مدت ۱۹ سال امامت خويش با نهضت علمى دامنه دارى به نشر حقايق و معارف اسلامى و گشودن باب هاى علوم مختلف پرداختند.
نهضت علمى امام در شرايطى تحقق يافت كه جمود فكرى بر سراسر جهان  اسلام حاكم شده بود و انحرافات فكرى و اعتقادى بسيارى در ميان جامعه و عده اى از عالمان دينى و فقيهان پديد آمده بود كه بر سرگردانى مردم جوياى  حقيقت مى افزود.
از طرفى پيدايش يا گسترش فعاليت هاى مسلك هاى فكرى و فرقه هاى مختلف مانند خوارج، مرجئه، معتزله، جبريه، كيسانيه و زيديه، آلودگى فضاى فكرى و فرهنگى جامعه اسلامى را افزايش داده بود.
امام باقر(ع) در چنين شرايطى براى صيانت از اسلام ناب و تبيين معارف اصيل اسلامى اقدامات مهمى را انجام دادند كه اهم آن ها به شرح زير است:

۱- احيا و گسترش حديث
پس از آن كه ممنوعيت نقل و تدوين حديث پيامبر(ص) در زمان عمر بن عبدالعزيز يعنى حدود يك قرن پس از رحلت پيامبر اعظم(ص) لغو شد، امام باقر(ع) بيشترين تلاش خود را صرف احياى اين منبع عظيم فرهنگ اسلامى نمودند تا آنجا كه يكى از شاگردان آن حضرت مى گويد: «هفتاد هزار حديث از امام باقر(ع) شنيدم كه همه را از رسول خدا(ص) نقل مى كرد.»
۲- مبارزه با تحريف و احاديث جعلى
امام باقر(ع) از پيروان خود مى خواست احاديثى را كه مى شنوند به كتاب خدا عرضه كنند و درستى و نادرستى آن را به وسيله معيار انطباق با كتاب خدا تشخيص دهند.
۳- نشر ساير علوم
امام پنجم شيعيان در دانشگاه اسلامى خود علاوه بر فقه اسلامى به توسعه و نشر ساير علوم از قبيل طب، كلام، اخلاق، تفسير قرآن و ... اهتمام جدى داشتند.
۴- تعليم و تربيت افراد مستعد
پنجمين امام معصوم(ع) در دوران پر بركت امامت خويش، شاگردان زيادى را پرورش دادند كه تعداد آنها را تا ۴۸۲ نفر برشمرده اند.
۵- تبيين و گسترش فقه اسلامى
بيش از هشتاد درصد فقه اسلامى برگرفته از احاديث بود كه با ممنوعيت و مهجوريت حديث پس از رحلت پيامبر(ص) ضربه مهلكى بر پيكر آن وارد شد. امام باقر(ع) در چنين فضايى به احياى فقه ناب محمدى(ص) و گسترش آن درميان مردم همت گماشتند.
۶- مبارزه با مسلك ها و فرقه هاى انحرافى
انحراف فكرى و فرهنگى از مسير حق و اسلام ناب از مهم ترين مشكلات جامعه اسلامى بود كه پس از رحلت پيامبر(ص) آغاز شد و با اقدامات و عملكرد ناصواب خلفا گسترش يافت. امام باقر(ع) با تبيين و ترويج عقايد و معارف اصيل اسلامى در برابر فرقه ها و مسلك هاى فكرى منحرف موضع گرفتند و به معرفى چهره واقعى اسلام پرداختند تا فرهنگ و سيره آخرين و كامل ترين دين آسمانى و خاتم الانبيا(ص) بدون پيرايه هاى خرافى براى آيندگان باقى بماند.

جوان: جشنواره تابستانى تئاتر با شعار «تئاتر براى همه» در شهرستان اسلامشهر به مدت يك ماه آغاز به كار كرد. جشنواره تابستانى تئاتر با هدف آشنايى جوانان و نوجوانان با هنر زيباى تئاتر و نيز غنى سازى اوقات فراغت تابستان جوانان و نوجوانان در شهرستان اسلامشهر آغاز به كار نمود.

جوان: فيلم سينمايى «چند مى گيرى گريه كنى؟» به كارگردانى شاهد احمدلو در فرهنگسراى انقلاب اكران مى شود.
اين فيلم هر روز در سه سانس ،۱۵ ۱۷ و ۱۹ در سالن فجر اين فرهنگسرا روى پرده مى رود. در اين فيلم زنده ياد منوچهر نوذرى، ابوالفضل پورعرب، حميد لولايى، نيكو خردمند و محبوبه بيات ايفاى نقش مى كنند.
علاقه مندان مى توانند جهت تماشاى اين فيلم و يا رزرو بليت به فرهنگسراى انقلاب واقع در بزرگراه نواب صفوى، خيابان كميل شرقى مراجعه كنند.

گروه ادب و هنر: مركز هنرى آسمان واقع در فرهنگستان هنر به صورت رسمى افتتاح شد.
به گزارش ايسنا، درمراسمى كه برگزار شد با توضيحات جعفرى نژاد از اعضاء اين مركز و نمايش صحنه هايى از فيلم «آتش بس» اين مجموعه فرهنگى به بهره بردارى رسيد. اين مجموعه كه به منظور برنامه ريزى و اجراى طرح هاى پژوهشى و اجراهاى مرتبط با گروه هاى تخصصى فرهنگستان مخصوصا موسيقى، سينما، نمايش و چند رسانه اى در نظر گرفته شده داراى سالن چند منظوره اى با ظرفيت ۴۵۰ نفر، مجهز به آپارات ۳۵ ميليمترى است. همچنين فضاى نمايشگاهى براى برپايى نمايشگاه ها در طبقه زيرين اين مجموعه قرار دارد، ضمن اينكه در همين طبقه سالن ديگرى با ظرفيت ۵۰ نفر جهت برپايى جلسات و كارگاه هاى آموزشى و فيلمخانه و سالن نمايش كوچك با ۳۳ صندلى، مركز مطالعات و تحقيقات اينترنتى و پلاتوى تلويزيونى براى ضبط برنامه هاى علمى، فرهنگى و هنرى درنظر گرفته شده است. شايان ذكر است در اين مراسم كه جمعى از مسوولين و هنرمندان حضور داشتند پس از اجراى برنامه در سالن اصلى و بازديد حاضران از
بخش هاى مختلف اين مجموعه ، تومارى از طرف فرهنگستان هنر در حمايت از مردم لبنان و فلسطين به امضاء رسيد.

فارس: مدير آموزش انجمن سينماى جوان گفت: با نگاه اعتلايى دفاتر و بالا بردن سطح كيفى آموزش فيلم كوتاه در استان ها بيش از ۱۰ كارگاه تخصصى در دفاتر انجمن سينماى جوان برگزار مى شود.
مهدى نجابت، مدير آموزش انجمن سينماى جوانان ايران درباره جزييات اين طرح گفت: اين كارگاه تخصصى شامل كلاس هاى صدابردارى، تدوين، كارگردانى و فيلمنامه نويسى است. نجابت ادامه داد: با توجه به سياست هاى كلان انجمن  مبنى بر تقويت نگاه بومى و منطقه اى در دفاتر استان ها تلاش خواهيم كرد از استادان برجسته استان ها براى برگزارى كلاس ها و آموزش علاقه مندان استفاده كنيم. وى گفت: رايزنى هايى با استادان و مدرسان برجسته سينماى كشور نيز جهت بالا بردن كيفيت كارگاه هاى تخصصى صورت گرفته است.

از راديو جوان
مهر: راديو جوان ويژه برنامه اى براى شهادت
امام هادى (ع) به سردبيرى حامد جوادزاده تهيه كرده كه روز جمعه ششم مرداد ماه از اين شبكه پخش مى شود.
ويژه برنامه شهادت امام هادى (ع) كارى از گروه جوان و جامعه است كه از ساعت ۱۸ تا ۲۰ روز جمعه ششم مرداد به تهيه كنندگى عليرضا محمدنيا روى آنتن راديو جوان مى رود. سعيد  پور محمودى گوينده و حجت الاسلام محمد زائرى كارشناس برنامه است.