وقتى باخبر مى شويد يكى از دوستان قديمى تان خودروى زيبا و تقريبا مدل بالايى خريده، گلويتان كيپ مى شود و از شنيدن خبر ازدواج يكى از آشنايان كه اتفاقا كم سن تر از شما است، آن قدر لجتان مى  گيرد كه دلتان مى خواهد بزنيد زير گريه! همين اتفاق ممكن است هنگامى روى بدهد كه نامه ارتقاى همكارتان را روى ميز ببينيد! اگر دچار اين حالت ها شديد متاسفانه بايد اعتراف كرد كه شما مبتلا به حس ناخوشايند حسادت شده ايد و با اين احساس بيش از همه به خودتان ضربه مى زنيد.
حسادت از اول تاريخ و پندارى همزاد انسان بوده و كمتر كسى را مى توان يافت كه در زندگى ( حتى براى لحظه اى كوتاه) دچار اين حس نشده يا اين حس را از سوى اطرافيانش تجربه نكرده باشد.
بيشتر انسان ها دوست دارند بهتر و برتر از ديگران باشند و چنانچه فرد فقط احساس كند ديگران بهتر از او هستند و خودش در رده پايين ترى قرار دارد، از حسادت رنج مى برد.
كارشناسان علوم رفتارى و روانشناسان بر اين باورند كه عزت نفس به اعتماد به نفس سبب مى شود .فرد در هر شرايطى خودش را ارزشمند بداند و به ديگران حسادت نكند. حسادت منحصر به ماديات نيست هر چيزى مى تواند باعث ايجاد حسادت شود گاهى انسان ها در انجام كار خير و كمك به سايرين هم دلشان مى خواهد از ديگران بهتر باشند و همين موضوع سبب بروز حسادت مى شود.
چه طور ديو درون را از خود برانيم؟
اكثر ما ممكن است گاهى در زندگى از حسادت رنج ببريم. ارتقاى شغلى دوستان و يا همكاران، خودروى جديد همسايه  و يا حتى لباس تازه دوستمان ممكن است سبب حسادت ما باشد. براى بيشتر مردم، حسادت، احساسى زودگذر و مقطعى است اما برخى مواقع حسادت آن اندازه قوى و شديد است كه نشاط فرد را مى گيرد و بر معاشرتش با ديگران تاثير منفى مى گذارد. به هر روى چنانچه كمى تا قسمتى حسود مى شويد مراحل توصيه شده در زير به شما كمك مى كند تا بر حس حسادت چيره شويد.
* گام نخست: چنانچه دچار حس حسادت شديد خودتان را سرزنش نكنيد بلكه ريشه ها و دلايل حسادت تان را شناسايى كنيد. از توجيه رفتارتان دست برداريد. شايد گاهى وقت ها بتوانيد براى حسادتان دليل قانع كننده اى بيابيد اما در بيشتر موارد خود حسادت مانع از ديدن واقعيت مى شود.
* دومين گام: با بالا بردن اعتماد به نفس تان، حسادت از شما دور خواهد شد چرا كه حسادت در نتيجه عدم اطمينان افراد به خودشان ايجاد مى شود نه اعمال و يا رفتار ديگران ،بنابراين از همين امروز شروع كنيد. خواندن كتاب و كمك گرفتن از مشاور در صورت لزوم آغاز مناسبى براى درمان است!
*سومين گام: اگر پيش از اين به كسى حسادت نشان داده ايد با دقت بيشترى به تبعات منفى حسادت در زندگى تان توجه كنيد. اجازه ندهيد اين حس ناخوشايند بر روابط شما با ديگران تاثير منفى بگذارد.
* چهارمين گام: به جاى حسادت كردن در حق خواهر و برادر و دوستان مى توانيم به وجود آنها افتخار كنيم چرا كه در اين صورت قادرند بهتر از شما حمايت كنند.
حسادت به چيزى كه ديگران دارند گاه شما را عصبى، خشمگين و افسرده مى كند.
* پنجمين گام: همواره بايد شكرگذار نعمت هاى خدادادى باشيم و براى بهتر شدن مان بكوشيم، حسادت هنگامى زاده مى شود كه فرد احساس كند آنچه دارد كمتر از آن چيزى است كه بايد داشته باشد.
* ششمين گام: ياد بگيريد در لحظه هايى كه دچار حسادت مى شويد پيش از آن كه اين بيمارگونه تمام وجودتان را بگيرد، آن را تجزيه و تحليل كنيد. به اين فكر كنيد كه چه ضعف يا كمبودى در وجودتان سبب به وجود آمدن اين حس شده است. قدر خودتان را بدانيد چرا كه شان شما اجل تر و بالاتر از آن است كه به حس حسادت آلوده شود!

مهرى موسى وند
اكنون وجود كمتر اختلافى در فضاى كوچك آپارتمان ها از چشم و گوش همسايه ها پنهان نمى ماند. ساعت از ۲ بعدازظهر هم گذشته بود كه صداى جيغ و گريه بى امان زنى جوان سكوت اين ساعت از روز را شكست. صدا چنان مضطرب و پريشان مى نمود كه هرچند از پنجره به بيرون سرك نكشيدم و چيزى نديدم اما ترديدى نداشتم كه اين گريه بى امان و بى وقفه توجه همه همسايه ها را به خود جلب كرده است. صدا كم كم بالاتر رفت و بدل به جنجالى تمام عيار اما دوسويه شد.
آيا مى توان از حجم و بلنداى اين جنجال كاست و يا حتى آن را از بين برد. كارشناسان مسايل خانواده دلايل متعددى را براى جرو بحث زوج ها عنوان مى كنند اما بر اين باورند كه برخى دلايل بيش از ديگر علل سبب مشاجره ميان زوج ها مى شود و بر اين اساس معتقدند مى توان ريشه اين جنجال هاى زناشويى را شناخت و با تجزيه و تحليل مانع از بروز آنها شد. بى ترديد حل هر اختلاف مى تواند ما را يك قدم به هم نزديك تر كند.
مهم ترين دلايل جنجال ميان زوج ها
مشكلات اقتصادى و معيشتى، روابط زناشويى، مشكلات كارى، بحث درباره فرزندان و تقسيم وظايف خانه در شمار دلايل اختلاف تقريبا مهم بين زوجين است.
اختلاف نظر و ناهماهنگى عقايد در رديف بعدى علل مشاجره ميان زوج ها به حساب آمده است. بيشتر زوج ها ظرافت هاى گفت وگو كردن را بلد نيستند و همين موضوع پيش پا افتاده سبب جر و بحث آنها مى شود. بايد ياد بگيريم كه بيشتر گوش بدهيم و آن گاه سنجيده صحبت كنيم.
گاه زمينه هاى قبلى مانند جدايى والدين، فقر اقتصادى يا فرهنگى خانواده پدرى و مادرى آسيب هاى جبران ناپذيرى بر جاى مى گذارند به گونه اى كه در بزرگسالى به افرادى عصبى و ناآرام بدل مى شوند و در نقش همسر نمى توانند ارتباط موثرى برقرار كنند.
گاه دلايلى مانند فراموش كردن تاريخ تولد همسر، سالگرد ازدواج و رويدادهايى از اين دست دليل بروز مشاجره بين زوج هاست.
شليك دوسويه
دليل بحث و بگو مگو هرچه كه باشد در بيشتر موارد عبارت هاى تقريبا مشابهى بين زوجين رد و بدل مى شود. در حين دعوا كمتر به موضوع اصلى اشاره مى شود و به شكل ممكن فقط شخصيت يكديگر را خرد مى كنيم. اگرچه كارشناسان مسايل خانواده سكوت كردن در برابر رفتارهاى نامناسب طرف مقابل را شيوه درستى در زندگى مشترك نمى دانند اما جنجال را هم راه خوبى براى رفع مشكلات نمى دانند. به باور روانشناسان آنچه كه در هر مشاجره اى بايد مورد توجه طرفين قرار بگيرد حفظ حرمت ها و عقايد است. به عبارتى در حين مشاجره نبايد سخنى برانيم يا رفتارى انجام بدهيم كه پس از غائله اين قدر از همسرمان شرمنده باشيم كه نتوانيم و ندانيم كه دوباره چگونه با او رودر رو شويم.
پافشارى روى آرا و عقايد، فرياد زدن هاى بى دليل و بى تاثير، تكرار مسايل گذشته، بهانه جويى هايى كه حتى خودمان هم مى دانيم غيرمنطقى است همگى نشان مى دهند كه بيشتر جر و بحث هاى ما دلايل واضحى ندارند. پندارى فقط قصد داريم ضمن ناسزا و فرياد با هم زورآزمايى كنيم.
در حين بگو مگوها استفاده از عبارت هايى كه با ضمير من آغاز مى شوند مانند: من دوست دارم، من مى دانم و … يا به كار بردن واژه هاى تاكيدى نظير اصلا، هميشه و بايد مانند تو اصلا حرف مرا
نمى فهمى! تو هميشه بر خلاف نظر من رفتار مى كنى فقط سبب بالا گرفتن دعوا و از بين رفتن حرمت ها مى شود. نقل قول كردن از سوى ديگران به ويژه مادران و يا خواهران هم رفتار بسيار نادرستى است كه در بيشتر مشاجره ها ديده مى شود. مانند اين كه مادرم هميشه به من مى گفت كه همسرت عرضه كار كردن و پول درآوردن را ندارد اما من باورم نمى شد. اين نقل قول ها فقط بر عصبانيت همسرمان مى افزايد.
ناسزا گفتن، از بين رفتن حرمت  بين زن و مرد، بى آبرو شدن نزد همسايه ها كه صداى بگومگوهايمان را مى شنوند و آثار روحى و روانى بسيار نادرست ناشى از اين جنجال مانند احساس ناامنى، سرد شدن روابط، نگرانى از بى علاقه شدن طرف مقابلمان و … همه از تاثيرات نامطلوب و گريز ناپذير مشاجره هاى ما است.
نتيجه بيشتر مشاجره ها چيزى جز آسيب ديدن روابط زناشويى نيست. اغلب ما مهارت هاى نخستين زندگى را مانند گوش دادن، عذرخواستن، رفع خستگى و استرس ناشى از كار و زندگى روزمره را نمى دانيم. به راستى در هر بار مشاجره چه عايدمان مى شود آيا پس از جر و بحث مشكلمان برطرف مى شود. يا صرفا بر مشكلمان افزوده ايم. مساله اى كه براى آن بحث مى كنيم چقدر ارزش دارد و در نهايت چه كنيم تا به جاى مشاجره و جنجال و پافشارى بر سر عقايد، يك گفت وگوى انتقادى اما مثبت و سازنده داشته باشيم. ياد بگيريم كه گاه سكوت و گاهى معذرت خواهى هرگز به معناى شكستن غرورمان نيست!

كودكان چاق به ندرت از سوى همسالانشان به عنوان همبازى انتخاب مى شوند.
نتايج تحقيق دانشگاه توبنگن آلمان روى ۴۵۰ دانش آموز ۱۰ تا ۱۵ ساله نشان مى دهد، همسالان كودكان چاق اغلب آنها را تنبل و كم هوش تلقى كرده و با آنها احساس همدردى نمى كنند. اين تحقيق همچنين نشان مى دهد، ارزيابى كودكان چاق بدون توجه به نوع مدرسه و دانش آموزان مشغول به تحصيل در آنها صورت مى گيرد.
دليل اين برداشت منفى درباره كودكان چاق اين است كه جامعه امروز اهميت زيادى براى چاقى و لاغرى قائل است. برخى نيز بر اين باورند كه كودكان چاق علاقه چندانى براى كار كردن ندارند و از اين رو ديگران آنها را تنبل خطاب مى كنند.
چاقى و دردسر بشقاب هاى بزرگ
اگر مى خواهيد فرزندانتان چاق و فربه نشوند، مقدار كمترى غذا در بشقاب آنها بكشيد.
پژوهشگران اعلام كردند: احتمال اضافه وزن و چاقى در كودكانى كه مادرشان مقدار زيادى غذا در بشقاب آنان مى كشد، بيش از ديگران است. بررسى اخير محققان كالج پزشكى بيلور درباره ۵۹ كودك نشان مى دهد، استفاده از بشقاب هاى بزرگ تر و كشيدن مقدار زيادى غذا در بشقاب به علت دريافت بيش از حد كالرى، يكى از علل بروز چاقى در كودكان است.
غذا خوردن در رستوران و اشتباهاتى كه در ارزيابى كالرى غذاها داريم
افرادى كه به رستوران مى روند اغلب در ارزيابى كالرى غذاها دچار اشتباه مى شوند و بيش از آنچه مورد نظرشان است غذا مى خورند.
دانشمندان با توجه به نيازهاى افراد گوناگون، قواعدى كلى به دست آورده اند؛ مثلا دريافته اند كه يك انسان بالغ روزانه به طور معمول به دو تا سه هزار كالرى نياز دارد، ولى اگر كارگرى باشد كه در كارخانه كار مى كند، بى ترديد انرژى بيشترى مصرف خواهد كرد و در اين صورت وى به سه تا چهارهزار كالرى نياز دارد.
ورزشكاران و ديگر كسانى كه كارهاى سنگين بدنى انجام مى دهند به حدود چهار هزار كالرى نياز دارند و چنانچه كسى بيش از نياز خود كالرى مصرف كند، سوخت اضافى مصرف نشده در بدن او، به چربى بدل شده و در لابه لاى بافت ها ذخيره مى شود و اين همان چيزى است كه نگرانى مردم را از كالرى  فراهم آورده است.
دانشمندان مى گويند غذا خوردن در غذاخورى هاى بيرون از منزل سبب چاق شدن افراد مى شود زيرا مردم به ميزان كالرى مصرفى خود در رستوران توجه نمى كنند و اغلب بيش از نياز خود غذا مى خورند.

هنوز نمى دانيم وجه تسميه حسينى به چه معناست و از كجا آمده و حدودا از چه زمانى خوردن اين نوع كباب در ايران باب شده است اما هر چه هست اين كباب بسيار لذيذ، خوش طعم و پرانرژى است و تهيه و تدارك آن نيز مهارت و وقت چندان زيادى طلب نمى كند!
مواد لازم: گوشت راسته: ۷۰۰ گرم، دنبه: ۲۰۰ گرم، پياز ريز سفيد: ۳۰۰ گرم، فلفل سبز دلمه اى: ۲۰۰ گرم، گوجه فرنگى: ۷۰۰ گرم.
شيوه پخت: گوشت را به طول ۴ و به پهناى ۲ سانتيمتر ببريد و در سيخ چوبى يا فلزى كوچك به ترتيب يك تكه گوشت و يك تكه دنبه و يك پياز كوچك و يك قطعه فلفل سبز به سيخ بكشيد تا جايى كه سيخ پر شود. سپس ته قابلمه را كه گنجايش سيخ ها را داشته باشد يك رديف گوجه فرنگى ورقه شده و يك رديف پياز حلقه شده بچينيد و آنگاه يك رديف از سيخ هاى كباب را روى آن قرار دهيد .اين كار را تا پايان سيخ ها ادامه دهيد و سپس در قابلمه را ببنديد و روى حرارت ملايم بگذاريد بماند تا آب گوجه فرنگى كاملا تمام شود. چنانچه گوشت هنوز نپخته بود كمى آب در ظرف بريزيد. با پختن كباب ها كار آشپزى تان رو به اتمام است. كافى است سيخ هاى كباب را در ديس بچينيد و قطعات كره را لاى آنها بگذاريد .بسته به اشتها و ميل خود و اعضاى خانواده مى توانيد دمى و يا چلو هم تدارك ببينيد و يك وعده اصلى غذايى ترجيحا ناهار را در كنار هم ميل كنيد.

روغن مصرفى شما در آشپزخانه از هر نوعى كه باشد نياز به نگهدارى مناسبى دارد.
۱- معمولا روى ظرف روغن زمان سلامت و ماندگارى نوشته شده اما اين زمان به شرايط نگهدارى و استفاده از روغن ها بستگى دارد. اصولا روغن را بايد در محيطى خنك، خشك و دور از بوهاى شديد و تابش مستقيم نور آفتاب نگهدارى كرد.
۲- متخصصان تغذيه معتقدند بهترين جا براى روغن نه در يخچال بلكه در كابينت آشپزخانه است به شرط آن كه دما بين ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتى گراد باشد.
۳- بهتر آن است كه روغن به اندازه خريده شود زيرا نگهدارى طولانى آن كار درستى نيست. اما چنان چه پيش آمد حتما آن را در ظرف هاى تيره نگهدارى كنيد. تابش مستقيم نور و رسيدن هوا به روغن در درازمدت بر كيفيت آن اثر گذاشته و سبب اكسيداسيون آن مى شود.
۴- بيشترين زمان مناسب براى نگهدارى خانگى روغن، ۲ ماه است. هرچه روغن طبيعى تر باشد زودتر خراب و فاسد مى شود.
۵- به وقت خريد روغن حيوانى دقت كنيد گاه متقلبان بازار، روغن حيوانى و گياهى را مخلوط مى كنند و مى فروشند. حتى امكان دارد روغن حيوانى كه مى خريد مخلوطى از روغن دنبه و پيه با روغن حيوانى واقعى باشد.
۶- براى قوطى روغن كمى كلاس بگذاريد و با يك قاشق مخصوص و تميز از آن روغن درآوريد. قاشق آلوده و يا حتى خيس روغن را مستعد فساد مى كند.
۷- روغن هاى حيوانى ( گوسفندى) چنان چه خالص باشند به شكل نيمه جامد و دانه دانه ( مانند شكرك زدن مربا) است و برعكس هرچه سفت تر باشد امكان وجود پيه در آن بيشتر است.
۸- چنانچه ميهمان عزيزى از شهرستان برايتان آمده و سوغاتش كره حيوانى است بهتر است آن را در دوغ غوطه ور سازيد و يا آن را فريز كنيد.
۹- روغن استفاده شده ( پس از سرخ كردن مثلا سيب زمينى) را با هيچ روغنى مخلوط نكنيد. در هم ريختن روغن هايى كه مى خواهيد براى زمان طولانى نگهدارى كنيد كار درستى نيست.

از چه چيزى در محل كارتان رنج مى بريد؟ حقوق تان، فضاى كارى و يا رييس تان؟ تقريبا پرشمارند كسانى كه از برخى از وجوه كارشان خوششان نمى آيد و از شنيدن حتى نام آن وجوه تب مى كنند و دچار سردرد مى شوند اما چند نفر مى دانند كه ويروس هاى محل كارشان سبب تب كردن آنها مى شود. به گفته پزشكان بيشترين درصد سرماخوردگى و آنفلوآنزاها در محل كار و از طريق سطح اشيا و اجسام منتقل مى شوند.
سطوحى نظير صفحه كليد رايانه، ميز، خودكار، گوشى تلفن همراه و … ويروس ها را در سطح خود نگه مى دارند و تا كسى به آنها دست بزند آن هنگام ويروس نه مرده و نه زنده، واقعا زرنگ شده و بر روى دستان جاخوش كرده و به سراغ چشم ودهان و بينى مى رود و شخص را بيمار مى كند.
گفته مى شود يك كارمند فعال و پركار در دفتر كارش در دقيقه چيزى در حدود ۳۰ سطح مختلف از جمله دكمه هاى صفحه كليد تا انواع تلفن ها را ممكن است لمس كند.
* اما آلوده ترين مكان ها كدامند؟ محققان آلوده ترين مكان هاى ممكن محل كار را تلفن و سطح ميز شخصى قلمداد مى كنند. آنها متوجه شده اند كه در فصل سرد سال ويروس شبه آنفلوآنزا حدود يك سوم محيط كار افراد را مى پوشاند بنابراين از تردد و افزايش ويروس ها در محل كارتان پيشگيرى كنيد. تا حد امكان روى ميزتان غذا ميل نكنيد چون با اين كار براى ويروس ها و باكترى ها جشن مفصلى برپا مى كنيد و محيطى امن و راحت براى زندگى آنها فراهم مى كنيد.
برخى از دكمه ها در محل كار و اداره ها در شمار آلوده ترين نقاط اند، كافى است تا اين دكمه ها را لمس كنيد تا ويروس ها روى دستتان بنشيند. اگر شانس بياوريد و بدنتان مقاوم باشد بيمار نمى شويد اما مگر اين احتمال چند درصد است؟
اين دكمه هاى آلوده، در واقع همان پركارترين دكمه ها هستند. دكمه ها و كليدهايى نظير دكمه كپى دستگاه فتوكپى، دكمه طبقه همكف آسانسور، دكمه هاى دستگاه تلفن و حتى موبايل هم جاى مناسبى براى لانه گزينى ويروس ها هستند به ويژه آن كه بسيارى از ما فراموش مى كنيم كه اين دكمه ها هر روز به تميز كردن نياز دارند!
شيرهاى آب سرويس هاى بهداشتى نيز محل مناسبى براى پنهان شدن باكترى ها هستند. در ضمن هنگامى كه فردى بيمار مى شود بيش از سايرين از سرويس هاى بهداشتى استفاده مى كند و در نتيجه احتمال خانه كردن باكترى ها روى شيرهاى آب بيشتر مى شود. بهترين شيوه براى كاهش تعداد باكترى ها و ويروس هاى اطرافتان استفاده از مواد تميز كننده است. استفاده روزمره از موادى كه روى آنها نوشته شده آنتى باكتريال به دو دليل چندان مناسب نيست نخست آن كه ضدباكترى هستند نه ضدويروس در نتيجه بر ويروس هايى چون ويروس سرماخوردگى عمل نمى كنند. در ضمن استفاده مداوم از مواد سبب مى شود هيچ گونه باكترى ( نه خوب و نه بد) باقى نماند. چنانچه نمى خواهيد از مواد شوينده استفاده كنيد، يك دستمال مرطوب هم مى تواند به شما كمك كند. البته دست كم روزى يك بار بايد اين كار را انجام دهيد.
گاه فقط با اندكى مراقبت و توجه مى توان دست كم كمتر بيمار شد و تب كرد. محل كار شما چندان بد هم نيست!

ابوالقاسم عيسى مراد
پس از كودكى، سن نوجوانى شروع مى شود. سن ۱۲-۱۱ سالگى تا ۲۰-۱۹ سالگى دوره نوجوانى محسوب مى شود. سنين نوجوانى كه به دوره سوم رشد معروف است با بلوغ آغاز مى شود. روانشناسان اين دوره را دوره هويت يابى، بلندپروازى و دوره تثبيت شخصيت مى دانند. نوجوانى در شرايط، موقعيت ها و وضعيت هاى گوناگون با هم متفاوت است.
بلوغ به معناى رسيدن و كامل شدن و … آمده است.
انواع بلوغ عبارتند از: ۱- بلوغ جنسى، رسيدن به سن توليد مثل كه معمولا بين ۱۱ تا ۱۷ تا ۱۸ سالگى اتلاق مى شود، ۲- بلوغ جسمانى يا فيزيولوژيكى كه رشد ارگانيزم با سرعت زياد در نوجوانان به وجود مى آيد، ۳- بلوغ شرعى( سن تكليف دينى) كه براى دختران ۹ سالگى و براى پسران ۱۵ سالگى است، ۴- بلوغ عرفى يا قانونى كه معمولا، دو سه سال قبل از سن تكليف را در قوانين مدنى مطرح مى كنند ۵- بلوغ روانى يا شخصيتى، سن پختگى هوش، درك مفاهيم اخلاقى، نقطه اوج حافظه، كمال اراده، انفعالات و ساير ويژگى هاى ذهنى كه هر يك به نوعى تعادل و هماهنگى را به وجود مى آورد.
فاينبرگ معتقد است عوامل محيطى و ژنتيكى در نوجوانى موثر است چرا كه اگر نوجوان نتواند مسير متحول شده و دگرگونى را به پايان برساند دچار اختلال فكر مى شود.
دوره نوجوانى با انواع تغييرات، تحولات و دگرگونى ها همراه است. انواع بحران هايى مانند بحران تظاهرات روانى كه در آن فرد كاملا از دوران كودكى جدا نشده است. همگرايى كه به نحوى فرو رفتن در خويشتن آغاز مى شود و مرحله گشايش كه تمركز در حالت قبلى و از خود بيرون آمدن و پايان دادن به دوره بحرانى نوجوانى محسوب مى شود.
مسايلى كه در دوره نوجوانى اهميت ويژه اى دارند عبارتند از: تحول شناختى در نوجوانى، تحول در قضاوت هاى اخلاقى، مسايل عاطفى - اجتماعى نوجوان، بحران هاى دوره  نوجوانى و ….
پيامبر اكرم (ص) فرمودند: هفت سال سوم سن وزارت است كه پدر و مادر و جامعه مى توانند با نوجوان مشورت كنند.
على (ع) مى فرمايد: هفت سال سوم ممكن است نوجوان دشمن بدخواه يا دوست خيرخواه شما باشد. امام صادق (ع) هفت سال نخست را براى بازى، هفت سال دوم را براى خواندن و نوشتن و هفت سال سوم نيز بايد حلال و حرام را بياموزد.
با نظر به كلام معصومين (ع) سن نوجوانى سن تعيين كننده و مهمى است كه بايد بدان توجه ويژه داشت.
افلاطون، نوجوانى را سن شراب زدگى روان، ارسطو نوجوانى را شور، آتشى مزاج و سن غرايز ياد كرده است و استانلى هال نوجوانى را جهش ناگهانى مى داند.
اريك اريكسون مراحل عمر آدمى را به هشت مرحله تقسيم كرده است كه مرحله ۵ تا ۸ را از مراحل نوجوانى محسوب مى كند، مرحله وفادارى و دوستى، عشق و محبت، مواظبت و مرحله عقل معرفى مى كند.
انواع رشد در نوجوانى
رشد جسمانى در نوجوانى: تغييرات در اندازه بدن، تغييرات در تناسب و توازن بدن( اعضاى بيرون و درونى)، رشد صفات اوليه و ثانويه جنسى كه رشد عمومى مورد بدن و صورت و فعال شدن غدد و ….
گاهى بلوغ نوجوان ممكن است بر حسب شرايط مختلف زودرس يا ديررس باشد. رشد شناختى؛ رشد عاطفى و روانى مانند رشد تخيلات و … رشد اخلاقى و مذهبى نوجوان.
پياژه دوره سوم رشد را دوره تراز عمليات ذهنى و انتزاعى مى داند كه بعد از ۱۲-۱۱ سالگى يعنى نوجوانى شروع مى شود و تا ۱۵ سالگى به مرتبه تعادل مى رسد.
توجه به نيازها و خواسته هاى نوجوانى مانند: نياز به استقلال، هماهنگى با همسالان و مهرورزى در دوران نوجوانى و غيره حائز اهميت است.
سنين نوجوانى مصادف مى شود با هويت يابى نوجوان اين كه من كيستم؟ كودك يا بزرگسال؟ چه اتفاقاتى به سراغم مى آيد؟ آينده چگونه مى شود؟ ماهيت من چيست؟ و بسيارى ديگر از سوالات فكر و درون وجود نوجوان را به خود مشغول مى كند. اگر نوجوان با كمك والدين، مربيان، جامعه، رسانه ها و … مساعدت شود از بحران  رهايى مى يابد وگرنه بسيارى از نگرانى ها او را آزار خواهد داد چنانچه نوجوان احساس طرد شدگى كند و در رفتار اجتماعى خود دچار نقص گردد بى ترديد وضعيت بحرانى خواهد داشت. بسيارى از حوادث ناگوار ممكن است در اين سن به وجود بيايد، گرايش به انحرافات، جرم، بزه، اعتياد، فرار، انواع اختلالات روانى، خلقى، اجتماعى، تحصيلى، خانوادگى، سازگارى و غيره از حوادث ديگر است كه نوجوان را تهديد مى كند. بنابراين با ياد گرفتن انواع مهارت هاى فردى و اجتماعى در زندگى روزمره توسط اولياى خانه و مدرسه و اجتماعى و ياد دادن و تمرين كردن آن با كودك و نوجوان خود دريچه هايى از اميد، هويت يابى، يافتن شخصيت مثبت و غيره را به همراه دارد كه مى تواند نقش حياتى داشته باشد.
منابع:
۱- قرآن، احاديث و روايات
۲- هيلگازد و همكاران، زمينه روانشناسى، ترجمه جمعى از مولفان، رشد، چ،۲ ۱۳۷۱
۳- ماسن، كانجر و همكاران، روانشناسى رشد و شخصيت، ترجمه مهشيد ياسايى، قدس۱۳۷۲،
۴- دادستان، محمود، روانشناسى ژنتيك(پياژه)، چ ،۵ نشر ترمه، ۱۳۷۰
۵- گريدانوس و همكاران، مراقبت از نوجوانان، ترجمه صرافى و مطهرى انتشارات رشد چ ،۱ ۱۳۸۳
* دانشجوى دكتراى روان شناسى بالينى
دانشگاه علامه طباطبايى