مريم موسوى
برگزارى نهمين اجلاس كميسيون مشترك اقتصادى بين تهران و بيشكك در پايان هفته جارى، بهانه اى شد تا با تاملى بر مناسبات ۱۷ سال گذشته دو كشور، چشم انداز و ظرفيت هاى آينده را مورد بررسى قرار دهيم.
روابط جمهورى اسلامى ايران و قرقيزستان در ۱۷ سال گذشته مبتنى بر دوستى، درك و احترام متقابل بوده است و اراده مسوولان دو كشور نيز بر گسترش روابط استوار بوده است. سقف مبادلات تجارى ايران و قرقيزستان در سال ۲۰۰۷ ميلادى بيش از ۵۵ درصد رشد داشته است كه قابل توجه بوده است. روابط ايران و قرقيزستان در سال گذشته ميلادى نيز به سطح خوبى رسيده است و علاوه بر انجام سفر رييس جمهورى ايران به آن كشور، تبادل هيات هاى سياسى و پارلمانى نيز افزايش يافته است. سفر دكتر احمدى نژاد، رييس جمهورى كشورمان در مرداد سال جارى براى شركت در اجلاس سران كشورهاى عضو سازمان شانگهاى و ديدارهاى دو جانبه در حاشيه آن با مقامات قرقيزى مهمترين رويداد سياسى روابط فيمابين بوده است و به روند روابط شتاب بيشترى بخشيده است. تلاش هاى ديپلماسى در سال گذشته نيز باعث تحقق نخستين سفر دو جانبه وزير امور خارجه كشورمان به قرقيزستان شد. در سال گذشته ميلادى در زمينه بين المللى حمايت قرقيزستان از موضع كشورمان در خصوص حقوق بشر در سازمان ملل متحد نمونه اى ديگر از همكارى ها بوده است.
آسياى مركزى به دليل همسايگى با ايران از اولويت و جايگاه خاصى در سياست خارجى جمهورى اسلامى ايران برخوردار است. اين اولويت در قبال يكايك كشورهاى اين منطقه و از جمله كشور قرقيزستان كاملا محسوس بوده و مى باشد. اراده ايران در رابطه با اين كشور بر توسعه همكارى هاى دوجانبه دو كشور در زمينه هاى سياسى، اقتصادى، تجارى و فرهنگى، علمى، گسترش همكارى هاى فيمابين در اكو، سازمان كنفرانس اسلامى، سازمان همكارى هاى شانگهاى و بسط همكارى ها در سطح مجامع و سازمان هاى بين المللى مى باشد.
روابط اقتصادى و تجارى جمهورى اسلامى ايران و قرقيزستان اگر چه در سال هاى گذشته سير صعودى داشته است، ولى هنوز با ظرفيت هاى موجود در دو كشور فاصله زيادى دارد. حجم روابط تجارى دو كشور در حال حاضر حدود ۶۰ ميليون دلار است كه از اين رقم ۵۵ ميليون دلار سهم صادرات ايران به قرقيزستان و مابقى مربوط به واردات از اين كشور است. صادرات ايران به قرقيزستان ۴۶۶۵۹۲۱۴ دلار (گمرك ايران ۱۳۸۵) و ۲۰۶۹۰۱۸۳ دلار (۶ ماه اول سال ۱۳۸۶) و واردات از قرقيزستان ۱۶۳۱۶۰۵۱ (گمرك ايران ۱۳۸۵) و ۸۴۱۱۷۷۴ دلار (۶ ماه سال ۱۳۸۶) بوده است. مهمترين اقلام صادراتى ايران به قرقيزستان شامل پوشاك، كف پوش، كفش، مواد شوينده، لوازم خانگى و پلاستيكى، مصالح ساختمانى و ابزار آلات است. مهمترين اقلام وارداتى از قرقيزستان نيز شامل ماشين آلات (پرس، فرزكارى، تراشكارى، سنگ زنى، آهنگرى) انواع لامپ، فلزات (آهن و فولاد، ضايعات آلومينيوم، مس، لوله و پروفيل) سويا و پنبه است.
كميسيون مشترك همكارى هاى اقتصادى و بازرگانى دو كشور از سال ۱۳۷۵ فعال شده و تاكنون ۸ اجلاس آن برگزار شده است و نهمين اجلاس آن قرار است در پايان هفته جارى در بيشكك برگزار گردد. جمهورى اسلامى ايران تاكنون پروژه هاى زيربنايى متعددى در قرقيزستان اجرا نموده است. به علاوه يك اعتبار ۵۰ ميليون يورويى جهت اجراى پروژه هاى مورد نظر از طرف جمهورى اسلامى ايران به اين كشور اختصاص يافته است. روابط فرهنگى دو كشور نيز از ابتدا تاكنون از روند رو به رشدى برخوردار بوده است. در حال حاضر در چهار دانشگاه معتبر قرقيزستان شامل دانشگاه اسلاويانى، دانشگاه علوم انسانى، دانشگاه آرابايف و دانشگاه ملى قرقيزستان كرسى زبان فارسى، اسلام شناسى و خبرنگارى داير است كه اسلام شناسى و خبرنگارى به زبان فارسى تدريس مى شود.