پنجشنبه ۵ مرداد ۱۳۸۵
۱ رجب ۱۴۲۷ - ۲۷ جولاى ۲۰۰۶ - سال هشتم - شماره ۲۰۸۶
طنز و كاريكاتور
Tel: 8894338
abolfazl@javandaily.com
sJavan.jpg
pdf PDF
Edition
صفحه نخست
داخلى
ايران و جهان
اقتصادى
حوادث
اجتماعى
ورزشى
فرهنگى
جوان ورزشى
گوناگون
سراى ايرانى
جوان و جامعه
طنز و كاريكاتور
انديشه
تاريخ
آرشيو
تماس با ما
آشنايى با كارتونيست هاى ايرانى
كيارش زندى
110217.jpg
متولد: ۱۳۵۰
صلاحب امتياز و مدير مسوول فصلنامه تخصصى هنر «خط خطى»
كارشناس عكاسى دانشگاه هنر ۱۳۷۶
كارشناس ارشد انيميشن دانشگاه هنر ۱۳۷۹
كارتونيست و تصويرساز بيش از ۳۰ عنوان نشريه از سال ۱۳۶۸
مدير امور فرهنگى دانشگاه سوره تا سال ۱۳۸۲
موسس انجمن كاريكاتوريست ها و گروه «كلاغ سفيد»
مترجم و مولف مقالات تخصصى هنر در مطبوعات از سال ۱۳۷۲
دبير بخش كاريكاتور دهمين جشنواره مطبوعات وزارت ارشاد اسلامى ۱۳۸۲
موسس كارگاه عكاسى دانشگاه پيام نور اسدآباد در پروژه بزرگترين لابراتوار غرب كشور
مشاور اولين جشنواره بين المللى فيلم و عكس وزارت علوم، تحقيقات و فناورى سال ۱۳۸۴-۱۳۸۵
تهيه كننده - كارگردان - مدير توليد- نويسنده - متحرك ساز- مشاورو ناظر كيفى پروژه هاى متعدد انيميشن مانند:
110220.jpg
بت عيار، المپيك و ترافيك - دايى جان و جان دايى - قطره آب - م، مثل مداد- مدادهاى رنگى و... براى:
شبكه هاى سيما - كانون پرورش فكرى كودكان و نوجوانان - جشنواره ها - شركت ها و موسسات فرهنگى هنرى و...
عضو هيات علمى موسسه آموزش عالى سوره تهران
مدرس دانشگاه ها و موسسات هنرى تهران از سال ۱۳۷۷ مانند:
دانشگاه آزاد - دانشگاه شريعتى - جهاد دانشگاهى - خانه كاريكاتور ايران - دانشگاه سوره و مركز علمى كاربردى تهران
داور جشنواره هاى فيلم و انيميشن از سال ۱۳۸۴ از جمله:
جشنواره فيلم و عكس كاشمر - جشنواره زيتون سرخ - بخش آثار انيميشن جشنواره عاشوراييان سپيد
برنده جوايز متعدد جشنواره هاى سراسرى و بين المللى هنرهاى تجسمى از سال ۱۳۶۸
مدعو دوره هاى مختلف جشنواره هاى جهانى كاريكاتور تركيه و فرانسه از ۱۹۹۹
داور جشنواره هاى سراسرى و بين المللى هنرهاى تجسمى از سال ۱۳۷۴ از جمله:
دوسالانه هاى بين المللى كاريكاتور تهران - مسابقات مختلف خانه كاريكاتور ايران - جشنواره جهانى معضلات شهرى - سوگواره عكس عاشورا - مركز بين المللى پژوهش هاى زلزله - جشنواره هاى گوناگون دانشجويى و...
برنده جوايز جشنواره هاى سراسرى و بين المللى فيلم و انيميشن از سال ۱۳۸۴ از جمله:
نفر سوم بخش آثار ۱۱۰ ثانيه اى نخستين جشنواره فيلم پليس - نفر اول بخش انيميشن نخستين جشنواره فيلم شهر - نفر اول بخش قلم طلايى دهمين جشنواره دفاع مقدس

به نام هنرآفرين ازل
* علت گرايش شما به سمت كاريكاتور؟
110232.jpg
** سال ۱۳۵۰به دنيا آمدم «سالى كه «توفيق» توقيف شد.» سال ۱۳۵۷ به مدرسه رفتم و خواندن و نوشتن آموختن كه مقارن بود با سال انقلاب اسلامى و تكثر مجلات طنز و كاريكاتور و سال جارى شدن سيل كاريكاتور به امواج خروشان تظاهرات ها... در سال هاى بعد نيز اين تلاقى هاى تاريخى مرا رها نكرد؛ خلوت روزهاى سربازى ام را انتشار پياپى نشريات: گل آقا، طنز و كاريكاتور و كيهان كاريكاتور پر كرد... ورودم به دانشگاه هنر با برپايى اولين دوسالانه كاريكاتور بين المللى تهران همراه بود... پس مى توانم بگويم: «من سراغ كاريكاتور نرفتم، اين كاريكاتور بود كه سر راهم قرار گرفته است!».
*چشم انداز شما از ادامه اين مسير و نقطه پايانى؟
** «گرچه مقصد بس خطرناك است و منزل بس غريب...» اما اميدوارم... چرا كه چاره اى هم نيست... آدمى به اميد زنده است... اميدوارم براى خودم و كاريكاتور كشورم اميدوارم كه اين گوهرى به دست مشترى سفله نيفتد... اميدوارم تداوم هنر ايران اسلامى جايگاه خود را بر تارك جهان ابدى كند... و اين مهم ممكن نيست مگر با همدلى خودمان... كه متاسفانه هر از چندى «طبيبان مدعى» در قالب گروهك ها و نحله هايى نه چندان عميق ولى غوغاسالار و نمايشى به ميدان مى آيند و از محفل هاى كوچك شان جز تركش هاى نفاق چيزى نمى تراوند... كه خوشبختانه تجربه نشان داده است كه اين تب و تاب و ناز و كرشمه ها با عبور از مراحل كودكى و نوجوانى به بلوغ و پختگى مى رسند و يا در غبارى خودساخته غيب مى شوند. آن روز شايد بتوان در ميان جمع دوستان جشن بازنشستگى برپا كرد... و به خلوت بروم و براى خود «خط خطى» كنم...
* تقسيم بندى كاريكاتور از لحاظ تكنيك؟
** من چندان به اين مرزبندى ها قائل نيستم و اصولا از مرز و محدوده، دل خوشى ندارم. ولى در حيطه طبقه بندى هاى آكادميك و صرفا براى آموزش بنا به ضرورت دسته بندى هاى هر فصل دروس مانند ساير مباحث هنرهاى بعدى به گروههاى چون: چهره، موضوع، سياه و سفيد، رنگى، تك فريم، دنباله دار، مشروع و بدون شرح و... تقسيم بندى شده اند كه ممكن است بنا به ابزار و مصالح اجرايى باز بتوان به زيرگروه هايى جدايشان كرد... اما همه اين تنوع ها يك فصل مشترك دارند... پيام رسانى بصرى ... حال كد گذارى و انتقال پيام از فرستنده به گيرنده مى تواند در يكى از دسته بندى هاى ياد شده قرار گيرد.
* و از لحاظ مضمون؟
** مضمون هر اثر بازتاب خالق و كاشف آن اثر است... و اين فرد نماينده تمام فرهنگ، آموزه، رسوم و سنن و حتى اجتماع و خانواده خويش است... بنابراين معمولا اين گونه تفاوت ها را در مكاتب كشورهاى مختلف مى توان يافت كه به ناچار بر تكنيك هم تاثير متقابل گذاشته است... و مخاطب نيز همان انتظار را از او مى يابد. براى مثال مى گوييم مكتب كاريكاتور فرانسه، روسيه، امريكا و... كه در حقيقت نمايش يك فرآيند اجتماعى براى يك رسانه تصويرى به نام كاريكاتور و كارتون هستند.
* تفاوت كاريكاتور مطبوعاتى با كاريكاتور نمايشگاهى؟
110238.jpg
** كاريكاتور مطبوعاتى و نمايشگاهى نيز همانند تمام گونه هاى اين عرصه داراى اصالت و عناصر مشترك اوليه هستند و تنها بنا به گستره مخاطب و كيفيت ارايه تقسيم بندى شده بودند كه امروزه با افزايش توان تكنولوژيك چاپ و ارايه آثار مطبوعاتى و از طرفى برداشته شدن مرزهاى مخاطبان گالرى ها با مطبوعات به مدد روزآمد شدن و مخاطب شناسى عميق متخصصان رسانه اى مرزهاى خوانندگان جرايد و بينندگان نمايشگاه ها نيز كمرنگ شده است و دقيقا نمى توان گفت فلان اثر روزنامه اى در نمايشگاه قابل ارايه نيست و يا فلان كاريكاتور فاقد ارزش چاپ است!!! گرچه در مملكت ما به تبع برخى كشورهاى در حال توسعه هنوز افرادى پيدا مى شوند كه دليل ارزشگذارى آثارشان ويژگى هاى آثار خودشان است و اگر در مطبوعات كار مى كنند قداست را به كاريكاتور روزنامه اى مى دهند و به محض برنده شدن جوايز جهانى سريعا هاله قداست را به دور مخاطب فهيم جشنواره ها مى پيچند!!! و اگر روزى كاريكاتورشان مخاطب نداشت كلا منكر هر ۲ سبك مى شوند! * بزرگان اين رشته از نظر شما (تحت تاثير كدام يك از هنرمندان اين رشته قرار گرفته ايد)؟
** من مانند بعضى از دوستان سعى ندارم اسامى خارجى را قطار كنم كه برترى يابم... چرا كه من قطعا با ديدن بزرگان هنر ايرانى و آثارشان مجذوب اين رشته شدم و البته به دليل مقطعى از زندگى ام كاريكاتوريست هاى ترك نيز الگوى مناسبى برايم شدند...
در ميان پيشكسوتان خودم آثار مرحوم دولو - جنابان جواد عليزاده - احمد عربانى - لطيفى- بهمن عبدى - كامبيز درم بخش و مسعود شجاعى طباطبايى و مجموعه مقالات  حسين نيرومند در ميان دوستانم آثار آقاى على جهانشاهى و از بين كارتونيست هاى ترك، آقايان؛ Bulent Arabacioglu- Hasan Kacan و مرحوم OguzAral بيشترين تاثير را در يادگيرى بر من داشتند.
* جايگاه رنگ در آثار شما؟
** به عنوان يك عنصر بصرى در صورت نياز مورد استفاده قرار مى گيرد... و بعضا براى ارايه مناسب تر و عامه پسندتر در مواردى از آن بهره برده ام.
* لزوم اجراهاى پرحوصله و با ظرافت دركاريكاتور چه مى تواند باشد؟
** اجرا ۲ بال براى پرواز دارد: ۱- الگوى آموزشى شما در گذشته ۲- روحيات فردى تان
الگوهايى كه شخصا از آنها به عنوان سرمشق استفاده نموده ام اغلب از كارهاى پرساخت و ساز و مينياتورى پرهيز مى كرده اند و روحيات فردى من نيز با صراحت و تاثيرگذارى بلاواسطه هماهنگ تر است.
بنابراين از نظر من اگر مى شود پيامى را منتقل كرد بهتر است خالص تر و بى پيرايه تر باشد گرچه گاهى به خاطر احترام به دسته اى از مخاطبان كه جنبه تصويرسازى آثار را بيشتر مى پسندند سعى كرده ام با صبر و حوصله چشم نوازتر كار كنم...
(مخاطب با ديدن يك كار خطى و بدون رنگ همان مضمونى را دريافت مى نمايد كه اثر ديگرى با ساخت و ساز و هاشور فراوان منتقل مى نمايد. پس اصولا لزوم پرداخت به تكنيك هاى سنگين در اين هنر چه مى باشد)؟
* جايگاه اين هنر را در جامعه كنونى چگونه تحليل مى نماييد؟
** هنر كاريكاتور در حال حاضر به عنوان شيوه اى پيشرو در عرصه هنر رسانه اى مطرح است و در ميان مخاطبان پرتعدادش اهميتى بلامنازع يافته است و بر ماست كه مراقب باشيم از عظمت اين كاخ كه هر خشت آن به زحمت بسيار و هزينه هاى فراوان پيشكسوتان و بزرگانمان ساخته شده است را با كوتاهى دچار گزند ننماييم و حداقل نگهبان خوبى بر داشته هايمان باشيم.
* آيا راه حلى براى حضور پررنگ تر كاريكاتور در جامعه داريد؟
** آشتى هنرمندان حقيقى اين رشته با واقعيت هاى موجود جامعه و شناخت كامل از مخاطب در دنياى پيرامونمان.
* شخصيت يك كاريكاتوريست از ديد ديگران؟
** از ديگران بپرسيد!
* آيا كاريكاتوريست لزوما بايد انسان شوخ طبع و بذله گويى باشد؟
**كارتونيست جنبه صنفى و تيپولوژيك ماست ولى كاراكتر هر كدام از كارتونيست ها مثل هر كس شخصى و درونى است كه الزامى به تطابق نعل به نعل با تيپ كارى اش ندارد، گرچه خود من معتقدم تيپ و كاراكتر بر روى هم تاثير مى گذارند و معمولا كارتونيست هايى كه موضوعات طنز و فكاهه در آثارشان مشهود تر است، بايد ذاتا نيز از قدرى نمك بيشتر برخوردار باشند و شوخ طبعى مطبوعى دارند.
*تا به حال شده با كاريكاتور، دردسرساز شده باشيد.
** اصولا كاريكاتور و كارتون براى حل معضل، انبساط خاطر، نقد سازنده و سرگرمى پديدار مى شود و هوشمندى حرفه اى ما را مكلف مى كند سطح طنز و فكاهه اثرمان را به هزل و هجو نازل نكنيم بنابراين تا مى توانيم بايد دلى به دست آريم كه دل شكستن هنر نمى باشد از بعد خطوط قرمز و مسايل كلان نيز حركت درچارچوب قانون و پرهيز از جنجال هاى خودنمايانه دست ما را همواره براى نقد سازنده و مصلحانه باز خواهد گذاشت... كافى است كه از «من» عبور كنيم... از منظر عرف و سنن نيز اولين اصل آزادانديشى رعايت حريم حرمت افراد و سايرين است... پس با اين منطق اگر كار كنيم نه تنها خودمان دچار دردسر نمى شويم بلكه از دردسرهاى جانى براى ديگران نيز مى كاهيم... و تاكنون اين مسير برايم به همين روشنى و بى دردسرى بوده است.
* توصيه شما به علاقه مندان فراگيرى اين رشته؟
** «بخوانند ... ببينند... بكشند...» چرا كه مطالعه آثار مكتوب و مطالعات بصرى و تدقيق در آثار ديگران و طراحى مداوم و استمرار در يادگيرى باعث مى شود هرگز در لاك دفاعى نرويم و بدون تخطئه غير و با نمايش توانمندى خودمان از موانع عبور كنيم.
* چرا انجمن صنفى كاريكاتوريست هاى حرفه اى تشكيل نمى شود؟
** انجمن صنفى معمولا تعريف مشخصى دارد كه متاسفانه در ديار ما با اميال سياسى و اراده هاى فردى در معرض خطر قرار مى گيرد... انجمن صنفى يك تشكل مدنى براى احقاق حقوق صنفى و كارى است... پس نيازمند يك اراده جمعى است و تشكيل آن نياز به يك منجى يا سوپرمن ندارد... بلكه با من و فرديت هايمان تاكنون به اين مهم دست نيافته ايم. هنوز خودمان درگير و دار مسايل كم اهميت و اختلافات كودكانه ايم... جامعه كارتونى نسبتا كم جمعيت ايران متاسفانه دچار چند دستگى است و اين مهمترين سدى است كه بر سر راه انجمن قرار گرفته است... وگرنه در كنار هم و با هم مى توانستيم اين امر را به راحتى به انجام برسانيم.
*اگر قرار بود در اين مصاحبه يك سوال از خودتان بپرسيد، آن سوال چه بود؟
** الان مشغول چه كارى هستيد؟
* و جوابش؟
** مدت يك سال است كه قدرى از بار تدريس كم كرده ام تا به مسايل حرفه اى رشته ام به خصوص در زمينه انيميشن بپردازم... كه ماحصل آن توليد ۶ قسمت از ۱۳ قسمت و اتمام پيش توليد ۲ قسمت ديگر است كه با تحويل تمام شده مجموعه به صبا به اميد خدا شاهد پخشش خواهيم بود... ضمنا فصلنامه اى را نيز قصد انتشار دارم كه به شكل تخصصى به انيميشن، كاريكاتور و تصويرسازى مى پردازد... از طرفى فرصت كردم كه در ۲ جشنواره سنت ژوست لومارتل فرانسه و بنياد كاريكاتور آنكارا حضور يابم. اولى با يك غرفه و پانل شخصى و دومى با نمايشگاه انفرادى كه در روز افتتاحيه جشنواره برنامه ريزى شده بود... چند جايزه انيميشن هم در اين يكساله به لطف حق نصيبم شد كه بسيار دلنشين بودند... و در فراغتى كه از جو صميمانه جشنواره هاى داخلى كارتون يافتم!!! توانستم در تركيب داورى جشنواره فيلم و عكس «زيتون سرخ» و «عاشوراييان سپيد» حضور داشته باشم.
* اگر بعضى از گفته هايتان را سانسور كنيم پشت سرمان چه خواهيد گفت؟
**خائن.
* آخرين كلمات؟
** سپاسگزارم و ممنون.
نمايشگاه كاريكاتور«لكنت تصويرها» در تبريز برگزار شد
نمايشگاه كاريكاتور تحت عنوان «لكنت تصويرها» آثار وحيده آذرنيا در تبريز گشايش يافت.
در اين نمايشگاه ۵۰ اثر كاريكاتور به همت كاريكاتور و با همكارى امور هنرى اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى آذربايجان شرقى به نمايش گذاشته شد.اين نمايشگاه در موضوعات آزاد و با سبك اتود و هاشور به صورت سياه و سفيد در معرض ديد عموم قرار گرفت.
آذرنيا متولد ۱۳۶۰ است و فعاليت هاى هنرى خود را از سال ۸۱ آغاز كرده و اين نمايشگاه دومين حضور انفرادى وى مى باشد.
برگزارى نمايشگاه كاريكاتور در اراك
نمايشگاه كاريكاتور به مناسبت هفته بهزيستى در نمايشگاه توانمندى هاى سازمان بهزيستى استان مركزى در اراك برگزار شد.
در اين نمايشگاه به همت خانه كاريكاتور حوزه هنرى استان ۱۹ اثر از هنرمندان اين خانه در معرض ديد عموم قرار گرفت.نگاه هنرى به ابعاد زندگى سالمندان از موضوع هاى آثار ارايه شده در اين نمايشگاه بود.


|   شناسنامه   |   آرشيو   |