حامد تقوى
سالهاست كه انشعابات فاضلاب در تهران فروخته شده است اما كماكان مشتركان در انتظار راه اندازى اين شعبات به سر مى برند.
به گفته مسوولان شركت فاضلاب پروژه فاضلاب تهران در ۵ فاز طراحى شده است اما در اين حال با گذشت سالها از شروع عمليات تنها ۲۷ درصد از پروژه لوله گذارى شده است. عدم تكميل پروژه فاضلاب تهران به قدرى زمان بر شده كه در برخى مناطق تهران مانند منطقه ۲۰ متوليان اين امر نااميد شده اند و ديگر منتظر بهره بردارى نشده و اقدام به ترميم جداول و نوسازى جوى ها كرده اند.در حالى كه به گفته بسيارى از كاركنان تداخل آبهاى فاضلاب و منابع آب شرب زيرزمينى در تهران به مرز هشدار رسيده، مسوولان اين شركت هر بار از عدم تامين بودجه سخن مى گويند غافل از اين كه اين اعتبار در اثر عدم راه اندازى شبكه فاضلاب با افزايش تورم هر سال بالاتر مى رود. مديرعامل شركت فاضلاب كشور در آخرين اظهار نظر خود بار ديگر عدم راه اندازى شبكه فاضلاب را نبود اعتبارات ذكركرد و گفت: تسريع در عمليات اجرايى طرح جمع آورى فاضلاب تهران نيازمند تنوع در تامين منابع و توجه بيشتر در تامين اعتبارات مورد نياز اين طرح است.نامجو در حالى از تنوع در تامين منابع سخن به ميان آورده كه حتى بانك جهانى براى تسريع در احداث اين شبكه كه سال ها است گريبانگير مردم تهران شده وام اختصاص داده و به قول اين مقام مسوول در چهار قسمت با استفاده از اين وام ساخت پروژه ۸۰ درصد پيشرفت داشته است؛ البته پيشرفتى كه تاكنون شهروندان از آن بهره اى نبرده اند!
وى همچنين گفته است در لايحه بودجه سال آينده كل كشور نيز حدود ۳۰ ميليارد تومان براى اجراى طرح فاضلاب تهران در نظر گرفته شده و قرار است براى اجراى مرحله دوم طرح نيز ۱۵۰ ميليارد تومان از وام بانك جهانى استفاده كنيم و همچنين از سرمايه گذاران دعوت كرده است براى اجراى طرح به روش هاى فاينانس به دولت كمك كنند.
اما با اين حال با در نظر گرفتن اين ارقام آيا باز هم كسرى بودجه براى تامين مالى ۲۰ پيمانكار مربوط به احداث شبكه فاضلاب دليل تاخير در احداث و تكميل پروژه اعلام نمى شود؟!
نامجو در بخش ديگرى از سخنانش گفته است: اين شركت هر سال استفاده از اوراق مشاركت براى تامين بخشى از منابع مالى خود را پيش بينى مى كند اما يكى از شرط هاى اصلى فروش اوراق مشاركت و توانايى بازپرداخت مبلغ است كه به علت بدهكار بودن اين شركت قادر به پرداخت آن نيست.بنابراين فاينانس و طرح هاى نظير BOT و BOO كه اين مقام مسوول سرمايه گذاران را به آن دعوت كرده نيز كارآمد نخواهد بود.اما از سويى چند عامل ديگر مى تواند بودجه هاى مصوب و انتظارى آب و فاضلاب را تحت تاثير قرار دهد كه مهمترين آن آلودگى آب شرب ناشى از فاضلاب مى باشد.از آنجايى كه به خصوص در فصل گرما و كمبود آب درصد قابل توجهى از آب شرب پايتخت از منابع زيرزمينى تامين مى شود اثرات اين آلودگى صدمات جبران ناپذيرى را به جامعه وارد مى كند.عامل ديگر، افزايش تراكم جمعيت در شهر تهران است كه ساخت و ساز خانه هاى يك خانوارى در قديم به آپارتمان هاى چندين واحدى جديد تبديل شده است و اين در حالى است كه ساختمان هاى جديد از همان سيستم دفع فاضلاب جذبى قديمى بهره مى برند.
همچنين از آنجايى كه شهر تهران بر روى چهار كمربند زلزله قراردارد به مراتب لزوم توجه ويژه به تكميل پروژه فاضلاب اين شهر، بيش از پيش نمايان مى شود.بنا به آنچه كه مطرح شد تخصيص بودجه علمى در اين باره ضرورى است اما تكميل و راه اندازى سيستم مناسب دفع فاضلاب در شهر تهران ضرورى تر است.اما در حالى كه سرانجام بهره بردارى فاضلاب تهران هنوز مشخص نيست، سيد پرويز فتاح، وزير نيرو چندى پيش اجراى طرح هاى فاضلاب به طور همزمان در ۲۰۰ شهر كشور خبر داده است.او بر اين نكته كه آلودگى آب شرب به خاطر تركيب با فاضلاب به مرز هشدار رسيد، صحه گذاشته و گفته است: در گذشته بهترين آب كشور متعلق به رودخانه كارون بود، ولى هم اكنون به دليل ورود فاضلاب به آن آلودگى به حدى است كه مردم منطقه تمايلى به استفاده از آن ندارند كه اميدواريم با اتمام هرچه سريع تر اين تصفيه خانه ها وضع به حال سابق بازگردد.وزير نيرو بايد به اين نكته توجه كند كه بهتر است همان فاضلاب تهران با آن قدمت طرح به بهره بردارى برسد تا اين كه چند پروژه  به طور هم زمان ناتمام بماند.