حسين فصيحى
شمارش معكوس با نزديك شدن به مراسم جوايز اسكار، آغاز شده و هاليوود براى برگزارى اين مراسم و قدردانى از ستارگان سينما آماده مى شود. هر چند اعتصاب فيلمنامه نويسان، مراسم امسال را تحت تاثير قرار داد اما به سياق جشنواره هاى پيشين، اسكار هشتاد چشم انتظار اشك ها و لبخندهاست.
رقابت۳۰۶ فيلم براى اسكار بهترين فيلم
۳۰۶ فيلم بلند سينمايى شرايط رقابت را براى كسب اسكار بهترين فيلم هشتادمين دوره مراسم اعطاء جوايز آكادمى علوم و هنرهاى سينمايى دارند. از شرايط رقابت فيلم ها در بخش اسكار بهترين فيلم نمايش عمومى آنها به مدت حداقل هفت روز پياپى در سينماهاى منطقه لس آنجلس تا نيمه شب روز ۳۱ دسامبر ۲۰۰۷ است. فيلم هايى كه نخستين نمايش عمومى يا توزيع آنها در فضايى غير از سينماهاست، نمى توانند در هيچيك از بخش هاى اسكار حضور يابند. بر اساس قوانين آكادمى اسكار، تنها فيلم هايى مى توانند براى كسب جايزه بهترين فيلم رقابت كنند كه زمان آنها حداقل ۴۰ دقيقه باشد و به شيوه ۳۵ يا ۷۰ ميلى مترى در سينماها به نمايش درآيند. ضمن اينكه نمايش با ساختار ديجيتال هم براى فيلم هاى اين بخش قابل قبول است.
 حاشيه نخست، اعتصاب نويسندگان هاليوود
اعتصاب نويسندگان هاليوود كه خطرى جدى براى اسكار امسال محسوب مى شد، از مهم ترين حاشيه هاى برگزارى مراسم اسكار امسال به شمار مى رفت. به گفته منتقدان در ۲۰ سال اخير بى سابقه بوده، از روز پنجم نوامبر (۱۴ آبان) در لس آنجلس آغاز شد. اگرچه سيد گنيس، رئيس هشتادمين اسكار در واكنش به تهديدهاى اتحاديه فيلمنامه نويسان آمريكايى، اعلام كرده كه براى بحرانى ترين موقعيت نيز تدابيرى انديشيده ايم اما ادامه اين روند همچنان بزرگ ترين حاشيه اسكار سال به شمار مى رفت. ياد مى بزرگ ترين تظاهرات نويسندگان آمريكا اين اعتصاب كه از آن با عنوان شود، مورد حمايت بسيارى از چهره هاى سرشناس از جمله جوليا دريفوس، آيوا لانگوريا، كلسى گرامر و بازيگرانى چون براد پيت، جورج كلونى و. . . قرار گرفت. انجمن نويسندگان تلويزيون و سينماى آمريكا و تهيه كنندگان هاليوودى درباره وجه پرداختى به نويسندگان، مذاكراتى داشتند كه همه آنها بى نتيجه ماند.
اعتراض نويسندگان خصوصا روى مبلغ پرداختى به نويسندگان بابت فروش اينترنتى آثار هنرى بوده است. كارشناسان همواره بر اين اعتقاد بودند كه اعتصاب دامنه دار، خطر بزرگى در كمين صنعت سينماى آمريكا به حساب مى آيد. پادرميانى آرنولد شوارتزينگر (فرماندار كاليفرنيا و ستاره سينما) براى پايان دادن به اين مناقشه به جايى نرسيد. امتناع برخى بازيگران هاليوود از بازى در برخى فيلم ها به معناى حمايت آنها از نويسندگان هاليوود ارزيابى شد. در صدر اين عده، براد پيت قرار داشت كه درست در آخرين لحظه هاى آغاز توليد تريلر سياسى
Start of play اعلام كرد در اين فيلم بازى نمى كند.
رقباى اسكار در حالى در بيست و هفتمين ضيافت نهار آكادمى علوم و هنرهاى سينمايى در بورلى هيلتن شركت كرده بودند كه بيشتر انتظار داشتند خبرنگاران حاضر در مراسم به رسم سال هاى پيش سوال هاى كليشه اى بپرسند، اما اوضاع تفاوت داشت، چون بيشتر خبرنگاران در جلسه مطبوعاتى به چنين موضوعاتى علاقه نداشتند وترجيح دادند درباره اعتصاب نويسندگان آمريكا و تاثير آن بر مراسم اسكار سال ۲۰۰۸ پرسش كنند. تونى گيلروى، براد برد، جرج كلونى و ( مايكل مور كه همگى از اعضاء )اتحاديه فيلمنامه نويسان آمريكايى WGAهستند درباره اين موضوع اظهار نظر كردند. كلونى كه براى بازى در فيلم مايكل كليتن نامزد اسكار شده از انجمن بازيگران آمريكا (SAG ) خواست در اولين فرصت مذاكرات خود را با تهيه كنندگان از سر بگيرند. ويگو مورتنسن كه براى قول هاى شرقى در بخش بازيگرى نامزد اسكار شده، مساله نياز رسيدن به توافق صحيح و نه توافق سريع را مورد تاكيد قرار داد. گيلروى و برد نيز مانند كلونى و مور تاكيد كردند در صورت نرسيدن به يك توافق منصفانه در مراسم اسكار امسال شركت نمى كنند. برد كه براى انيميشن راتاتوى در بخش فيلمنامه غيراقتباسى نامزد شده عملا مى تواند در مراسم اعطاء جوايز آكادمى حاضر شود، چرا كه GAW فيلمنامه هاى انيميشن را زير پوشش ندارد، اما او گفته بود اگر اعتصاب ادامه پيدا كند، در مراسم حضور پيدا نخواهد كرد.
  پايان اعتصاب سه ماهه
اعضاء انجمن نويسندگان آمريكا GAW به اتفاق راى به پايان اعتصاب ۱۰۰ روزه اين انجمن دادند كه عملا صنعت سرگرمى را در اين كشور مختل كرد. هاليوود ريپورتر اعلام كرد نشست اعضاء شعبه هاى غرب و شرق انجمن نويسندگان با حضور ۳۷۷۵ نفر در لس آنجلس و نيويورك برگزار شد و در نهايت با راى ۵/۹۲ درصد اعضا اعتصاب نويسندگان به پايان رسيد. پاتريك ورون رييس شعبه غرب آمريكا GAW با حضور در يك نشست مطبوعاتى در بورلى هيلز گفت: اعضاء ما راى به پايان اعتصاب دادند و نويسندگان مى توانند سر كار برگردند. ما دنبال اعتصاب نبوديم، بلكه مى خواستيم سهمى مناسب از فروش آثارمان در رسانه هاى جديد و اينترنت داشته باشيم. اكنون با پيشرفت هاى عصر ديجيتال جايگاهى مستحكم خواهيم داشت. مايكل وينشيپ رييس شعبه شرق انجمن نيز گفت: موفقيت اين اعتصاب دستاوردى قابل توجه نه براى ما بلكه براى كل جامعه هنرى، اكنون و آينده است. شعبه هاى غرب و شرق انجمن نويسندگان آمريكا متعاقبا براى تصويب قرارداد موقت سه ساله با اتحاديه تهيه كنندگان سينما و تلويزيون MPTPA راى مى دهند كه راى گيرى با ايميل و نشست روز ۲۵ فوريه انجام مى شود. هيئت مديره شعبه هاى غرب و شرق انجمن نويسندگان روز يكشنبه از رسيدن به توافق موقت با اتحاديه تهيه كنندگان سينما و تلويزيون MPTPA خبر دادند و از اعضاء خود خواستند از اين توافق حمايت كنند. بر اساس اين توافق سهم نويسندگان از فروش فيلم ها و نمايش هاى تلويزيونى در رسانه جديد از جمله اينترنت افزايش پيدا كرده است. نويسندگان آمريكا آخرين بار سال ۱۹۸۸ دست به اعتصاب زدند كه ۲۲ هفته طول كشيد و گفته مى شود حدود ۵۰۰ ميليون دلار خسارت بجا گذاشت.
نماينده ايران بازماند
آكادمى علوم و هنرهاى سينمايى فهرست اوليه ۹ فيلم راه يافته به بخش اسكار بهترين فيلم غيرانگليسى زبان را اعلام كرد كه در اين فهرست آخرين فيلم مرحوم رسول ملاقلى پور از غايبان اين بخش بود.
فهرست اوليه اسكار فيلم خارجى
از شگفتى هاى فهرست اوليه آكادمى اسكار حذف فيلم تحسين شده و رومانيايى ۴ ماه، ۳ هفته و ۲ روزساخته كريستيان مونگيو است كه ماه مه گذشته جايزه نخل طلا جشنواره فيلم كن را از آن خود كرد. از اين فيلم به عنوان يكى از بخت هاى اصلى جايزه اين بخش ياد مى شد. انيميشن پرسپوليس ساخته مرجانه ساتراپى و ونسان پارانو نيز كه جايزه ويژه هيات داوران جشنواره كن را برد از راه يافتن به اسكار فيلم خارجى جا ماند كه اين مساله به نوعى بى اعتنايى آكادمى علوم و هنرهاى سينمايى به اين جشنواره را نشان مى دهد. يتيم خانه خوان آنتونيو بايونا نماينده اسپانيا در اسكار نيز نتوانست به فهرست اوليه راه پيدا كند. اين فيلم با استقبال بسيار خوب منتقدان مواجه شده بود.
فهرست اوليه بخش اسكار فيلم خارجى را صدها نفر از اعضاء آكادمى علوم و هنرهاى سينمايى مستقر در لس آنجلس از ميان ۶۳ فيلم انتخاب كردند. شمارش معكوس پس از سه ماه جدال هاليوود براى تجليل از ستارگان خود آماده مى شود. رويترز اعلام كرد ۲۴ فوريه هشتادمين جوايز سالانه آكادمى با حضور ستاره هايى مانند جرج كلونى و كيت بلانشت روى فرش قرمز بيرون كداك تيه تر لس آنجلس برگزار مى شود تا بزرگترين رويداد سينمايى سالانه هاليوود شكل بگيرد. با آراء حدود ۵۸۰۰ عضو راى دهنده آكادمى علوم و هنرهاى سينمايى، برندگان جوايز اسكار سال ۲۰۰۸ مشخص مى شوند و جان استيوارت مجرى مراسم امسال اميدوار است بتواند با همكارى نويسندگان تازه نفس كه پس از سه ماه سر كارهاى خود بازگشته اند، تماشاگران را تا پايان مراسم سه ساعته كه به طور مستقيم از شبكه BCA پخش مى شود، سرگرم كند.
پيش بينى
ناظران اسكار پيش بينى مى كنند امسال در بعضى بخش ها اتفاقات عجيب و غريب بيفتد و جايزه به كسى برسد كه كمتر انتظارش مى رود. تام اونيل كارشناس قديمى اسكار از وب سايت گفت: بعضى وقت ها دست اندركاران هاليوود براى راى دادن به دل خود رجوع مى كنند فقط به اين خاطر كه به ما يادآورى كنند دل هم دارند.
 نامزدها
پيرمردها كشورى ندارند برادران كوئن در بخش بهترين فيلم جلوتر از باقى نامزدهاست، چرا كه جوايز اصلى هر چهار انجمن تهيه كنندگان، كارگردانان، بازيگران و نويسندگان را به عنوان شاخص اصلى براى موفقيت در آكادمى برده است. اما كارشناسان حس مى كنند تريلر حقوقى مايكل كليتن بخاطر محبوبيت جرج كلونى ستاره فيلم حرف براى گفتن داشته باشد، همين طور كمدى جانو كه تنها فيلم فهرست نامزدهاست كه بيش از ۱۰۰ ميليون دلار فروش داشته است. درام نفتى خون بپا مى شود پل تامس اندرسن كه مكاشفه اى در فساد ناشى از قدرت پول است و رومانس تاوان ديگر نامزدهاى بخش بهترين فيلم هستند. در بخش بهترين بازيگر مرد، دانيل دى لوئيس كه در خون بپا مى شود نقش يك جوينده نفت را بازى مى كند، حرف اول ابن بخش را مى زند، اما ناظران اسكار مى گويند بخت جرج كلونى خيلى هم كم نيست. جانى دپ براى سوئينى تاد، تامى لى جونز براى در دره الله و ويگو مورتنسن براى قول هاى شرقى ديگر نامزدها هستند.
يك بازيگر بريتانيايى ديگر در بخش بهترين بازيگر زن پيشتاز است. جولى كريستى براى بازى در نقش يك زن مبتلا به آلزايمر در فيلم دور از او بازيگر محبوب فصل جوايز بود. اما ماريون كوتيلارد فرانسوى براى زندگى به رنگ صورتى و الن پيج بازيگر جوان فيلم جانو را هم نبايد از نظر دور داشت. كيت بلانشت براى اليزابت: عصر طلايى و لورا لينى براى سويج ها ديگر نامزدهاى اين بخش هستند. در بخش اسكار بهترين بازيگر مكمل مرد و زن نيز خاوير باردم اسپانيايى براى حضور در نقش يك آدمكش بيرحم در پيرمردها كشورى ندارند و تيلدا سوئينتن براى بازى در نقش يك وكيل فريبكار در مايكل كليتن بختى بيشتر براى دريافت جايزه دارند. در نهايت در بخش بهترين كارگردان اين طور به نظر مى رسد كه برادران جوئل و ايتن كوئن براى پيرمردها كشورى ندارند رقباى خود را شامل جولين اشنيبل براى زنگ شيرجه و پروانه، جيسن ريتمن براى جانو، تونى گيلروى براى مايكل كليتن و پل تامس اندرسن براى خون بپا مى شود كنار بزنند و جايزه اين بخش را به خانه ببرند. صرف نظر از اينكه چه كسانى برنده شوند يا ببازند، برگزاركنندگان جوايز آكادمى از يك چيز خوشحالند: امسال نيز نمايش اسكار برگزار مى شود.
شگفتى هاى اوليه
دو درام تلخ خون بپا مى شود و پيرمردها كشورى ندارند هر يك با نامزدى در هشت رشته و مايكل كليتن و وتاوان با نامزدى در هفت رشته بيشترين بخت را براى دريافت هشتادمين جوايز سالانه آكادمى داشتند. اسكرين ديلى اعلام كرده بود اين چهار فيلم در كنار كمدى مستقل جانو در بخش اسكار بهترين فيلم رقابت مى كنند، هرچند جو رايت كارگردان فيلم تاوان در بخش بهترين كارگردانى از قلم افتاده و جولين شنيبل براى فيلم زنگ شيرجه و پروانه جاى او را گرفته است.
 كلونى نامزد است
جوئل و ايتن كوئن هر يك براى فيلم پيرمردها كشورى ندارند نامزد دريافت چهار جايزه در بخش هاى بهترين فيلم، كارگردان، فيلمنامه اقتباسى و تدوين هستند. آنها در بخش بهترين تدوين با نام مستعار رودريك جينز براى دريافت جايزه رقابت مى كنند. از جمله شگفتى هاى فهرست نامزدهاى اسكار امسال كه با حضور سيد گنيس رئيس آكادمى علوم وهنرهاى سينمايى و كتى بيتس بازيگر برنده اسكار براى فيلم ميزرى در لس آنجلس اعلام شد، مى توان به نامزد شدن تامى لى جونز براى فيلم در دره الله اشاره كرد كه اولين نامزدى او در اين بخش است. او براى فيلم سال ۱۹۹۳ فرارى برنده جايزه اسكار نقش مكمل شد. نامزدى لورا لينى براى بازى در فيلم سويج ها يكى ديگر از نكات غافلگيركننده فهرست اسكار هشتاد است. ويگو مورتنسن براى قول هاى شرقى و جرج كلونى براى مايكل كليتن براى اولين بار در بخش بهترين بازيگر مرد نامزد دريافت جايزه هستند. جانى دپ براى فيلم سوئينى تاد: آرايشگر شيطان صفت خيابان فليت براى سومين بار و دانيل دى لوئيس براى چهارمين بار نامزد اسكار بهترين بازيگر مرد شده اند. گو اينكه، دى لوئيس براى فيلم سال ۱۹۸۹ پاى چپ من يك بار اين جايزه را به خانه برده است. كيت بلانشت كه براى نقش آفرينى در فيلم اليزابت (۱۹۹۷) نامزد اسكار بهترين بازيگر زن شده بود، براى تكرار آن نقش در فيلم اليزابت: عصر طلايى يك بار ديگر براى دريافت جايزه اين بخش بخت خود را امتحان مى كند. ضمن اينكه او براى بازى در نقش يكى از وجوه شخصيت باب ديلن در فيلم من اينجا نيستم در بخش بهترين بازيگر زن نقش مكمل نيز نامزد است. بلانشت دومين بازيگر در تاريخ سينماست كه براى بازى در نقش جنس مخالف نامزد اسكار مى شود. ليندا هانت در سال ۱۹۸۳ براى فيلم سال زندگى خطرناك پيتر وير با بازى مل گيبسن و سيگورنى ويور برنده اسكار بهترين بازيگر زن نقش مكمل شد. وى در بخش بهترين بازيگر زن با لينى، الن پيج بازيگر جوان كانادايى فيلم جانو، جولى كريستى در دور از او و ماريون كوتيلارد براى بازى در نقش اديت پياف در زندگى به رنگ صورتى رقابت مى كند. در بخش جنجالى بهترين فيلم غيرانگليسى زبان، فيلم هاى جاعل ها اشتفان روزويتسكى از اتريش، بيوفورت جوزف سدار از اسرائيل، مغول سرگئى بودرف از قزاقستان، كاتين آندرى وايدا از لهستان و ۱۲ نيكيتا ميخالكف از روسيه نامزد شد ه اند. در اين بخش فيلم تحسين شده و رومانيايى ۴ ماه، ۳ هفته و ۲ روز كريستيان مونگيو در نهايت تعجب از راه يابى به فهرست كوتاه بازماند و در فهرست نهايى نيز فيلم ايتاليايى ناشناس ساخته جوزپه تورناتوره حذف شد. حذف فيلم انيميشن پرسپوليس از بخش فيلم خارجى نيز يك شگفتى بود، هرچند اين فيلم در بخش بهترين فيلم انيميشن براى دريافت جايزه با راتاتوى و موج سوارى در رقابت است. راتاتوى با نامزدى در پنج رشته از جمله بهترين فيلمنامه غيراقتباسى، موسيقى، صداگذارى و تدوين صدا برنده بزرگ فهرست جوايز است. در بخش بهترين مستند بلند فيلم هايى با مضمون حضور آمريكا در عراق و افغانستان حضورى غالب دارد. در اين بخش افقى پيش رو نيست چارلز فرگوسن، عمليات بازگشت به خانه: نوشتن تجربه هاى زمان جنگ ريچارد اى. رابينز و تاكسى به سمت تاريكى الكس گيبنى با جنگ، رقص شان فاين و آندره آ نيكس كه در اوگانادا اتفاق مى افتد و سيكو مايكل مور درباره مشكلات سيستم بهداشت و درمان آمريكا رقابت دارند.

مهر:عوامل مجموعه تلويزيونى بيگناهان به كارگردانى احمد امينى براى ادامه تصويربردارى عازم دماوند شدند و در ابن بخش پرويز پورحسينى و مهرداد ضيايى جلو دوربين رفتند.
مجموعه ۲۴ قسمتى بيگناهان محصول گروه فيلم و سريال شبكه سوم سيماست كه به تهيه كنندگى سعيد شاهسوارى توليد مى شود.
در اين مجموعه مهدى پاكدل، داريوش فرهنگ، امير آقايى، بيژن افشار و شهين نجف زاده بازى مى كنند و پورحسينى، بهرام ابراهيمى و محمدعلى نجفى نيز نقش هايى كوتاه در آن دارند. گروه بيگناهان تا پيش از رفتن به دماوند در بندرعباس مشغول ضبط اين مجموعه بودند.
تاكنون نزديك به ۷۰ درصد از تصويربردارى به پايان رسيده و پيش بينى مى شود توليد مجموعه بيگناهان اواسط خردادماه سال ۸۷ به پايان برسد.
ديگر عوامل توليد بيگناهان عبارتند از مدير تصويربردارى: كيوان معتمدى، مدير صدابردارى: ناصر شكوهى نيا، انتخاب بازيگر: پيام دهكردى، طراح صحنه و لباس: فاضل ژيان، طراح گريم: الهام صالحى، مدير توليد: محمدحسين شهباززاده، جلوه هاى ويژه: محسن روزبهانى، كارشناس انتظامى: فرهاد شمس آبادى و افشين رضايى مدير روابط عمومى.

ايثار ابومحبوب
در سخنى كلى گو، هر توليد انسانى را كه از انديشه برآيد، شايد بتوان در دو دسته عام (هر چند بسيار خدشه پذير) قرار داد توليد تاليفى - توليد تكثيرى. ميزان خدشه پذيرى اين باور عام را شايد بتوان متضمن به سخنى از تودوروف كرد كه: از زمان آدم ابوالبشر تا كنون، هيچ كس سخن تازه اى نگفته است. پس چه تاليفى چه خلاقيتى از اين سخن بيشتر اين برمى آيد كه هيچ الگوى ذهنى را نمى توان منحصر به فرد، آنى و بى پيشينه پنداشت. به بيان ديگر هر چه در سخن آيد ميزانى از تقليد را با خود حمل مى كند. اما به گفته اى ديگر آنچه آثارى را به عنوان هنر از ديگر محصولات مجزا مى سازد ميزان آشنايى زدايى آن است. عبارت آشنايى كه زمانى اشكلوفسكى وضع كرد - آشنايى زدايى - امروزه امرى نسبتا پذيرفته شده است. اگرچند توضيح دهنده همه مصاديق نيست و بسيارى از صورتهاى ارتباط مخاطب با آثار را توضيح نمى دهد. با همه اين بحثها گاه مى توان در سخنى عام، همان دسته بندى توليد تاليفى - توليد تكثيرى را پذيرفت و به هنر تعميم داد. با اين توجيه كه مرز ميان هنر تاليفى و هنر تكثيرى در ميزان آشنايى زدايى نهفته است. هر هنرمندى براى قرارگيرى در ژانر خود بى شك متكى به الگوهايى است كه از نمونه هاى پيشين در ذهن جمع آورده است. بدين ترتيب هر متنى در ژانر خود به هر حال به طريقى بازتوليدى از متون ذهنى اى است كه مصنف در ذهن انباشته است. آرش عباسى به هنگام استفاده از اين زمينه هاى ذهنى نمى تواند از مراجع خود در حدى فاصله بگيرد كه پرده اى از تازگى بر چشمان مخاطب بكشد. از همين رو نمايشنامه او را مى توان متاثر از چند اثر پنداشت، كه براى بيگانه كردن مخاطب با بسترهاى اوليه شان تنها به تركيب اكتفا شده است.
به پلات كلى اين نمايشنامه نگاهى مى افكنيم: نقالى، بازى سازى، چيزى از اين دست، عروسك يا بازيگرى دارد كه مى خواهد از دست او بگريزد. اما هر بار كه اراده به گريز از روايت راوى مى كند، مرد راوى با بشكنى او را به راه مى آورد. گويى طلسم او صداى بشكن نقال است. در نهايت نقال قصه اى ساز مى كند و در آن توطئه اى به هم مى اندازد تا دخترك را - عروسك يا بازيگرى اسير- از نجات براى هميشه نااميد گرداند. با وجود همه تفاوتها، اين طرح بيش از اندازه اى كه به ياد نياوريم به شبهاى آوينيون شباهت مى برد و مى تواند مخاطب را به اين گمان وادارد كه چيزى از خاطره آن نمايشنامه در ذهن نگارنده حركت خون در رگهاى خشكيده حتا ناخودآگاه خود را بر تماميت متنى كه او مى خواسته بنويسد تحميل كرده است. مقايسه كنيد ميان بشكن نقال در اين اجرا كه كليد اسارت عروسك است با سوتك اوستاى خيمه شب بازى كه آن هم همين كاركرد را داشت. حتى شروع اجراى نمايش نيز شباهتى تام با اجراى شبهاى آوينيون دارد. دو نوازنده كه براى هر رفتار خود از اوستاى نقالى فرمان مى گيرند، مى نوازند. سپس در غيبت كوتاه نقال، عروسك/بازيگر ستمكش آرام از صندوق نقال خارج مى شود تا فرار كند. اما به محض قدم برداشتن به فرار نقال طناب دستهاى او را مى كشد. . . . از اينجا به بعد به صورت داستان در داستان ماجراى اصلى ماجراى هزار بار تكرار شده شيخ صنعان مى شود. در سوى ديگر بسترى از كهن نويسى و در سطوح ساده تر، نثر نويسى در تئاتر ما رايج است كه به نظر مى رسد زمانى مولفه سبكى يكى دو نويسنده مولف بوده و اكنون در دست تكثير كنندگان به تقليدى مجاز تبديل شده است.
تلاش براى اين گونه نوشتن در آثار پيشينيان هم رايج بوده است در برخى آثار به بار نشسته و مولفه اى سبكى براى برخى نمايشنامه نويسان دهه هاى قبل به شمار مى رود. امروز هر نويسنده كه قدم در اين راه مى گذارد بايد بداند كه از لقمه اى آماده بهره مى گيرد و اگر در بهترين حالت اثرى زيبا و در خور تامل در آن قالب اوليه ايجاد كند، هنرمندى تكثيركننده شمرده خواهد شد كه البته حتا ممكن است نسخه اى بهتر از اصل را براى تاريخ ادب فراهم آورد. برخى از اشعار مشهور حافط تقليدى از اشعار شاعرانى ديگر است كه ما امروزه از آنان نامى چندان نمى بريم. اما تقليد از زبانى تاريخى نما (و نه به واقع تاريخى) بدون وجود انديشه و دليلى موجه، بدون شك از شان اثر مى كاهد. حركت خون در رگهاى خشكيده معلوم نيست به كدامين دليل در بستر نثر كتابى نگاشته شده است و نه محاوره. كم نيستند نمايشنامه هاى ايرانى كه در اين بستر نوشته شده اند و مشهور و مقبول شده اند، اما توجيهى بيش از حركت خون در رگهاى خشكيده براى اين پرسش ندارند.
آنان نيز مشمول اين پرسش و مرتكب اين مد زمانه اند. گيريم كه بيضايى به هزار دليل، از جمله قدرت نمايى در زبان فارسى اين شيوه را به كار بسته باشد. با بديهى شمردن قدرت نثر بيضايى آيا تقليد از او جايز مى شود حال اگر نگارنده اى به آوردى از پيش باخته، چنين نامسلح برود، چه كسى او را در اين هماورد رقيبى جدى خواهد پنداشت زبان اين نمايشنامه، نثرى است به غايت ساده با تنها دو يا سه ساختار نحوى در جمله ها. به نظر مى رسد هنگامى كه نويسنده تصميم گرفته در چهارچوب زبانى غير معمول نمايشنامه بنويسد، دچار محدوديتهاى نحوى اى شده است كه تنوع ساختار جمله هاى او را از حالت عادى محاوره نيز كمتر كرده است و البته از ياد نبريم كه در بهترين حالت نيز آنچه از اين آثار به قضاوت درمى آيد مدام با كلمه نثر سنجيده و دسته بندى خواهد شد.
حال تصور كنيد در نمايشنامه نويسى فارسى حجم انبوهى از نثرنويسى در ديالوگها وجود دارد كه نشان مى دهد تعداد بى شمارى از تقليدى نويسان هرگز از خود نپرسيده اند چرا كسى كه دو هزار سال پيش مى زيسته، به هنگام تجلى در داستانى امروزى نبايد بتواند به زبان امروز سخن بگويد آيا تماشاگرى كه مى پذيرد شخصيتى روسى يا انگليسى بر صحنه به راحتى با فارسى سليس سخن بگويد، نمى تواند بپذيرد كه شخصيتى افسانه اى يا تاريخى هم چنين كند اين مجال بيش از اين عرصه اين سخن نيست. بيش از اين براى بعد از اين.

بهزاد قادرى، قطب الدين صادقى، عطاالله كوپال، صدرالدين شجره در نشست تخصصى و پژوهشى تحليل و بررسى آثار و انديشه هاى اكبر رادى سخن گفتند.
به گزارش (ايسنا)، در اين نشست كه با حضور جمعى از هنرمندان و نويسندگان در مركز هنر پژوهشى نقش جهان برگزار شد، بهزاد قادرى استاد و پژوهشگر تئاتر و زبان هاى خارجى در سخنانى با عنوان نگاهى گذرا به نگاه رادى به تاريخ: نبوغ و فقر درباره اين نمايشنامه نويس برجسته ايرانى سخن گفت. او در اين نشست عنوان كرد: رادى در نمايشنامه لبخند باشكوه آقاى گيل به واكاوى پديده ى نبوغ و نابغه پرورى مى پردازد. پديده اى كه در فرهنگ ما سنت ديرينه اى دارد اما در دهه چهل شكل تازه اى پيدا مى كند. اين پژوهشگر در ادامه خاطرنشان كرد: در زمانه اى كه دامنه ى فقر گسترده مى شود يك م شت تازه به دوران رسيده ى نوكيسه تصميم دارند، براى خودشان نبوغ بسازند و ما در اين اثر اين آدم ها را مى بينيم كه نوابغى در ميانشان وجود دارد كه مى خواهند دنيا را عوض كنند و اين همان آغاز فاشيسم در آموزش و پرورش ماست و اين معضلى است كه رادى آن را ديد و در اين اثر اين موضوع را پيش بينى كرد.
به گزارش ايسنا، قطب الدين صادقى كارگردان و پژوهشگر تئاتر نيز درباره رادى درام نويس واقع گرا سخن گفت و ادامه داد: قطعا بعد از رادى محال است كه تئاتر سقوط كند، اما متاسفانه اين روزها و در نبود او، هنر تئاتر هر روز بيشتر از قبل تنزل پيدا مى كند. صادقى اضافه كرد: رئاليسم رادى تحليلى و انتقادى است، يعنى در عين حال كه از انسان امروز سخن مى گويد، چارچوب دقيق تاريخى را كه آن انسان در آن قرار دارد با نگاهى عميق بررسى مى كند پس در آن تطبيق قهرمان با محيط و اولويت بعد جامعه شناسى آثارش به بعد روان شناسى مورد توجه است.
اين كارگردان تئاتر خاطرنشان كرد: وقتى به سرمنشاء و الهام اكبر رادى براى خلق چنين آثارى مى پردازيم، چهره هنريك ايبسن و چخوف براى ما زنده مى شود.
صادقى شخصيت هاى نمايش هاى رادى را كاملا دراماتيك معرفى كرد و افزود: در آثار او هيچ شخصيتى را پيدا نمى كنيم كه در پس بحران هاى اجتماعى نباشد و اين را هم رادى از چخوف وام گرفته است، يعنى هرگز در دام شخصيت نيفتاده است و در تمام آثار او مثل چخوف مى توان تضاد قهرمانان را كه مربوط به دوران بعد از قهرمانى است را مشاهده كرد.
كارگردان نمايش عادل ها اضافه كرد: ايمان اجتماعى و خوشبينى نسبت به آينده در هيچ كدام از اين شخصيت ها ديده نمى شود، زيرا كه رادى درباره روشنفكرانى مى نويسد كه متعلق به بعد از بحران روشنفكرى هستند و در اين دوره پديده روشنفكرى مايوس در دل خانواده ها و سپس در دل جامعه نمود پيدا كرده است پس قهرمانان رادى روشنفكران متزلزلى هستند كه حتى قدرت برنامه ريزى را هم ندارند و نمى توانند چيزى را در اين دنيا از آن خود كنند.
او در پايان اين نشست با تاكيد بر شخصيت اخلاقى ويژه اكبر رادى عنوان كرد: رادى يك آدم اخلاق گرا و معتقد به اصول و ارزش ها بود، او هيچ گاه استقلال و خوش فكرى خود را از دست نداد و تن به كار سفارشى، مناسبتى و ميان پرده اى نداد، بلكه با اعتقاد نوشت، تحمل كرد و در برابر هيچ تبعيض و بى عدالتى سر فرود نياورد. او به مانند تمام آثارش متين، عادل، اصيل و نجيب بود.
به گزارش ايسنا، عطاالله كوپال در بخش دوم اين نشست، درباره اكبر رادى و درام مدرن سخن گفت و افزود: ظهور درام مدرن در نيمه دوم قرن ۱۹ پاسخى به تحولات شگرف اجتماعى آن سده پرتلاطم و آشوب بود كه درام مدرن از دل ملودرام هاى نازل بيرون آمد و مسايل اجتماعى اواخر قرن ۱۹ را بيان كرد و تجارب خود را به افرادى چون چخوف، ميلر و اونيل در قرن ۲ منتقل كرد.
او سپس به رادى اشاره كرد و توضيح داد: اكبر رادى خلف اين درام نويسان مدرن بود كه نورى نوين و چراغى پر پرتو در كنار آن ها داشت و در تمام آثار ابتدايى خود از شيوه رئاليستى قدما و اصناف خود پيروى كرد، ولى نمايشنامه هاى او در عين حال يك ويژگى مدرن هم داشت. كوپال تصريح كرد: او در آثارش فضاى شهرى را آفريد و براى شناخت ايران در دهه پنجاه تا ۷۰ و تا زمانى كه رادى نوشت، مى توان ايران را با آثار او شناخت و بر آن بود كه درام مدرن به معناى لغوى كلمه را بى آفريند. اين مدرس تئاتر اضافه كرد: آدم هاى رادى كشاكش بزرگى را با هستى به نمايش مى گذارند، به همين دليل هم هيچ كدام از كارهاى رادى شبيه به هم نيست و اين همان معناى مدرن بودن است. او با اشاره به آثار ۱۵ سال آخر عمر اكبر رادى گفت: در اين آثار رادى قالب ها را شكست و از چيزى كه در رمان نويسى آخر قرن بيستم به عنوان تكنيك جريان سيال ذهن ناميده مى شد، جريان سيال زمان را شكست. او سپس با تكيه به سخن رادى مبنى بر اين كه در هر اثرى يك راز وجود دارد گفت: اگر اين جمله را بپذيريم، بر ما واجب است كه رازهاى نمايشنامه هاى رادى را استخراج كنيم. زيرا كه او از دل زبان محاوره اى كوچه و بازار يك ادبيات خلق كرد و اين راز ماندگارى رادى است. در بخش ديگرى از اين نشست صدرالدين شجره درباره زبان در آثار رادى سخن گفت: او عنوان كرد زبان براى رادى از اهميت ويژه اى برخوردار است و البته اين توجه به اين معنا نيست كه او از ادوات و عناصر مورد اهميت ديگر كه در نمايش ملاك است باز بماند، به همين دليل هم طى دو سال اخير به بحث و تحقيق درباره زبان در آثار رادى پرداختم و به بررسى آثار او دست زدم كه قطعا نتيجه آن انتشار كتابى است كه مقدمه آن را براى شما مى خوانم.
او اضافه كرد اكبر رادى از انقلاب مشروطه به بعد اگرچه به همه نويسندگان آن زمان مديون بود، اما از همه پيشرو تر و بهتر و نمايشى تر و قانون مدارانه تر رفتار كرد و از اين جهت، او يك ديالوگ پرداز خبره و كارآمد است. او در پايان گفت: رادى تاكيد داشت كه نمايشنامه مى نويسد تا ديده شود و تنها در شرايطى كه فرصتى براى ديده شدن نيست، نمايشنامه هاى او به خوبى خواندنى هم هستند. در پايان اين نشست هادى مرزبان كه سابقه ى اجراى ۹ اثر از نمايش نامه هاى اكبر رادى را دارد، عنوان كرد: رادى آنقدر عظمت دارد كه اسم او هيچ گاه به فراموشى سپرده نمى شود و اين يك ربع قرن همكارى من با رادى افتخار بزرگى است. زيرا زمانى كه رادى را از دست دادم تازه متوجه شدم كه او كيست. مرزبان اضافه كرد: هميشه به اكبر رادى مى گفتم كه بايد ۱۰ اثر از شما را به صحنه ببرم، اما در آن زمان نمى دانستم كه قرار است در شرايطى دهمين اثر او را اجرا كنم كه او در ميان ما نيست.
اين كارگردان تئاتر اضافه كرد: هر گاه نمايشى از او را اجرا كردم، انگار بخشى از دردها و دغدغه هايم را به او گفتم و آدم هايى كه رادى خلق كرده بود، تمام افرادى بودند كه من هر روز در كنار خود شاهد حضور آنها بودم. در پايان اين نشست، لوح يادبود فرهنگستان هنر به حميده بانو عنقا (همسر اكبر رادى ) اهدا شد. عنقا با تشكر از تمام حاضران گفت: قبول كنيد در شرايطى نيستم كه آن طور كه در خور رادى و در شان شماست، سخن بگويم تنها اميدوارم كه بتوانيم دنباله روى خواسته هاى اكبر رادى باشيم، اگر او را در ادبيات نمايشى ايران قبول داريم.