اگرچه بحران مسجد لعل و بركنارى قاضى افتخار محمد چودرى رييس دادگاه عالى پاكستان از سوى مشرف،سبب بروز ناآرامى هاى گسترده شد،اما تحركات شبه نظاميان در مرز با افغانستان، اعلام حالت فوق العاده و در نهايت، ترور بى نظير بوتو در آخرين روزهاى ۲۰۰۷ سبب شد تا مشرف بحرانى ترين سال حكومت خود را پشت سرگذارد.
ناآرامى هاى پاكستان كه با بركنارى قاضى چودرى شدت يافت با بازداشت قاضى حسين احمد رهبر جماعت اسلامى پاكستان به همراه هفت نفر ديگر از رهبران مخالف دولت در اسلام آباد كه در آخرين روزهاى اسفند ماه گذشته دستگير شدند وارد دور تازه اى شد.
در پى صدور دستور رييس جمهورى پاكستان براى بركنارى رييس دادگاه عالى اين كشور، بحران قضايى در اين كشور شكل گرفت و بسيارى از رهبران مخالف ضمن ابراز همبستگى با افتخار محمد چودرى رييس دادگاه عالى پاكستان، خواستار برگزارى تظاهرات در برابر دادگاه عالى شدند، اما بيش از سه هزار نيروى امنيتى مستقر در اسلام آباد و يك هزار نيروى كمكى كه از خارج پايتخت به اين شهر منتقل شدند با استفاده از گاز اشك آور درصدد متفرق كردن تظاهرات برآمدند.
شايعات بازگشت بوتو به پاكستان
اين آشوب ها در حالى ادامه داشت كه منتشر شدن خبرهايى درباره احتمال بازگشت بى نظير بوتو نخست وزير اسبق پاكستان به اين كشور كه از سال ۱۹۹۹ در تبعيد به سر مى برد سبب شكل گيرى جوى جديد در پاكستان شد.
در همين رابطه روزنامه واشنگتن پست در اولين روزهاى فروردين ماه سال جارى با ارايه گزارشى درباره بوتو سخن از بازگشت رهبر بزرگترين حزب سياسى پاكستان به اين كشور به ميان آورده بود. روزنامه واشنگتن پست با بيان اين مطلب نوشت: با بركنارى بازرس ويژه رسيدگى كننده به پرونده فساد مالى بى نظير بوتو نخست وزير اسبق پاكستان، اين خبر كه پرويز مشرف براى پايان دادن به انتقادها و تظاهرات چند هفته اخير بر ضد عملكرد دولت، در صدد نزديك شدن به نخست وزير سابق اين كشور است، شكل جدى ترى به خود گرفت.
به نوشته اين روزنامه، اين خبر زمانى شكل حياتى به خود مى گيرد كه بدانيم بوتو رهبر حزب خلق پاكستان بزرگترين حزب سياسى موجود در اين كشور بوده و حزب خلق يكى از منتقدان سياستهاى دولت پاكستان محسوب مى شود. اما انتشار اين خبر نيز نتوانست تا آن حدى كه مشرف انتظار آن را داشت شدت ناآرامى هاى پاكستان را كاهش دهد و مردم اين كشور ماه ارديبهشت را نيز در حالى به پايان رساندند كه شهرهاى پاكستان همچنان شاهد درگيرى طرفداران چودرى با نيروهاى امنيتى پاكستان بودند.
آغاز بحران مسجد لعل
اوضاع پاكستان به همين منوال پيش مى رفت و همزمان با شدت گرفتن شايعات بازگشت بوتو به پاكستان، شهرهاى اين كشور نيز شاهد درگيريهاى پراكنده طرفداران چودرى با نيروهاى امنيتى پاكستان بود تا اينكه در تيرماه با گروگان گرفته شدن چند افسر امنيتى پاكستان توسط طلاب يك مدرسه دينى در اسلام آباد به نام مسجد لعل (لال مسجد) بحرانى جديد در پاكستان آغاز شد. عبدالرشيد قاضى رهبر طلاب ابن مسجد محسوب مى شد و رابطه نزديكى با ايمن الظواهرى مرد شماره دو القاعده داشت به طورى كه پس از ختم قائله اين مسجد نامه هاى الظواهرى در اتاق عبدالرشيد قاضى به دست آمد. طلاب اين مسجد در تيرماه به شدت اقدامات خود افزوده و چند زن و كودك را نيز به گروگان گرفتند، تا اين زمان دولت مشرف از برخورد جدى با اين طلاب خوددارى مى كرد، اما زمانى كه در تاريخ ۱۵ تيرماه هواپيماى حامل رييس جمهور پاكستان هدف گلوله طلاب اين مسجد قرار گرفت دستور محاصره مسجد لعل از سوى مشرف صادر شد.
بحران مسجد لعل اسلام آباد سرانجام با حمله كماندوهاى پاكستانى به اين مسجد در تاريخ ۲۰ تيرماه و كشته شدن رهبر طلاب خاتمه يافت.
زمزمه هاى بازگشت نواز شريف به پاكستان با نزديك شدن به زمان برگزارى انتخابات رياست جمهورى پاكستان به اين كشور نيز به شدت افزايش مى يافت و نواز شريف نيز پس از به قدرت رسيدن مشرف در خارج از پاكستان در تبعيد به سر مى برد. كشمكش ميان دولت پاكستان و حزب مسلم ليگ شاخه نواز به رهبرى نواز شريف، درباره بازگشت نخست وزير سابق پاكستان به اين كشور ادامه داشت تا اينكه دادگاه عالى پاكستان، راى به بازگشت شريف به پاكستان داد و نواز در تاريخ ۱۹ شهريور به پاكستان بازگشت، اما به محض ورود توسط پليس بازداشت و سپس به عربستان بازگردانده شد. اوضاع پاكستان در حالى به سبب خبر بازگشت شريف به اين كشور و بازداشت و بازگرداندن او به عربستان، متشنج بود كه در تاريخ ۶ مرداد انتشار خبر مذاكره مخفيانه مشرف با بوتو در امارات، اوضاع پاكستان را بيش از گذشته ناآرام كرد.
اوضاع پاكستان در پى انجام اين اقدام از سوى دولت بار ديگر به هم ريخت و روزها و هفته هاى بعدى را مردم پاكستان با خبرهايى درباره احتمال تقسيم قدرت ميان بوتو و مشرف و همچنين نامزدى مشرف در انتخابات رياست جمهورى پشت سر گذاشتند. نامزدى مشرف در انتخابات رياست جمهورى كه قرار بود در اواسط مهرماه برگزار شود موجى از مخالفتها را در پى داشت به طورى كه ۸۵ نماينده مجلس پاكستان در اعتراض به اين اقدام مشرف از سمت خود استعفا كردند. اين انتخابات در تاريخ ۱۴ مهر برگزار و مشرف بار ديگر به عنوان رييس جمهور پاكستان برگزيده شد.
بوتو و شريف وارد پاكستان شدند
سرانجام پس از كش و قوس هاى زياد، بوتو در ۱۸ اكتبر(۲۶ مهر) پس از هشت سال زندگى كردن در تبعيد در دبى و در پى صدور فرمان عفو مشرف به پاكستان بازگشت.
از ديگر تحولات مهم پاكستان در اين ماهها، برقرارى حالت فوق العاده و ادامه مذاكرات مشرف با بوتو و اعلام نخست وزير اسبق مبنى بر لزوم كناره گيرى مشرف از رياست ارتش پاكستان براى پيگيرى ادامه مذاكرات و رسيدن به سازش مى توان نام برد. پس از اين اتفاق ها و شكل گيرى ناآرامى هايى در پاكستان، سرانجام شريف نيز در آذر ماه به پاكستان بازگشت. در ماه هاى آبان و آذر و همچنين پس از ورود شريف به پاكستان، شاهد نزديكى بوتو و شريف و ائتلاف حزب هاى تحت رهبرى آنها يعنى حزب مردم و حزب مسلم ليگ شاخه نواز باهم بوديم شدت اين نزديكى به حدى بود كه شايعاتى درباره شكل گيرى انقلاب رنگى در پاكستان منتشر شد و حتى بوتو نيز درباره احتمال وقوع اين انقلاب به مشرف هشدار داد.
حالت فوق العاده در پاكستان كه انتقادهاى زيادى از آن صورت گرفته بود در تاريخ ۲۴ آذر لغو شد و پاكستان در انتظار ورود به سال جديد و برگزارى انتخابات پارلمانى بود تا نتيجه ائتلاف بوتو و شريف را مشاهده كند. البته درآخرين روزهاى آذر ماه خبرهايى درباره وجود تهديدهايى از سوى گروه هاى تندرو پاكستان مبنى بر ترور مشرف، بوتو و شريف منتشر شد.
ترور بوتو و انفجار
اوضاع پاكستان سرانجام در تاريخ ۶ دى (۲۷ دسامبر) در حالى كه جهان غرب خود را براى آغاز سال نوى مسيحى آماده مى كرد، بوتو كه قول داده بود در صورت پيروزى در انتخابات مبارزه با تروريسم و افراط گرايى را در اولويت برنامه هاى خود قرار دهد در يك حمله انتحارى در شهر راولپندى در جمع هواداران خود كشته شد.
در پى ترور نخست وزير اسبق پاكستان، اوضاع در اين كشور بار ديگر به هم ريخت و در جريان اين ناآرامى ها تا كنون ۱۰۰ نفر جان خود را از دست داده اند از سوى ديگر با اين ترور سرنوشت انتخابات پارلمانى پاكستان و شركت حزب تحت رهبرى بوتو در آن نيز در هاله اى از ابهام قرار گرفت و كميته برگزارى انتخابات پارلمانى پاكستان نيز اعلام كرد كه در تاريخ اول ژانويه ۲۰۰۸ تشكيل جلسه مى دهد تا درباره برگزار شدن يا نشدن انتخابات پارلمانى كه قرار بود ۸ ژانويه ( ۱۸ دى ) برگزار شود تصميم گيرى كند.
آخرين روز ۲۰۰۷ براى مردم پاكستان
در آخرين روزهاى پايان سال ۲۰۰۷ نيز شاهد ناآرامى ها و برگزارى نشست حزب مردم براى تعيين رهبر جديد و تصميم گيرى درباره شركت كردن و يا نكردن در انتخابات پارلمانى بود كه در اين نشست پسر ۱۹ ساله بوتو جانشين مادر خود به عنوان رهبر حزب مردم شد و اين حزب اعلام كرد كه در انتخابات پارلمانى شركت مى كند. مردم پاكستان در سال ۲۰۰۷ در حالى با اين بحرانها دست به گريبان بودند كه تحركات قبايل شبه نظامى در مناطق مرزى اين كشور با افغانستان نيز يكى از چالش هاى دولت مشرف در اين سال محسوب مى شد به طورى كه در سال ۲۰۰۷ هرروزه خبرهايى درباره درگيرى اين قبايل با نيروهاى امنيتى پاكستان منتشر مى شد.
منبع: مهر

بالاخره داستان بوتوها با خون به پايان رسيد. بازيگر فعال عرصه سياسى پاكستان در دو دهه اخير جان خود را در كشور پرتنش پاكستان از دست داد تا معماى پيچيده اين كشور وارد مرحله ديگرى شود. چه كسانى از قتل بوتو سود مى برند پاسخ به اين سوال مى تواند مشخص كننده هويت قاتلان باشد.
با دادن اجازه ورود به بوتو از سوى پرويز مشرف تحولاتى آغاز شد كه هر لحظه بر سرعت آن افزوده مى شد، سرعت اين تحولات چنين بود كه ديكتاتور پاكستان هم قادر به مهار روند آن نبود. شايد بتوان عكس العمل شديد به صورت محو بوتو از صحنه زندگى را طبيعى ترين واكنش نظامى حاكم بر پاكستان ارزيابى كرد.
تحت فشارهاى شديد آمريكا مبنى بر نبودن دموكراسى در پاكستان مشرف سرانجام پذيرفت كه بوتو به اين كشور بازگردد. بازگشت بوتو در شرايطى اتفاق افتاد كه نواز شريف نيز چنين انتظارى داشت و به سرعت خود را به كشورش رسانيد اما نتواست اجازه ورود يابد و از فرودگاه به عربستان باز گردانده شد. مشرف مى خواست با جلوگيرى از بازگشت شريف تحولات را مهار كند اما بر خلاف انتظار با استقبال گسترده اى كه از بوتو به عمل آمد وى به سمبل مخالفان مشرف تبديل شد و عده زيادى گرد وى جمع آمدند. پس از آن مشرف براى اينكه جلوى يكه تازى بوتو را بگيرد به شريف نيز اجازه داد تا به كشور بازگردد بدان اميد كه نبرد از بوتو و مخالفان مشرف به نبرد هواداران بوتو و شريف تبديل شود ماجرايى كه در گذشته براى سال ها انجام شده بود و همگان شاهد صعود يك در ميان اين دو به نخست وزيرى بودند. برخلاف چيزى كه پيش بينى مى شد نه تنها اين دو رقيب قديمى به جان هم نيفتادند بلكه براى ساقط كردن ديكتاتور به ائتلاف دست زدند و با فشار زيادى كه بر مشرف وارد آوردند او را مجبور كردند كه بين كاخ رياست جمهورى و فرماندهى ارتش يكى را انتخاب كند. مشرف براى اينكه از جانب ارتش آسوده خاطر باسد ژنرال اشفق كيانى را به جاى خود در ارتش منسوب كرد و خود به رياست جمهورى قناعت كرد. به رغم ترك ارتش فشار بوتو و هوادارانش ادامه يافت و آنها كه گوى سبقت را از شريف ربوده بودند با فتح هر سنگر و عقب راندن مشرف جلوتر آمده و مطالبات جديدترى را مطرح مى كردند. چند ساعت پس از قتل بى نظير بوتو، دولت پاكستان القاعده را مسوول قتل او معرفى كرد. صحبت درباره اينكه ترور بوتو كار القاعده بوده است يا خير مطرح نيست چيزى كه مهم است اين است كه چه القاعده بوتو را كشته باشد و چه نظاميان در اين كار دست داشته باشند و چه اسلامگراها مسوول واقعى اين اتفاق باشند افكار عمومى مردم دنيا آمادگى پذيرش اين خبر كه القاعده بوتو را كشته است دارد به همين دليل هم دولت پاكستان آنها را مسوول قتل بوتو معرفى كرد. واقعيت اين است كه القاعده در اين ميان سودى نمى برد و شايد نظاميان و دولت پاكستان مى خواستند با طرح اين ادعا به يك معامله با القاعده دست بزنند بدين صورت كه القاعده مسووليت قتل را بپذيرد و در مقابل ارتش نيز از محدوديت هاى شديد بر اين گروه براى فعاليت در پاكستان بكاهد و در صورت تكذيب القاعده نيز با ايجاد موج تبليغاتى بتوانند در بحبوحه هيجان عمومى آنرا به سمت ديگرى منحرف كنند.
طالبان و القاعده سودى در ترور مشرف ندارند و اينكار نمى تواند كارى سازمان دهى شده از سوى اين دو گروه باشد. القاعده در كشورهايى امكان بروز فعاليت پيدا مى كند كه داراى نظام سياسى و امنيتى از هم گسيخته اى باشند، از اين منظر چه بسا القاعده طرفدار جدال بوتو با مشرف نيز باشند.
مساله مهمى كه در اين آشفتگى از نظرها دور افتاده است شروع ماجراى آشوب هاى اخير در اوضاع سياسى پاكستان است. چرا ايالات متحده با داشتن انبوهى از دوستان ديكتاتور در اقصى نقاط جهان براى ايجاد مجدد فعاليت سياسى بوتو اين همه به مشرف فشار آورد ؟
واكاوى اين بحث مساله پيچيده ايست و نمى خواهيم در قالب يك يادداشت به صورت ناقص بدان بپردازيم اما براى مشخص شدن موضوع اشاره كوتاهى بدان خواهيم داشت.
پاكستان كه در دوران جنگ سرد يكى از هم پيمانان مهم امريكا براى جلوگيرى از گسترش كمونيسم محسوب مى شد پس از جنگ سرد اهميت خود را از دست داد. هند كه همواره امريكا را به طرفدارى از پاكستان متهم مى كرد و از اين كشور آزرده بود هم اكنون جاى پاكستان را در استراتژى منطقه اى امريكا اشغال كرده است. زمانى پاكستان چنان اهميتى براى ايالات متحده داشت كه اين كشور را به عنوان حلقه اى از كمربند ضد كمونيستى مى دانست و كمك هاى گسترده نظامى اين كشور همواره به سوى پاكستان سرازير بود.
امروزه اوضاع دگرگون شده است و پاكستان اهميتى ندارد اما هند كشور استراتژيك منطقه شبه قاره شده است و امريكا براى تقويت اين كشور در مقابل پيمان همكارى شانگهاى كمك هاى وسيعى را در اختيار اين كشور قرار مى دهد. امريكا براى تضعيف پاكستان و تغيير موازنه به سود هند از هيچ تلاشى فروگذار نمى كند. مشرف در سال ۲۰۰۶ با سفر به امريكا تلاش كرد توجه مجدد آمريكا را به دست آورد اما روند تحولات بعدى نشان داد كه كاملا در اشتباه بوده است.
زرادخانه هسته اى پاكستان بهانه جدى غربى ها براى زير نظر گرفتن جدى تحولات پاكستان است. ترس از سلطه گروه هاى تروريستى بر اين زرادخانه مى تواند باعث واكنش شديد نيروهاى ناتو مستقر در افغانستان شود. شايد اين بروكراسى هسته اى تنها روزنه اميد مشرف براى بقا باشد.
امريكا اهميتى به دموكرات بودن دوستانش نمى دهد و فشار براى باز گشت بوتو و ساير مخالفان دولت مشرف براى درهم ريختن ساختار نظام سياسى اين كشور بود و نه چيز ديگرى. مشرف زمانى به اشتباه خود پى برد كه خيلى دير شده بود و سرعت پيشرفت مخالفان او را بر آن داشت كه با قاطعيت جلوى آنها را بگيرد. اگر چه قتل بوتو اعتراضات خشنى را به دنبال خواهد داشت اما بدون شك مشرف در سركوب آنها ترديد نخواهد كرد و اجازه نمى دهد تحولات از دست حكومت خارج شود و اوضاع سياسى پاكستان بصورت آتش زير خاكستر باقى خواهد ماند.
فشار كشورهاى غربى بر مشرف براى آزادى مخالفان و مقاومت پرويز مشرف محور اصلى عرصه سياست پاكستان است كه ژنرال سابق و رييس جمهور فعلى بختى براى پيروزى در آن ندارد.
منبع: الف

مترجم: سيد محسن روحانى
تنها چند دقيقه طول كشيد تا تعادل قدرت واقعى بين پسر بى نظير بوتو و شوهر وى در كنفرانس خبرى روز يكشنبه ، خودش را نشان بدهد و آن زمانى بود كه خبرنگارى از رييس جديد حزب مردم - پسر بوتو - اولين سوال را پرسيد و در همان لحظه پدرش بجاى وى پاسخ داد. آصف على زردارى پدر وى به خبرنگاران گفت: ممكن است او رييس ما باشد اما او پسر من است و در سن نوجوانى به سر مى برد. پسر۱۹ ساله وى بيلاول بوتو زردارى هيچ اعتراضى به اين سخنان نكرد.
روشن است تا زمانى كه پسرش آمادگى اين كار را پيدا كند آقاى زردارى براى چند سال كنترل امور را در دست خواهد گرفت. همقطاران و دوستان خانواده بوتو مى گويند كه خانم بوتو قصد نداشته تا به اين زودى ها پسرش - كه دانشجوى دانشگاه آكسفورد است - نقشى سياسى را در كشور بر عهده گيرد. آقاى زردارى عضو سابق مجلس كه در دولت همسرش بعنوان وزير نيز فعاليت مى كرده است و به جرم فساد مالى مدتى نيز زندانى بوده است ، در طول مدت مصاحبه سعى داشته تا فضاى حاكم بر كنفرانس خبرى را در تسلط خود داشته باشد. وى در مصاحبه، از نياز به دموكراسى در پاكستان صحبت كرده و اينكه گروه هاى مختلف در پاكستان بايد با هم متحد باشند.
وى همچنين اطمينان داده كه براى نخست وزيرى كانديد نخواهد شد و معاون رهبر حزب مردم پاكستان به نام مخدوم امين فهيم را به عنوان كانديد حزب معرفى كرده است. در طول روزهايى كه پاكستان بواسطه مرگ بوتو در شوك و ناراحتى به سر مى برند اعضاى حزب مردم پاكستان تشكيل جلسه دادند و به سرعت جانشين خانم بوتو را انتخاب كرده و اعلام كردند كه در صورتى كه انتخابات هفته آينده برگزار شود آنها براى شركت در آن آمادگى دارند. تا زمانى كه آقاى بوتو زردارى تمام آن چيزى را كه به واسطه نام خانوادگى اش لازم است ، فرا بگيرد، پدرش رهبرى حزب را در اين موقعيت بحرانى بر عهده خواهد گرفت. اما شهرت و سابقه وى براى حزبى كه به عقيده برخى احتمال انشعاب در آن وجود دارد مناسب نيست. در طول دو دوره نخست وزيرى خانم بوتو، اين زوج به اختلاسى ۱. ۵ ميلياردى از بودجه كشور متهم شدند. به آقاى زردارى بخاطر پورسانت هايى كه بر اساس برخى گزارش ها ، از قراردادهاى دولتى مى گرفت لقب آقاى ده درصدى دادند. در طول سه سال گذشته وى در آپارتمان مجللى در بخش شرقى منهتن امريكا زندگى مى كرده است. آقاى زردارى و خانم بوتو تمامى اين اتهامات را رد كردند و آنها را داراى انگيزه هاى سياسى دانستند.
در اكتبر ۲۰۰۷ بعنوان بخشى از توافق سياسى كه بين خانم بوتو و رييس جمهور پرويز مشرف انجام شد مشرف حكمى را امضا كرد كه بر اساس آن به تمام افرادى كه با اين پرونده رشوه خوارى ارتباط داشتند عفو داده شد و دولت نيز چندين پرونده فساد مالى را كه عليه وى و شوهرش مطرح كرده بود ، پس گرفت. خانم بوتو با توانايى و بصيرت سياسى توانست، حزب را از بحران هاى مختلف مالى - كه در برخى از آنها مهمترين متحدين حزبى بوتو متهم بودند - حفظ كند.
برخى از منتقدين قابليت آقاى زردارى را در ادامه راه همسرش زير سوال مى برند. در حزب نيز برخى از اعضاء با وى مخالف هستند چندين نفر از سياستمداران اين امر را تاييد كرده اند. طلعت مسعود يكى از تحليلگران سياسى مى گويد: در گذشته زردارى علاقه اى به مشاركت در امور اجرايى از خود نشان نمى داد و تنها در برخى مسايل جزيى وارد مى شد. وى همچنين با اشاره به مخالفت هايى كه در حزب با زردارى وجود دارد هشدار داد كه نبايد اجازه داد تا حزب دچار چند دستگى شود.
در واشنگتن كارشناسان مسايل پاكستان از انتخاب آقاى بوتو زردارى به عنوان رييس حزب ابراز شگفتى زيادى نكردند. يكى از مقامات رسمى وزارت خارجه امريكا با توصيف شرايط خاصى كه در فضاى سياسى پاكستان وجود دارد در مورد پسر بوتو گفت: او پسر ارشد است و من فكر نمى كنم هيچكس توقع داشته باشد اين نوجوان وارد صحنه سياسى كشور شود او براى ايفاى نقش سياسى بسيار جوان است.
اما داشتن نام بوتو و فرزند وى بودن امتيازات بسيار با ارزشى براى وى است. او رهبر سمبليك است و فعلا نمى تواند امور عمومى روزمره حزب را مديريت كند. اضافه كردن نام بوتو براى بيلاول زردارى به ياد خانم بى نظير بوتو و پدرش ذوالفقار على بوتو - موسس حزب - اقدامى هوشمندانه بود كه آقاى زردارى براى حفظ اصالت حزب انجام داد.
يكشنبه شب آقاى زردارى در توضيحى در مورد تصميم خود براى انتخاب پسرش بعنوان رييس حزب گفت: در اين كشور نشانه ها و سمبل ها با اهميت هستند. بوتو زردارى شبيه مادرش خوش چهره و داراى شخصيتى آرام و با اطمينان است.
فروغ نايك نماينده مجلس و وكيل خانوادگى آنها مى گويد: او خيلى باهوش است و زياد صحبت نمى كند. ابتدا مسايل را تحليل و سپس در مورد آن اظهار نظر مى كند. خانم بوتو در جريانات سياسى كه پسر خود را همراه مى برد او را از نظر ظاهرى كاملا آراسته مى كرد.
در ماه آگوست وى پسرش را با خود براى يك مصاحبه با خبرنگاران نيويورك تايمز در هتلى در نيويورك به همراه آورد. در طول مصاحبه وى با دقت به صحبت هاى مادرش و برنامه اش براى بازگشت به پاكستان و صحبت هاى او با مقامات رسمى دولت بوش در مورد امكان تقسيم قدرت با مشرف توجه مى كرد. وى كه به شيوه غربيها لباس مى پوشد در طول اكثر ملاقات ها ساكت مى ماند و از وارد شدن در مباحث سياسى اجتناب مى كرد.
او و دو خواهرش - بختوار ۱۷ ساله و آسيفا ۱۴ ساله - به خاطر اغتشاشات سياسى پاكستان از پدر و مادر و وطن شان جدا شده بودند. خانم بوتو در كتاب زندگينامه خود با عنوان دخترى از شرق مطالبى را در مورد اينكه چگونه بعد از بركنارى از اولين دوران حكومتش ۱۹۹۰ مادرش به وى نصيحت كرده كه بچه هايش را براى امنيت بيشتر پيش خواهرش در لندن بفرستد ، نوشته است. در سال ۱۹۸۹ پس از اولين دوره نخست وزيرى ، عده اى سعى كردند تا بيلاول را در اسلام آباد بربايند.
بوتو در قسمتى ديگر از كتاب خود نوشته بود: در سال ۱۹۹۰ براى من بسيار جانسوز بود كه از بيلاول كه دو ساله شده بود و بختوار كه يكساله هم نشده بود جدا شوم. در سال ۱۹۹۱ وى به مهدكودكى در كوئين گيت لندن فرستاده شد و بوتو تصميم گرفت تا دخترش را پيش خود برگرداند. ولى پسرش را همراه خود نياورد.
بوتو در توصيف اين لحظه نوشته است: او صبورانه و با چشمان قهوه اى رنگ اش به من خيره نگاه مى كرد ،به من كه بختوار(خواهرش) را با خودم مى بردم و او را تنها مى گذاشتم.
منبع نيويورك تايمز