سهيل گلستان
در بخش پيشين اين نوشتار تاكيد شد كه نظام اسلامى جايگاه و فرديتى غير قابل انكار و والا براى زن قائل است و اساس نگره خود به زنان را بر مبناى ارزش هاى اصيل اسلام بنا نهاده و در عين حال قائل به ايجاد عرصه اى روزآمد و مبتنى بر اقتضائات روز براى حضور و شكوفايى زنان مى باشد. از ديدگاه صاحب نظران، مهم ترين تاثير انقلاب اسلامى در جامعه زنان را بايد در تحول شخصيت زن ايرانى جست وجو كرد.
زن ايرانى، در عصر انقلاب، با فاصله گرفتن از آرمان شهر تخيلى زن غربى، نقش تعيين كننده اى در تحولات اجتماعى و تاريخى كشور ايفا كرد. او اگر چه هنوز به تدوين برنامه اى منسجم براى زنان آن سوى مرزها دست نيافته است، اما حضور آگاهانه و تاثيرگذارش در تحولات سياسى، اجتماعى و فرهنگى، چراغى را فرا روى زنان ديگر كشورها، به ويژه كشورهاى اسلامى قرار داد.
امروز زنان مسلمان و غير مسلمان در سراسر جهان به راه سومى مى انديشند كه نه برخاسته از جمود و تحجر و نه برآمده از خود باختگى در برابر اسطوره غرب است و در شناخت اين راه سوم، آنچه زن ايرانى طى سه دهه اخير ساخته و ترسيم نموده مى تواند راهگشا باشد. از سويى هويت يابى و اسلام خواهى زنان اروپايى، افزون بر اميدهايى كه برانگيخته است، اين هشدار را نيز براى جامعه زنان به همراه دارد كه راه رفته غرب را دوباره نيازمايند.
رويگردانى زنان غرب از گزينه هاى فمينيستى و فرياد اعتراض و دادخواهى آنان، زنگ هاى خطر را براى سيل مشتاقانى كه قبله آمال خود را در غرب و زن غربى قرار داده اند، به صدا درآورده است. در اين ميان، آن چه تعجب و تاسف دوست داران اسلام و انقلاب را برمى انگيزد، مواضع برخى شخصيت ها و نهادهاى غير دولتى در داخل كشور است. درست در زمانى كه زنان به ظاهر متنعم و آزاد جوامع غربى، براى تحقق روياهاى فراموش شده خود، به الگوى زن مسلمان ايرانى اقتدا كرده اند، گروهى به طناب پوسيده و نخ نماى آرمان شهرهاى تخيلى غرب آويخته اند و بر پذيرش مدل هاى غربى اصرار مى ورزند.
به هرحال، با گسترش موج اسلام خواهى زنان در جهان، دوران جديدى براى زن مسلمان ايرانى آغاز شده است. با ترسيمى كه از وضعيت زنان در شرايط موجود صورت گرفت، مى توان ابعاد و اهميت رسالت جهانى زن مسلمان را به خوبى درك كرد. اين دوره جديد، اقتضائاتى دارد كه بايد آن ها را به درستى شناخت و متناسب با آن ها تدابيرى اتخاذ كرد:
الف)گروه هايى كه به مقام مرجعيت رفتارى ديگر انسان ها مى رسند، مسووليت خطيرى در بازشناسى و اصلاح مستمر خود و جامعه پيرامون دارند.
بر اين اساس، زنان مسلمان ايران، براى توفيق در انجام دادن رسالت جهانى خود، بايد در اولين گام، به بازشناسى آسيب ها، توانايى ها و قابليت هاى خود بپردازند و زمينه هاى لازم را براى پويايى و بالندگى در عرصه دانش و پارسايى فراهم آورند.
ب) ضرورت ديگرى كه براى انجام دادن رسالت جهانى زنان مسلمان ايران وجود دارد، تلاش براى تبيين و معرفى الگوى مطلوب است. اگر زنان آرمان خواه ايران اسلامى، خواستار تغيير وضعيت هم نوعان خود هستند، بايد هر چه سريع تر براى رفتار و چگونگى سلوك آنان الگويى عملى ارائه دهند و در عين حال، به تدريج به تحكيم مبانى فكرى و فرهنگى الگويى كه عرضه كرده اند، بپردازند.
ج) جامعه زنان مسلمان، براى تضمين حضورى ثمر بخش، بايد زمينه هايى را كه غرب در آن ها با بحران هاى بزرگ رو به رو شده است، (مانند خانواده، ارتباط جنسى، سقط جنين، رشد منفى جمعيت، عفت عمومى) در اولويت كارى خود قرار دهند و ضمن معرفى و تاكيد بر آن ها، راه هاى برون رفت از آن ها را ارائه كنند. مثلا ، زنان ايرانى بايد نشان دهند كه حجاب و حفظ عفت عمومى، نه تنها مانعى بر سر راه حضور اجتماعى نيست، بلكه عامل موثرى در موفقيت و امنيت و سالم سازى در عرصه هاى اجتماعى است.
د) بى شك همگرايى اديان الهى و وحدت رويه جوامع دين مدار سد نفوذ ناپذيرى در برابر سيل جهانى شدن و امواج فرهنگى سكولاريستى است. اتخاذ اين رويه، افزون بر احياى هويت دينى جوامع دين مدار، به آن ها قدرت و جسارت گفتگو با فرهنگ هاى جهانى را مى بخشد. در اين ميان جمهورى اسلامى با توجه به جايگاه و اعتبار بين المللى، بهترين نامزد براى پيشگامى و بنيان گذارى نهضت دينى - جهانى دفاع از حقوق زنان معاصر است.
زنان خسته و سرخورده از الگوهاى سكولاريستى در جوامع مدرن، الگوهاى ديگرى را براى دفاع حقيقى از حقوق زنان جستجو مى كنند و همگرايى اديان الهى، به ويژه كشورهاى مسلمان، در مجامع بين المللى زنان مى تواند اين فرصت را بار ديگر در اختيار آنان و جهانيان قرار دهد.