مهرى موسى وند
حتما شما تيزرهاى مربوط به مصرف بهينه در تلويزيون را ديده ايد. آقا پژمان با آن ريخت مدرنش و خريد مرگبارش، آقا پژمان يك بخارى بدون دودكش و بدون كلاهك ايمنى و...، از همان بخارى ها كه مرتب در تلويزيون تبليغ مى كنند براى خواهر تازه ازدواج كرده اش مى خرد و پايان قصه را هم كه ديده ايد!
قاتل نامريى و قاتل خاموش، نام هايى است كه رسانه ها به مرگ در پى گازگرفتگى با منوكسيد كربن داده اند و روزى نيست كه از اين دست خبرها در روزنامه ها چاپ نشود. بى ترديد شدت سرماى زودرس هم دولت و هم مردم را غافلگير كرد و سبب شد تا بسيارى از خانواده ها وسايل گرمازاى خود را روشن كنند و در نتيجه قاتل ساكت و نامرئى شب هاى زمستانى هم از خواب بيدار شده تا جان تعدادى از همشهريان و هموطنان ما را بگيرد.
به همين سادگى گاه يك سهل انگارى در عين ناباورى جان مى ستاند و بازماندگان را به حيرت وامى دارد. بنا به اظهارات كارشناسان به جز موارد انگشت شمار، در بيشتر اين گونه حوادث عامل اصلى غفلت و سهل انگارى خود قربانيان است. بنابراين هشدارها بايد تكرار شوند تا شايد كمى از اين غفلت ها و ساده انگارى ها كاسته شود.نكته شايسته يادآورى اين كه به دليل سرماى زودهنگام و بى موعدى كه بيشتر نقاط كشور را فرا گرفت تمام شهروندان تصور مى كنند براى استفاده چند روزه از وسايل گرمازا نيازى به دقت و حساسيت در نصب وسايل گرمازا از جمله دودكش نيست. در حالى كه يك سهل انگارى كوچك مى تواند سرنوشت تمام اعضاى خانواده به خواب رفته را به جهان آخرت موكول كند.نكته ديگر جايز اهميت اين كه به دليل زودگذر بودن سردى هوا در اين روزها عده اى از مردم بزرگترين اشتباه را مرتكب شده و از اجاق خوراك پزى و يا وسايل گرمازاى بدون دودكش براى گرم كردن خانه و يا مغازه خود استفاده مى كنند. همچنان كه در سال هاى گذشته نيز شاهد بوديم بيشترين قربانيان گازگرفتگى از شمار كسانى بودند كه از وسايل گرمازاى غيراستاندارد استفاده مى كردند.نكات ايمنى كه همگان آن ها را به دسترسى مى دانند و از آن ها آگاهند ولى كمتر بدان عمل مى كنند عبارتند از:
۱- قبل از هر اقدامى ابتدا مسير دودكش بخارى را در جداره ديوار ساختمان خود دقيقا كنترل كرده و از باز بودن آن اطمينان حاصل كنيد.
۲- گاه جان شما در گرو يك كلاهك مناسب است، اگر خروجى دودكش ساختمان فاقد كلاهك مناسبى است در نخستين اقدام نسبت به تهيه و نصب آن اقدام كنيد زيرا با اولين باد نسبتا تندى كه از مسير دودكش به داخل بخارى يا وسيله گرمازا هدايت شود وسيله خاموش شده و حوادث تلخى درپى خواهد داشت.
۳- استفاده از بست فلزى استاندارد براى شيلنگ گاز خروجى ضرورى است بنابراين از مفتول سيمى و يا هر وسيله ديگرى براى بستن شيلنگ گاز خوددارى كنيد زيرا مفتول سيمى با فشار بيشتر شيلنگ را سوراخ كرده و سبب انتشار گاز در محيط مى شود.
۴- وسيله گرمازاى خود را قبل از استفاده آزمايش كنيد. به اين معنا كه اگر سال قبل نيز از آن استفاده مى كرده ايد تصور نكنيد كه سالم است زيرا ممكن است بر اثر نفوذ آب و يا هر اتفاق ديگرى دچار نقص فنى شده و خطرآفرين باشد.
۵- لوله بخارى مورد استفاده را به دقت بررسى كرده و از سالم بودن آن اطمينان پيدا كنيد زيرا ممكن است بر اثر زنگ زدگى (به دليل شست وشودر سال قبل) بخشى از لوله سوراخ شده و گاز مونواكسيد در فضاى خانه منتشر شود. از سوى ديگر اتصال لوله به زانويى و لوله بعدى يا دودكش ساختمان را به نحوى انتخاب كنيد كه در خلاف جهت حركت گاز لوله ها به داخل هم بروند، به بيان ساده تر اين كه لوله اولى داخل لوله بعدى قرار بگيرد نه اين كه لوله دومى داخل لوله اولى برود زيرا در اين حالت گاز منواكسيد كربن به راحتى از اطراف لوله به بيرون هدايت مى شود ولى درحالت اول تمام گاز خروجى داخل لوله بعدى خواهد شد.
۶- به ياد داشته باشيد كه هيچگاه براى انشعاب گرفتن از لوله اصلى از شيلنگ استفاده نكنيد. قطعا شما نيز معتقديد كه هر هزينه اى از هزينه جان باختن كمتر است بنابراين سهل انگارى را كنار بگذاريد و جان خود و خانواده را به خطر نيندازيد.
۷- به دليل اين كه معمولا با پايان يافتن زمستان وسايل گرمازا به انبارى منتقل مى شوند احتمال دارد در قسمت زيرين بخارى لوازمى قرار داده باشيد و يا اين كه به طور اتفاقى مثلا تكه پارچه و يا لباس زمستانه اى كه همراه بخارى جمع شده داخل آن قرار بگيرد لازم است دقيقا مورد بررسى قرار گيرد زيرا اولا احتمال آتش سوزى وجود دارد و ثانيا به دليل انسداد مسير هوا و كمبود اكسيژن لازم اشتغال به صورت ناقص انجام بگيرد كه اين نوع گاز خروجى به مراتب خطرناك تر از حالت طبيعى آن است.

اشرف پورمند
در نيمه ماه نخست فصل سرد قرار داريم و اين روزها شاهد سرفه و عطسه بسيارى از اطرافيان هستيم كه با وجود بهبود، سرماخوردگى، همچنان از اين عوارض رنج مى برند.كارشناسان بهداشتى دليل سرفه و عطسه زياد در زمان سرماخوردگى را جمع شدن مخاط ترشح شده در اطراف راه هوايى تنفسى بدن مى دانند.ويروس هاى ناشى از سرفه و عطسه كه از جمله عوارض سرماخوردگى هستند، مى توانند چندين روز در خارج از بدن و حتى در محيط بى جان زنده بمانند.سيستم ايمنى افراد در برخورد با اين ويروس ها متفاوت عمل مى كند به طورى كه برخى افراد مقاوم در برابر بيمارى هستند و برخى ديگر حتى باكوچكترين هم نشينى با فرد بيمار، ممكن است دچار بيمارى شوند.«ابراهيم بنى حبيب» پزشك عمومى در اين باره گفت: بيشتر ويروس هاى سرماخوردگى از طريق تماس مستقيم منتشر مى شوند. به عنوان مثال كسى كه سرماخورده است و در صورتى كه به داخل دست هاى خود عطسه و سپس اشيايى مثل تلفن، صفحه كليد كامپيوتر يا ليوان را لمس كند، از اين طريق ويروس را منتقل كرده است.به اعتقاد وى، ميكروب ها مى توانند براى ساعت ها و در بعضى موارد هفته ها زنده باقى بمانند و سپس به فرد بعدى كه آن اشيا را لمس مى كند، منتقل شود.بنى حبيب با اشاره به اين كه بهتر است افراد دست هاى خود را در زمان سرماخوردگى و مرتب بشويند، تاكيد كرد: در صورتى كه امكان شستن دست ها وجود ندارد بايد دست ها را بسيار محكم براى مدت يك دقيقه به هم مالش داد زيرا با اين كار بيشتر ويروس هاى سرماخوردگى از پوست جدا مى شوند.
وى افزود: هنگام سرفه و عطسه نبايد از دست ها استفاده كرد با اين استدلال كه ويروس ها و ميكروب ها به پوست دست مى چسبند و جلوگيرى از سرفه و عطسه با استفاده از دست سبب انتقال ميكروب ها به ديگران مى شود.اين پزشك عمومى توصيه كرد زمانى كه بيمار سرفه يا عطسه مى كند بايد از يك دستمال استفاده كرده و آن را پس از استفاده بلافاصله دور بيندازد.
بيماران مايعات زياد مصرف كنند
بنى حبيب همچنين نوشيدن مايعات زياد را براى افراد سرما خورده بسيار مفيد دانست و افزود: آب سيستم بدن را شست وشو مى دهد و سبب خروج سموم از بدن مى شود استفاده منظم از هواى آزاد توصيه ديگر اين پزشك است.به گفته وى بيشتر افراد زمانى كه هوا سرد است در خانه و محوطه هاى بسته مى مانند اين در حالى است كه ميكروب هاى بيشترى در اتاق هاى خشك و شلوغ در حال گردش هستند. بنابراين استفاده از هواى آزاد براى افراد سرماخورده مفيد است.وى همچنين به استفاده بيشتر از سبزيجات در زمان سرماخوردگى تاكيد كرد و يادآور شد: مواد شيمياى طبيعى موجود در گياهان سبب افزايش ويتامين هاى بدن مى شود، بنابراين ميوه ها و سبزى  هاى سبز تيره، قرمز و زرد مانند اسفناج، كاهو، هويج، گوجه فرنگى و موارد ديگر در زمان سرماخوردگى بسيار مفيد هستند

سن بالا و سابقه بيمارى حاد يا مزمن، مى تواند سبب مستعدتر شدن فرد براى ابتلا به سرمازدگى و يخ زدگى شود.دكتر سعيد پيردوست، متخصص بيمارى هاى داخلى، گفت: يخ زدگى در بيشتر موارد درپى كاهش درجه حرارت محيط به كمتر از صفر درجه سانتى گراد مثل شرايط برف و بوران و معمولا در نواحى انتهايى بدن (انگشتان دست و پا، گوش و بينى) كه پوشش مناسب ندارند، اتفاق مى افتد و البته در صورت تماس طولانى، ممكن است سرمازدگى در هر قسمتى از بدن ايجاد شود.پيردوست، در ارتباط با يخ زدگى نيز گفت: يخ زدگى براساس شدت سرد بودن هوا و سرعت باد مى تواند حتى در مدت زمان كوتاهى اتفاق بيفتد.
زنان افسرده بيشتر به خودشان عطر مى زنند!
پژوهشگران اعلام كردند: زنانى كه بيشتر عطر مى زنند، احتمالا مبتلا به بيمارى روانى افسردگى هستند.تحقيقات جديد نشان مى دهد: زنان مبتلا به افسردگى در معرض از دست دادن بويايى خود قرار دارند و به همين علت زياد به خودشان عطر مى زنند.پژوهشگران در اين مطالعات كه در نشريه آنلاين ساينس ديلى منتشر شده به رابطه بين افسردگى و از دست دادن حس بويايى پى برده اند.به گفته پژوهشگران، زنان افسرده حس بويايى را در غدد بويايى از دست مى دهند.
مركبات حاوى ويتامين C را با چاقوى تيز برش دهيد!
با توجه به ميزان مصرف مركباتى از جمله پرتقال، ليموشيرين و نارنگى در اين فصل، متخصصان تغذيه توصيه مى كنند؛ هنگام استفاده از مركبات، آن ها را با چاقوهاى تيز برش دهيد تا ويتامين C بيشترى در اين ميوه ها حفظ شود.دكتر «محمدرضا وفا» متخصص تغذيه و رژيم درمانى و استاد دانشگاه علوم پزشكى ايران معتقد است: به علت حساسيت بالاى ويتامين C به عواملى مثل نور و اكسيداسيون، بهتر است تا هنگام مصرف ميوه هاى حاوى اين ويتامين، آن ها را با چاقوى تيز برش دهيد؛ چرا كه برش با چاقوهاى كند منجر مى شود تا مدت زمان بيشترى ويتامين C در معرض هوا قرار گرفته و سبب ايجاد آسيب يا همان ضربه به بافت ميوه ها شود كه اين نيز باعث خواهد شد تا ويتامينC مدت زمان بيشترى را در معرض هوا و مواد اسيدكننده قرار گرفته و ارزش اصلى غذايى خود را از دست بدهد.به گفته وى آب ميوه هاى حاوى پرتقال و ليموشيرين و نارنگى نيز بايد زودتر خورده شوند؛ چرا كه ماندن آن ها در معرض نور و هوا سبب تجزيه اين ويتامين و از دست رفتن مواد غذايى در آن مى شود.دكتر وفا درباره خواص مركبات مى افزايد: ويتامين C علاوه بر تقويت سيستم ايمنى در استحكام دندان ها و رسوب املاح در استخوان  و پيشگيرى از آب مرواريد نيز موثر است.
در آشپزخانه شما چهار ميليون موجود زنده به سرمى برند
محيط گرم و مرطوب آشپزخانه ها، شرايط خوبى را براى رشد و تكثير سريع ميكروب ها ايجاد مى كند.به گفته كارشناسان آلمانى سينك هاى ظرفشويى، يخچال و تخته هاى آشپزخانه بيشترين محل تجمع و تكثير ميكروب ها به شمار مى روند.محققان چهار ميليون ميكرو ارگانيسم را در كهنه هاى گردگيرى و نظافت كشف كردند كه ۲۵۰۰ عدد از آن ها از نوع كولى فرم ها هستند، به همين دليل آن ها توصيه مى كنند كه كهنه ها و پارچه هاى استفاده شده براى نظافت و پاك كردن سطوح را حداقل با آب ۶۰ درجه سانتى گراد شست وشو دهيد.همچنين براى اين كه ميكروب ها هيچ شانسى براى رشد و تكثير نيابند، سينك هاى ظرفشويى و سطوح كارى در آشپزخانه ها را بايد به طور منظم با آب داغ شست وشو دهيم. محيط هاى ايده آل براى زندگى ميكروب هاى بيمارى زا در آشپزخانه ها فاضلاب ها و سطوح پلاستيكى است و يخچال ها محيط هاى حساسى هستند. كه در هر سانتى مترمربع آن ها ميليون ها ميكروب به سر مى برند.

دكتر عماد روشن ضمير- استاد دانشگاه و فوق تخصص طب سالمندى
درجه حرارت هر ناحيه از بدن به طور مستقيم به ميزان جريان خون آن ناحيه بستگى دارد. هنگامى كه درجه حرارت محيط كاهش مى يابد بدن شما به طور خودكار سبب انقباض عروق خونى نزديك سطح پوست مى شود تا جريان خون را به سوى ارگان هاى حياتى بدن همچون قلب و مغز افزايش دهد. پاها كه حاوى عروق خونى بسيارى در سطح پوست هستند نسبت به اين فرآيند حساس ترند. فعاليت بدنى در اين ميان سبب افزايش جريان خون گرم گشته و با گرما مقابله مى كند، بنابراين:
۱- از جا برخيزيد: ايستادن نسبت به نشستن توليد گرما را در بدن به ميزان ۲۰ درصد افزايش مى دهد.
۲- دستان خود را تكان دهيد: با چرخاندن دست هاى سرد جريان خون را دوباره در دست ها افزايش خواهيد داد.
۳- فعاليت بدنى داشته باشيد: در محيط هاى سرد بهترين روش گرم نگاه داشتن بدن پرداختن به فعاليت بدنى است.
غذاى گرم بخوريد
خوردن مواد غذايى يكى ديگر از پادزهرهاى سرما است. از آن جايى كه فرآيند گوارش سبب توليد گرما مى شود. بنابراين يك نوشيدنى داغ بنوشيد. مانند: چاى و يا قهوه داغ و يا يك كاسه سوپ رقيق با آن كه با مصرف نوشيدنى هاى داغ ميزان گرماى جذب شده اندك است. اما موادغذايى گرم و نوشيدنى هاى داغ سبب تحريك سيستم عصبى شده و افزايش جريان خون به دست ها و پاها را سبب مى شود. غذاهاى ادويه دار و تندنيز چنين خاصيتى دارند.
هنر انتخاب لباس گرم
هواى حبس شده ميان چندين لايه لباس نازك خاصيت عايق بندى بهترى نسبت به يك لباس ضخيم تك دار است. بنابراين به جاى پوشيدن يك لباس ضخيم و تك، چندين لباس نازك بر روى هم بپوشيد. بهتر است ميان لايه هاى لباس فضايى براى هواى مرده وجود داشته باشد.سر خود را با يك كلاه و شال بپوشانيد. زيرا بيشتر گرماى بدن از طريق سر هدر مى رود بهتر است جنس پارچه نخستين لايه لباس شما از مواد مصنوعى بوده و روى آن لباس پشمى به تن شود.اين روزها كفش هايى با كف تخت و غيرلغزنده به پا كنيد.
چرا در سرما مى لرزيم؟
به انقباضات و شل شدن هاى غيرارادى عضلات اسكلتى بدن لرزيدن گفته مى شود، كه بدن براى توليد گرما از آن استفاده مى كند. (لرزيدن توليد گرما را ۵ برابر مى كند.) در سرماى شديد تمام بدن (غير از عضلات كره چشم) شروع به لرزيدن مى كنند. لرز از سر و گردن آغاز شده و به تمام بدن سرايت مى كند. آخرين عضله بدن كه در سرماى شديد شروع به لرزيدن مى كند، زبان است.لرزيدن نخستين نشانه استرس سرمايى بوده و علامتى است كه از محيط سرد دور شده و يا لباس گرمترى به تن كنيد.سرما در افراد سالخورده كاهش مى يابد و مكانيسم لرز در آنها به خوبى و به سرعت جوانان عمل نمى كند. بنابراين افراد مسن بيشتر در معرض سرمازدگى و افت دماى بدن قرار دارند و بايد بيشتر در برابر سرما از خود محافظت كنند.
نوزادان نمى لرزند!
نوزادان زير يك سال قادر به لرزيدن نيستند و از مكانيسم ديگرى براى توليد گرما در هواى سرد بهره مى گيرند. نوزادان توسط متابوليسم چربى هاى قهوه اى كه در قسمت پشت گردن و ميان دو كتف است توليد گرما مى كنند. در مجموع كودكان به خاطر نسبت سطح به حجم بالاتر بدنشان، بيشتر در معرض سرمازدگى و افت دماى بدن قرار دارند و سريعتر گرما را از دست مى دهند.
تاثير سرعت باد و رطوبت نسبى در احساس سرما
هر چه سرعت وزش باد بيشتر باشد، كاهش درجه حرارت بدن سريع تر صورت خواهد گرفت. در واقع حرارتى كه ما بر روى پوست خود احساس مى كنيم در فصول سرد تنها به درجه حرارت محيط بستگى ندارد، بلكه عامل باد نيز در آن دخيل است. وزش باد، با سرعت بيشترى گرما را از روى پوست بدن انتقال مى دهد بنابراين ما احساس سرماى بيشترى مى كنيم. همچنين وزش باد سرعت تبخير عرق را افزايش مى دهد.

ابوالقاسم عيسى مراد*
ارتباط چيست؟ و اصولا چرا ارتباط برقرار مى كنيم؟ ارتباط يك طرفه و دو طرفه چگونه است؟ ارتباط تا چه ميزان مى تواند به سلامت و بهداشت روانى و جسمانى انسان ها كمك كند؟
تعامل، رابطه دو سويه اى است كه انسان ها براى رفع نياز و انگيزه براى زندگى ايجاد مى كنند و از مجموعه حداقل دو نفر صورت مى پذيرد. ما انسان ها در زندگى روزمره ارتباطات مختلفى داريم.
ارتباط عبارت است از سازماندهى و استفاده از كلمات، حركات و حالات، تظاهرات چهره اى،صداها و اعمال براى ايجاد انتظارات، تصاوير، توصيف احساسات و بيان معانى.
عمل متقابل، انتقال پيام، پيام از عناصر ارتباط اند. ارتباط و تعامل سبب مى شود انسان سلامتى و آرامش بيشترى را احساس كند. نخستين ارتباط و تعامل اجتماعى در بستر خانواده شكل مى گيرد و خانواده ها مى توانند براى اعضاى خود و حتى جامعه مفيد و مضر باشند.
ارتباط و تعامل مى تواند نقش پيشگيرانه از انواع آسيب ها و اختلالات داشته باشد. ارتباط و تعامل زير بسترهايى دارند كه در رابطه بروز و ظهور مى كنند و در سنت و سيره معصومين عليهم السلام موكدا قهر بودن و عدم ارتباط و تعامل نهى شده است.
ما در زندگى روزمره ارتباطات گوناگونى داريم، ارتباط با خودمان، محيطمان و طبيعت. كسى كه نتواند با خود، محيط و طبيعت سازگارى خوبى داشته باشد فرد سالمى نيست.
انسان ها و حتى طبيعت و غيره به نوعى با خدا ارتباط دارند و خدا با آن ها در ارتباط است. اصل من خوب هستم تو هم خوب هستى كه پيام آور صلح، آشتى و رابطه تعاملى انسان هاست مى تواند به ما كمك كند كه با ديگران تعامل درستى داشته باشيم و روح مشاركت، خلاقيت، بالندگى، نشاط، هنجار بودن و بهداشت روانى را تقويت كند.
ويژگى هاى ارتباط بين فردى عبارتند از: فرآيندى بودن، تبادلى بودن، اجتناب ناپذيرى، هدفمند بودن، چند بعدى بودن و بازگشت ناپذيرى در ارتباط و تعامل همدلى ايجاد مى شود و تخليه هيجانى صورت مى پذيرد و فرد در شرايط سخت مى تواند آرامش خوبى را احساس كند.
حضرت على «ع» خطاب به كارگزاران مى فرمايد: «انعطاف پذير و انتقادپذير باشيد، انتقامجو، عيب جو و بهانه گير نباشيد. با آرامش و احترام به حرف ديگران گوش كنيد، حرف ديگران را قطع نكنيد و امين و رازدار باشيد.»
همه معصومين «ع» با بيان هاى مختلف به تاكيد ارتباط و تعامل اشاره فرمودند كه به طور مثال احترام و تكريم، احساس همدلى، اخلاق تشكر و قدردانى، خوش بينى، فضايل اخلاقى، دين دارى، صداقت، محبت و مهربانى، كارگشا بودن، تحمل و صبر و مدارا، رعايت حقوق ديگران، اميدوارى، شنونده خوب بودن و بسيارى ديگر حكايت از مهارت ها و ايجاد ارتباط در زندگى بشر دارند.
تاثير انواع شخصيت ها در تعامل اجتماعى:
دو نفر از محققان با استفاده از مطالعات «يونگ» با توجه به درون گرايى و برون گرايى و چهار كنش انديشمند، عاطفى، حسى شهودى، هشت منش را مشخص كرده اند كه عبارتند از:
منصب جو و مقتدر، خون گرم و اجتماعى، ثابت قدم و محافظه كار، فكور و وظيفه شناس، تحليل گر، مقرراتى، واقع گر و دردآشنا.
هر كدام از تيپ هاى شخصيتى در ميزان و نوع ارتباط تاثيرگذار است و مى تواند در ارتباطات مختلف نقش داشته باشد. يكى از عمده ترين مشكلات خانواده ها عدم تعامل بين فردى كه منجر به نگرانى و اختلال مى شود از آن شمار غر زدن، قطع كردن صحبت همديگر، مشاجره در مسايل جزيى، تعميم بيش از حد و استفاده از عبارات هميشه و هرگز، پرداختن به مسايل فرعى، توقع- تهديد، اهانت كردن، طعنه زدن و انتقاد آزارنده يا غير سازنده.
* دانشجوى دوره دكتراى روان شناسى دانشگاه علامه طباطبايى
منابع:
۱- جمعى از مولفان، روان شناسى اجتماعى، انتشارات موسسه پژوهشى حوزه دانشگاه قم ، ۱۳۸۲
۲- كريمى، يوسف، روان شناسى اجتماعى، انتشارات آگاه، ۱۳۸۰
۳- بدار، لوك و همكاران، روان شناسى اجتماعى، ترجمه گنجى حمزه، انتشارات ساوالان، چ ،۳ ۱۳۸۳
۴- برنشتاين، زناشويى درمانى، ترجمه سهرابى حميدرضا، انتشارات رسا، چ ،۲ ۱۳۸۲

نيوشا قره گوزلو
عدسى (ميجو): عدس هنوز هم به شكل ها و صور گوناگون در تمام دنيا خورده مى شود، خواه لابه لاى پلو و خواه به شيوه مدرن آن در كنار سوسيس! در اين شماره قرار است عدسى بپزيم نه به روال هميشگى بلكه كمى با تغيير، تفاوتى كه در زبان تركى بجنوردى سبب آن است كه عدسى را ميجو نامند و از غذاهاى خوشمزه و مورد علاقه همه است.
مواد لازم: عدس: يك ليوان، سيب زمينى متوسط؛ يك عدد. پياز سرخ شده: سه قاشق غذاخورى، آرد: يك قاشق غذاخورى، تخم مرغ: دو عدد، سبزى معطر خشك (مرزه، شنبليله و...) يك قاشق غذاخورى، روغن مايع: دو قاشق غذاخورى، نمك و زردچوبه و فلفل به مقدار لازم. گرچه مى توان بر مقدار فلفل افزود چرا كه سرماى بيرون به كمى تندى در جريان خون نياز دارد!
شيوه پخت: عدس را خوب مى پزيم وله مى كنيم. سپس پياز سرخ شده را به همراه آرد در روغن مايع كمى تفت مى دهيم و آنگاه سبزى خشك و نمك و زردچوبه و فلفل را به آن مى افزاييم و عدس را هم به آن اضافه مى كنيم. در صورتى كه آب عدس كم بود يك ليوان آب جوش مى ريزيم. اكنون سيب زمينى هاى خرد شده را به غذا اضافه مى كنيم و اجازه مى دهيم عدسى جا بيفتد و پس از غليظ شدن تخم مرغ را شكسته در عدسى مى ريزيم. بعد از چند جوش كه زد (تخم مرغ ها خود را ببندند) ميجوى شما آماده مى شود. ميجو را مى توانيد با آبليمو و يا با رب انار و يا هر ترشى ديگرى كه از قبل تدارك ديده ايد بخوريد!
آش جو
مواد لازم (براى ۴ نفر): جو نيمكوب: ۲۰۰ گرم، گوشت: ۲۰۰ گرم، سبزى آش (تره، جعفرى، شويد، گشنيز، اسفناج): نيم كيلو، لوبيا: نصف ليوان، عدس: نصف ليوان، برنج: نصف فنجان، پياز سرخ كرده: ۵ قاشق غذاخورى (هر چه پياز سرخ كرده اين آش بيشتر باشد، طعم آن خوشمزه تر خواهد شد) كشك: نصف شيشه، نمك و فلفل و زردچوبه: دومى و سومى به دلخواه اما در مورد نمك احتياط كنيد زيرا كشك شوراست و ممكن است حساب كار از دستتان در برود!
شيوه پخت: حبوبات را قبلا مى خيسانيم و سپس با گوشت و پياز سرخ كرده و زردچوبه و نمك و فلفل مى گذاريم بپزد. وقتى گوشت نيم پز شد جو و برنج را به آن اضافه مى كنيم و مى گذاريم با حرارت ملايم اجاق بپزد و گاهى آش را هم مى زنيم. اكنون سبزى خرد شده را به آش مى افزاييم و تا جا افتادن آن صبر مى كنيم. ظرف آش را از روى آتش برمى داريم و مرحله بعدى تزيين كردن آن است.
چند نكته آشى: موادى كه مى توان با آن ها آش را تزيين كرد عبارتند از پياز داغ و نعنا داغ و احيانا سيرداغ و گوشت قيمه شده. اين آش را مى توانيد بدون گوشت هم درست كنيد در اين صورت دو قاشق غذاخورى روغن زيتون به آن بيفزاييد. چنان چه دوست نداريد تكه هاى گوشت در آش ديده شوند. پيش از ريختن سبزى، نخست گوشت ها را درآوريد و كاملا بكوبيد و يا خرد كنيد و به آش بيفزاييد.
آش سبزى (به سبك شيرازى ها)
اين آش را مى توان در خانه تدارك ديد با اين يادآورى خوشمزه كه چنان چه در دل زمستان به اين خطه از كشورمان سفر كرديد پس از ملاقات با حافظ و زيارت حضرت شاهچراغ، سرى هم به مغازه هاى آش فروشى شيراز بزنيد و آش سبزى طلب كنيد!
مواد لازم:
گوشت گوسفند (بهتر است گردن اين حيوان زبان بسته باشد!): ۴۰۰ گرم، نخود: نصف ليوان، لوبيا سفيد: نصف ليوان، عدس: نصف ليوان، برنج: نصف ليوان، تره و ترخون: هر كدام: ۱۰۰ گرم.
نكته: چنان چه لوبيا سفيد در خانه نداريد از لوبيا قرمز هم مى توانيد استفاده كنيد. لوبيا و نخود را دانه ريز انتخاب كنيد و ترجيحا از برنج آش بهره بگيريد چون هم زودتر له مى شود و هم به صرفه تر است و در صورتى كه تره ايرانى در دسترستان نبود تره فرنگى هم همان كار را مى كند!
شيوه پخت: حتما حبوبات را شب قبل در آب سرد بخيسانيد. هنگام پخت حبوبات شعله را كم كنيد تا در اصطلاح مغز پخت بشوند. گوشت را هم پس از پختن در مخلوط كن بريزيد و يا در يك قابلمه خوب بكوبيد. سپس به همراه حبوبات در يك قابلمه بزرگتر بريزيد و برنج و سبزى ها و عدس را نيز به آن بيفزاييد و باز هم با حرارت كم بگذاريد آش بجوشد.