يكشنبه ۱۲ اسفند ۱۳۸۶
۲۳ صفر ۱۴۲۹ - ۲ مارس ۲۰۰۸ - سال هشتم - شماره ۲۵۴۰
ديپلماسى
Tel: 88807156
info@javandaily.com
sJavan.jpg
جستجو
pdf PDF
Edition
صفحه نخست
ايران
جهان
اقتصادى
حوادث
ديپلماسى
ورزشى
فرهنگى
جوان ورزشى
سراى ايرانى
سلام جوان
جامعه
سلامت
زندگى
دفاع مقدس
آرشيو
تماس با ما
احمدى نژاد امروز عازم بغداد مى شود
رويكرد ناكام امريكا در قبال ايران
يكى از كارشناسان موسسه امريكن اينترپرايز با نگاهى چالش برانگيزانه به كاخ سفيد توصيه كرد كه به جاى اقدام به تهديد ايران به گفت وگو با تهران مبادرت ورزد.
رائول مارك گرچت در مقاله اى كه در روزنامه نيويورك تايمز تصريح كرد: موضع امريكا بايد كاملا روشن باشد مبنى بر اينكه دولت جورج بوش، رييس جمهور امريكا بايد از گفت وگوهاى مستقيم و بدون قيد و شرط ميان واشنگتن و تهران حمايت كند. اين گفت وگوها از نظر راهبرد سياسى و اخلاقى به ما كمك خواهد كرد تا بهتر فكر كنيم.
اجماع موجود در ميان ايرانيان مبتنى بر آن است كه مواضع فعلى درخصوص مساله هسته اى اين كشور نتيجه بخش بوده است چراكه غنى سازى اورانيوم كه از نظر صنعتى دشوارترين بخش در فن آورى هسته اى است با سرعت در ايران پيش رفته است.
انتشار گزارش دستگاههاى اطلاعاتى دولت بوش نيز در ماه نوامبر سال ۲۰۰۷ ميلادى كه در آن گزارش شده بود ايران برنامه ساخت تسليحات هسته اى را در سال ۲۰۰۳ متوقف كرده است، به شكل غيرمنتظره اى به عزم كشورهاى غربى براى اعمال تحريم عليه ايران، ضربه زده است چه برسد به تهديد امريكا براى استفاده از زور عليه جمهورى اسلامى ايران.
شايد بهترين بخش اين خبر براى ايران اين بوده باشد كه نتايج اصلى گزارش از رده بندى اطلاعاتى خارج شده سازمان هاى جاسوسى امريكايى نشان مى دهد كه سازمان اطلاعات مركزى امريكا (سيا) و سازمان امنيت ملى اين كشور هيچ گونه منابع فنى و انسانى در داخل محافل هسته اى ايران در اختيار ندارند.
مقامات ايران كه به اطلاعات امريكا بسيار زيركانه نگاه مى كنند و در گذشته شبكه هاى سيا را منهدم كرده اند بى ترديد به اين مساله توجه دارند.
بحث هاى جدى در داخل امريكا درباره نوع سياستى كه درخصوص توان هسته اى ايران بايد اتخاذ شود احتمالا با شدت و حدت زيادى تا قبل از سال آينده ميلادى مطرح خواهد شد. احتمالا اين بحثها بيش از موضوع عراق سبب اختلاف نظر امريكا و اروپا خواهد شد.
اين بحث ها به سرعت دولت آتى امريكا را نيز زمين گير خواهد كرد بنابراين مى بينيم كه مذاكره احتمالا تنها راه رويارويى با اين خطر است پيش از آنكه خيلى دير بشود.
رويكرد كنونى دولت امريكا در قبال ايران نتيجه بخش نبوده است.
چين و روسيه بنا به دلايلى مبتنى بر خودخواهى و خيرانديشى از اعمال تحريم هاى جدى و قاطع عليه ايران حمايت نخواهند كرد. آلمان كه فكر و ذكرش تجارت است و انگليس كه به صورت فزاينده اى درگير مسائل خودش مى شود از اينگونه تحريمها حمايت نخواهند كرد. در چنين شرايطى واشنگتن و پاريس هم قادر نخواهند بود نقش پليس بد را به تنهايى ايفا كنند به همين خاطر بايد راهى براى احياى عزم همه اين طرف ها و هدف قراردادن ايران با سونامى تحريم ها پيدا كرد.
سفر به قلب بحران
در آستانه سال جديد و عيد نوروز، رييس جمهور ايران در سفرى براى نخستين بار در دوران رياست جمهورى اش به كشور عراق خواهد رفت،عراقى كه پس از سقوط دولت بعثى و به واسطه حضور اشغالگران امريكايى در حال حاضر بستر حادثه خيز و بحران ساز منطقه به شمار مى رود.
سيدجلال  ساداتيان كارشناس مسايل بين الملل و استاد دانشگاه در گفت وگو با جوان رابطه ايران با عراق را در شرايط كنونى از جهات مختلفى حائز اهميت دانست كه مهمترين اين جهات بعد سياسى رابطه باعراق است.
وى حضور تعداد زياد شيعيان در عراق و دولت بغداد را دليل خوبى براى نزديكى روابط دو دولت دانست وتاكيد كرد: تهران بايد با توجه به موقعيت استراتژيك عراق روابطش را در همه زمينه ها با اين كشور گسترش دهد. ساداتيان از كشورهاى عرب همسايه عراق از جمله عربستان و كويت به عنوان رقباى اصلى ايران در گسترش روابط با عراق ياد و تاكيد كرد: اعراب خواهان بيشتر شدن نقش اهل تسنن در عراق هستند، اما دراين ميان تهران بايد تلاش كند به نقش خود در معادلات سياسى و تجارى عراق رنگ بيشترى ببخشد، چون نه تنها حضور ايران در عراق از جهات سياسى و مخصوصا اقتصادى به نفع تهران است، بلكه افزايش تعاملات سياسى بدون شك جايگاه منطقه اى ايران را ارتقا داده و مستحكم مى كند و همچنين عوامل تغيير نگاه كشورهاى منطقه و جهان به دو كشور ايران و عراق را فراهم مى آورد.
وى در ادامه بر جنبه هاى اقتصادى روابط تهران و بغداد تاكيد كرد و گفت: با توجه به اين كه هم اكنون كشور و دولت عراق در بسيارى از جهات در حوزه صنعتى نيازمند كشورهاى ديگر است، ايران مى تواند با گسترش روابط اقتصادى و تجارى تعاملات خوبى با بغداد داشته باشد، آنچنان كه تاكنون نيز با توجه به قراردادهاى مختلف در زمينه نفت، برق و انرژى تحركات خوبى انجام شده است.
ساداتيان امكانات زيربنايى و حمايتى دولت بغداد براى پشتيبانى از سرمايه گذاران خارجى و مخصوصا سرمايه گذاران ايرانى را كافى ندانست.
وى در ادامه درباره همكارى ها در بعد امنيتى با عراق نيز با بيان اين كه ما هنوز چالش هاى فراوانى در مسايل امنيتى با عراق داريم، تاكيد كرد: اما با وجود اين ناامنى ها حركت هاى فرهنگى خوبى ميان ايران و عراق به خصوص درباره زيارت گاه هاى اين كشور كه مورد توجه ايرانيان است و همچنين اماكن مقدس داخل ايران كه مورد توجه مسلمانان و به خصوص شيعيان عراق است، وجود دارد.
اين كارشناس مسايل بين الملل همچنين موقعيت ژئوپلتيك ايران را از عوامل مهمى دانست كه نقش دولت ايران در تعاملات عراق را افزايش داده، وى درخواست دولت عراق و حتى نظاميان امريكايى حاضر در عراق از ايران براى كمك به بازگشت امنيت به اين كشور را شاهدى بر سخن خود دانست و تاكيد كرد: نقش مهم ايران باعث شده تا امريكا تاكنون سه بار بر سر ميز مذاكره درباره عراق با ايران بنشيند، اگرچه اين مذاكرات نتايج چشم گيرى به دنبال نداشته است. اما حداقل نتيجه آن متعادل سازى فضاى سياسى فى مابين بوده است.
ساداتيان نبود اعتماد و اطمينان مقابل ميان ايران و امريكا را از اصلى ترين دلايل بى نتيجه بودن مذاكرات معرفى مى كند و مى افزايد: از سوى ديگر بايد توجه داشت ساختار دولت عراق هنوز شكل مشخص و باثباتى به خود نگرفته است.
وى در ادامه اين گفت وگو به تحركات منفى دولت واشنگتن و سنگ اندازى هاى اين دولت در روابط ايران و عراق اشاره كرده و مى افزايد: اصلى ترين موضوع در اين ميان اين است كه امريكايى ها با موضع گيرى هاى خصمانه ادعا مى كنند كه ايران يكى از عوامل ناامنى در عراق است و بسيارى از مشكلاتى را كه از سوى شورشيان شيعه عراق رخ مى دهد به دولت نهم ربط مى دهند.
همين موضوع باعث شده تا مذاكرات تهران و واشنگتن بر سر موضوع عراق تاكنون بى نتيجه باشد.
ساداتيان اما بر اين موضوع نيز تاكيد دارد كه اهميت ايران در عراق باعث شده كه امريكايى ها تاكنون چندبار بر سر ميز مذاكره حاضر شوند كه اين موضوع بسيار حائز اهميت است.
اين كارشناس مسايل بين الملل در پايان اين گفت وگو درباره مهمترين موضوعاتى كه در سفر رييس جمهور بايد مدنظر قرار گيرد گفت: مهمترين موضوع بحث سياسى و امنيتى عراق است كه در صورت حل آن ابعاد ديگر روابط دو كشور در مسير ساده ترى پيگيرى خواهد شد. اگر رييس جمهور چنين ابعادى را مدنظر قرار دهد، به طور قطع اين سفر با دستاورد فراوانى براى دو كشور همراه خواهد بود.
سوخت هسته اى؛ حق ايران
ايران پيمان ان پى تى را امضا كرده است به همين سبب حق دارد به سوخت هسته اى براى توليد انرژى صلح آميز دست يابد.
روزنامه البيان -چاپ امارات- در مطلبى كه بر روى سايت اينترنتى آن قرار گرفت، با اشاره اى مختصر به مفاد پيمان منع گسترش سلاح هاى هسته اى (ان. پى. تى) و حق كشورهاى امضا كننده آن براى دست يابى به سوخت هسته اى به منظور استفاده در مصارف صلح آميز نوشت: ايران مى گويد در چارچوب اين پيمان كار مى كند و براى توليد برق به انرژى هسته اى نياز دارد اما شوراى امنيت به اين سبب از برنامه هسته اى ايران ابراز نگرانى مى كند كه فن آورى كه در توليد سوخت هسته اى استفاده مى شود همان فناورى است كه ممكن است براى غنى سازى اورانيوم در سطح بالا و به منظور توليد سلاح هسته اى به كار گرفته شود. اين در حالى است كه ايران همواره بر استفاده منحصرا صلح آميز از انرژى هسته اى تاكيد كرده است.
در ادامه اين مطلب آمده است: شوراى امنيت سازمان ملل از ايران مى خواهد همه فعاليت هاى مربوط به غنى سازى و بازفرآورى اورانيوم از جمله نصب سانتريفيوژها و آماده كردن مواد خام اورانيوم و نيز طرح هاى مربوط به توليد آب سنگين را متوقف كند اما ايران چنين درخواستى را منطقى نمى داند و تا كنون از پذيرش آن سرباز زده است. به علاوه ايران نسبت به تداوم اقدامات عليه جمهورى اسلامى هشدار داده است.
در پايان اين مطلب با انتقاد از سكوت جامعه بين المللى نسبت به تسليحات هسته اى رژيم صهيونيستى آمده است: اسراييل چون از امضا كنندگان ان. پى. تى نيست الزامى هم براى فاش كردن برنامه هسته اى خود ندارد. درباره پاكستان و هند نيز وضع به همين صورت است و اين كشورها بدون مواجهه با انتقادات بين المللى به برنامه هاى تسليحاتى خود ادامه مى دهند.
در حالى كه ايران تا كنون به تمامى مقررات بين المللى پايبندى نشان داده است و گزارشات آژانس نيز بر همكارى اين كشور در راستاى شفاف سازى در خصوص آنچه نگرانى خوانده مى شود، تاكيد داشته اند اما اين كشور همچنان با فشار براى رها كردن برنامه صلح آميز خود روبه رو است.
احمدى نژاد امروز عازم بغداد مى شود
ديدارى تاريخى با ابعاد بين المللى
پس از چند دور مذاكره مستقيم اما بى نتيجه ايران با امريكايى ها براى تامين امنيت عراق، اين بار شخصيت دوم كشور به بغداد سفر مى كند تا با تاكيد بر ناتوانى نيروهاى فرامنطقه اى در حل مسايل منطقه، فصل جديدى را از روابط دو همسايه كهن خاورميانه اى براى جهانيان به نمايش بگذارد.
محمود احمدى نژاد، رييس جمهور كشورمان امروز در حالى راهى عراق مى شود كه به روايتى چهارمين مقام عالى رتبه در اين سطح از يك كشور است كه پس از سقوط رژيم بعث به اين كشور سفر مى كند. پيش از او جورج بوش، رييس جمهور امريكا، تونى بلر و گوردون براون، نخست وزيران سابق و فعلى انگليس و هاوارد دين، نخست وزير استراليا به عراق سفر كرده بودند.
تفاوت سفر او با اين مقامات غربى در اين است كه امريكا، انگليس و استراليا هر سه از كشورهايى هستند كه نيروهايشان را در عراق مستقر كرده اند، اما مخفيانه به بغداد آمد و رفت دارند، اما ايران هيچ نيرويى را در اين كشور مستقر نكرده است و حتى دفاعى جانانه را در برابر جنگ تحميلى هشت ساله اين كشور عليه خود در كارنامه اش دارد، اما احمدى نژاد از حدود يك ماه قبل تاريخ رسمى سفر خود را به اين كشور اعلام مى كند. پس از سفرهاى رييس جمهور به دوحه - پايتخت قطر - و رياض - پايتخت عربستان - و پى ريزى و پيگيرى ديپلماسى اسلامى - منطقه اى از طريق ارايه پيشنهادات اقتصادى، سياسى، امنيتى و اجتماعى، اكنون جهان عرب (ملت و دولت هاى عربى منطقه) به خوبى از حسن نيت تهران در پيگيرى راهبرد «انسجام اسلامى» آگاه شده اند. بى شك پس از طرح هاى ابتكارى تهران در اجلاس هاى اخير، اكنون بغداد نيز در انتظار راهكارهايى است كه ايران اعتقاد دارد براى استقرار امنيت و آرامش در اين كشور، پيگيرى آنها ضرورى محسوب مى شود.
اين انتظار آنجا نمود بيشترى مى يابد كه مى بينيم خشونت در عراق سير صعودى به خود گرفته و براى مثال، همين هفته گذشته بود كه در يك حمله تروريستى به زايران شيعه در راه كربلا، ۴۰ تن كشته و بيش از ۶۰ تن زخمى شدند، حتى اخبارى از شيوه هاى جديد تروريسم از جمله سوءاستفاده از زنان عقب مانده ذهنى در عمليات انتحارى و ده ها نمونه ديگر از آدمكشى هاى حرفه اى و غيرحرفه اى منتشر شده است.
اين اوضاع ناآرام در حالى روندى رو به وخامت را طى مى كند كه از حدود پنج سال پيش تاكنون، اشغالگران خود را منادى آزادى و برقرارى دموكراسى در اين كشور معرفى كرده و تلاش داشته اند اين سرزمين نفت خيز را در منطقه به اسوه مردم سالارى به شيوه اسلام آمريكايى تبديل كنند.
اين اولين سفر يك رييس دولت از جمهورى اسلامى ايران به عراق پس از دوران انقلاب و جنگ تحميلى هشت ساله است و از اين جهت، رويدادى تاريخى محسوب مى شود. احمدى نژاد كه به دعوت جلال طالبانى، همتاى عراقى اش براى سفرى دو تا سه روزه راهى بغداد مى شود، قرار است علاوه بر او با نورى المالكى، نخست وزير اين كشور نيز ديدار و گفت وگو كند.
آنگونه كه رسانه هاى خبرى نوشته اند قرار است وى از شهرهاى مقدس كربلا و نجف در جنوب عراق ديدن و احتمالا با مراجع عراقى نيز ملاقات كند.
يكى از مهم ترين اهدافى كه سفر رييس جمهور به عراق قرار است آن را برآورده كند، به گفته حسن كاظمى قمى، سفير كشورمان در بغداد، تحكيم روابط دوجانبه خواهد بود.
با اين حال، اين فقط يك بعد ماجراست. كاركرد سفرى در اين سطح خود به خود تحكيم روابط دو كشور خواهد بود، اما در شرايط كنونى نمى توان صرفا انتظار داشت رييس جمهور فقط به اميد حصول چنين دستاوردى عازم بغداد شود.
در حال حاضر و به ويژه با سرنگون شدن صدام، ديكتاتور سابق عراق، اين كشور از دايره دشمنان ايران خارج شده است. با اين حال همچنان منبع تهديدى براى كشورمان محسوب مى شود، به گونه اى كه از يك سو شاهديم گاهى اوقات، شورشيان در اين كشور بى سامان، مرزهاى ايران را نقض كرده و مايه تحرك غيرضرورى مرزبانان كشورمان را فراهم مى آورند (چه اگر اين كشور ثبات داشت و قدرت حاكم قدرت، ديگر نيازى به تقويت نيروى نظامى مرزى نبود) و از سوى ديگر، اين كشور به سوى تبديل شدن به يك پايگاه منطقه اى ديگر براى ارتش آمريكا پيش مى رود كه اين خود مى تواند مايه دلمشغولى هايى باشد.
اين يكى از نكاتى است كه در اين سفر به طور حتم در دستور كار قرار خواهد داشت و بايد پيش از آنكه ديرتر شود، براى آن چاره اى انديشيد. شاهد بوديم كه از سوم اسفندماه ارتش تركيه براى از بين بردن تهديد ناشى از گروه تروريستى پ. ك. ك (كه توان محدودى دارد) چگونه مجبور به ورود به شمال عراق شد تا تهديدها را از خود دور كند. حال ايران چگونه مى تواند شاهد پا گرفتن دشمن قسم خورده اى مثل القاعده در عراق باشد، اما براى اجتناب از گزند آن چاره اى نينديشد؟ يا اينكه ايران چگونه مى تواند بپذيرد كشورى ميزبان عناصرى است كه دست هاى خود را به خون هم ميهنان خود آغشته اند؟ چگونه مى توان پذيرفت اعضاى گروهك تروريستى منافقين همچنان بى هيچ واهمه اى تحت حمايت هاى بى دريغ آمريكا در اردوگاهى بيابانى در عراق روزگار سپرى كرده و به اصطلاح براى روزهاى مبادا در آب نمك نگهدارى شوند؟
مسايلى از اين دست به خوبى نشان مى دهد كه توسعه روابط دو كشور با تهديدهاى مهمى مواجه است. به همين خاطر است كه با توجه به اوضاع كنونى عراق و با توجه به اينكه در حال حاضر با سلطه بيگانه است كه روزگار
مى گذراند، بايد به دولت بغداد كمك كرد تا خود را رفته رفته در قالب يك شريك و متحد بازيابد. در غير اين صورت هر از گاهى بايد شاهد يا شنونده اتهامات طنزگونه از گوشه و اطراف دال بر دخالت تهران در امور داخلى عراق يا تلاش ايران براى به آشوب كشيدن اين كشور باشيم. هفته گذشته بود كه استاندار بصره مدعى شد كنسول گرى ايران نقشه ترور او را در سر دارد! اين ادعا گر چه از سوى دولت عراق نيز رد شد، اما آنجا تامل برانگيز است كه در مى يابيم كاملا در راستاى اتهامات و مدعيات امريكايى ها قرار مى گيرد. تازگى ها بود كه ژنرال ديويد پترائوس، فرمانده نظاميان امريكايى درعراق در گفت و گويى با روزنامه تايمز يك بار ديگر ايران را به تداوم تعليم و تجهيز شبه نظاميان عراقى متهم كرد و در عين حال گفت: ما چهار بار براى داشتن مذاكراتى معنادار با ايرانى ها آماده شديم كه هيچ يك برگزار نشد. نمى دانيم كه چرا آنها تمايلى به ديدار با ما ندارند. اين اتهامات به ويژه قبل از هر دور از مذاكرات امنيتى درباره عراق روبه افزايش
مى گذارد و طرف امريكايى كوشيده است با اين ترفند از تهران امتيازاتى را دريافت كند. اين در حالى است كه محافل مطبوعاتى امريكايى نيز به اين رويكرد انتقاد دارند. براى نمونه، روزنامه لس آنجلس تايمز در گزارشى به اينگونه اقدامات امريكايى ها خرده گرفت و نوشت: حتى اگر ايالات متحده بخواهد به شعله هاى تنش هاى كلامى اش با ايران دامن بزند و قواى نظامى را براى مقابله با نفوذ ايران در عراق تقويت كند، دولت عراق به سمت تحكيم روابط با ايران حركت مى كند. اين روزنامه افزود: نزديك ترين متحدان امريكا در عراق نيز به شدت به خط مشى و رفتار امريكا در قبال ايران در مورد نقش آن در عراق اعتراض كرده اند. با در نظر گرفتن جميع اين شرايط است كه بايد منتظر ماند و ديد نتيجه و دستاورد سفر تاريخى احمدى نژاد به بغداد چه خواهد بود و چه تاثيرهايى را در سطح روابط دوجانبه، منطقه و عرصه بين المللى خواهد گذاشت.
نشست شوراى حكام و روند عادى شدن موضوع هسته اى
روز دوشنبه اعضاى شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى يك بار ديگر در وين تشكيل جلسه مى دهند تا به بررسى تازه ترين گزارش محمد البرادعى، مدير كل آژانس درباره ايران بپردازند. نشستى كه انتظار مى رود نقطه عطفى در روابط ايران و وين باشد. چرا كه با توجه به تحولات اخير انتظار چيزى جز عادى شدن موضوع ايران در آژانس وجود ندارد.
آخرين گزارش البرادعى اواخر جمعه گذشته به طور غيررسمى در ميان ۳۵ عضو شوراى حكام به گردش درآمد و همان طور كه تصور مى شد تاكيد كرد تهران به تمامى سوالات باقى مانده آژانس درباره گذشته هسته اى اش پاسخ داده است.
سوالاتى كه در قالب شش مساله با عناوين آزمايش پلوتونيوم، سانتريفيوژهاى ۱- P و ۲- P، سند اورانيوم فلزى، منشا آلودگى ها در دانشگاه  فنى تهران، پلونيوم ۲۱۰ و معدن گچين مطرح شد. و ايران بنا بر طرح اقدام به تمامى آن ها پاسخ داد. پاسخ هايى كه در نهايت مطابق با يافته هاى آژانس و دال بر صداقت ايران در روشن كردن گذشته هسته اى اش بود. طرح اقدام (مداليته) در تيرماه سال جارى مورد توافق ايران و آژانس واقع شد و براساس آن يك چارچوب زمانى معين براى پاسخ گويى تهران به سوالات آژانس مشخص شد، يكى از ويژگى هاى اين طرح مشخص شدن و تفكيك مسايل و موضوعات مورد نظر آژانس و ديگرى اين ويژگى بود كه بنا شد آژانس در صورت دريافت پاسخ تهران سوال جديدى را طرح نكند. طرح پرسش هاى پى درپى و جديد از جانب آژانس يكى از مسايلى است كه محمد سعيدى، معاون امور بين الملل سازمان انرژى اتمى آن را دليل تاخير در پاسخ گويى به مسايل مطرح معرفى كرد. سعيدى در گفت وگوى ويژه شبكه دو سيما گفت: در برنامه كارى با آژانس به توافق رسيديم كه آژانس هر سوالى دارد، يك بار و براى هميشه مطرح كند، ما هم يكبار براى هميشه به آن پاسخ دهيم.
طرح اقدام در ديدارى ميان البرادعى و على لاريجانى، دبير سابق شوراى عالى امنيت ملى كليد خورد و در تاريخ ۲۰ تيرماه سال جارى در سفر اولى هاينونن، معاون امور پارلمانى البرادعى به تهران به امضاى دو طرف رسيد. اين طرح به خوبى پيش رفت و آژانس به حل مسايل يكى پس از ديگرى اشاره كرد.
ديپلماسى هسته اى هوشمندانه طرف ايرانى مساله هسته اى را در سرازيرى حل مسايل قرار داد به طورى كه تهران علاوه بر پيشرفت در عرصه فناورى هسته اى، در روابط با آژانس نيز تاجايى پيشرفت كه آخرين گزارش البرادعى به محلى براى نگرانى آن هايى تبديل شد كه در راستاى متوقف كردن ايران از هر اقدامى فروگذار نمى كنند.
باتوجه به روندى كه طرح اقدام طى مى كرد از همان ابتدا انتظار انتشار يك گزارش هسته اى با نكات مثبتى براى ايران از جانب آژانس وجود داشت. همين امر امريكا و ديگران را بر آن داشت تاخود را براى گشودن فصلى جديد در ايراد اتهامات عليه ايران مهيا كنند.
چند روز قبل از انتشار گزارش آژانس، اخبارى منتشر شد كه حكايت از پرونده سازى جديد امريكا عليه ايران در حوزه هسته اى داشت. در اين اخبار آمده بود كه امريكا قصد دارد اطلاعات را در اختيار آژانس قرار دهد كه نشانگر تلاش ايران در عرصه نظامى هسته اى است.
آژانس در تاريخ ۱۵ فوريه بخشى از اين اطلاعات و اسناد را براى پاسخ گويى در اختيار ايران گذاشت و اين درست در روزهايى بود كه گزارش آژانس در حال تكميل شدن و انتشار يافتن قرار داشت. على اصغر سلطانيه، نماينده ايران در آژانس ضمن «جعلى» خواندن اين اطلاعات تاكيد كرد ايران فرصت كافى براى پاسخ گويى به اين اتهامات را نداشت.
بنا به گفته ديپلمات ها، امريكايى ها تلاش زيادى كردند تا در آخرين ساعات انتشار گزارش البرادعى، عباراتى از آن را به نفع خود تغيير دهند.
در گزارش آژانس علاوه بر تاكيد بر همكارى ايران، به اين نكته اشاره شده است، كه موضوع مطالعات ادعايى هم چنان بى پاسخ باقى مانده است. اين مساله خود مى تواند به يكى از بهانه هاى امريكا و متحدين اروپايى اش براى دنبال كردن مسير تحريم ها عليه ايران تبديل شود. اين گونه بود كه گزارش آژانس در رسانه هاى غربى بازتابى منفى داشت وبه گونه اى بود كه ذهن مخاطب را فقط به سمت يك مساله مى كشيد و آن اين بود كه ايران به سوالات آژانس پاسخ نداده است. حتى روزنامه فايننشيال تايمز- چاپ لندن- عنوان «آژانس مى گويد ايران در پاسخگويى به سوالات كليدى شكست خورده است» را براى انتشار خبر خود برگزيد. شبكه خبرى سى.ان.ان نيزپيرو سياست هاى امريكا در يكى از بخش هاى خبرى خود به طور خلاصه به اين خبر اشاره كرد و مدعى شد كه گزارش آژانس مى گويد برنامه ايران چيزى غير از برنامه صلح آميز است. در گزارشات رسانه هاى غربى هيچ اشاره اى به محتوى مثبت گزارش البرادعى نشد و جالب تر اين كه مقامات امريكايى طورى به اين رويداد واكنش نشان دادند كه گويى ايران متهم شده است.
كاندوليزا رايس، وزير امورخارجه امريكا مدعى شد گزارش آژانس دلايل محكمى را براى دنبال كردن تحريم ها در شوراى امنيت به دست مى دهد، حال آن كه گزارش آژانس شكى را براى كسى در اين باره كه تمامى اتهامات عليه ايران ادعاهايى بى اساس بوده است كه فقط راه را براى اعمال تحريم ها عليه ايران گشود، شكى باقى نمى گذاشت.
به اين ترتيب تمركز اخبار خارجى به سمت شوراى امنيت رفت. تا گزارش البرادعى و ابعاد مثبت آن رنگ ببازد. در بحبوحه انتشار گزارش بود كه زلماى خليل زاد نماينده امريكا در سازمان ملل از زمان احتمالى به راى گذاشتن قطعنامه ايران صحبت كرد و نيكلاس برنز، معاون امور سياسى رايس هم از نشست وزيران خارجه پنج عضو دايم شوراى امنيت و آلمان براى بررسى تحريم هاى ايران خبر داد.
اين در حالى است كه ايران نسبت به هرگونه اقدام شوراى امنيت در اين خصوص هشدار داده است.
بديهى است كه از اين به بعد هرگونه اقدام شوراى امنيت چيزى جز مداخله غيرمنطقى و غيرقانونى در يك موضوع فنى و حقوقى نخواهد بود و حركت در اين سمت فقط به مخدوش شدن بيشتر اعتبار شوراى امنيت منجر مى شود كه به بازيچه در دست چند كشور خاص تبديل شده است.
به علاوه چنين اقدامى اعتبار و مشروعيت آژانس بين المللى انرژى اتمى را كه تنها مرجع صلاحيتدار رسيدگى به مسايل فنى است، مخدوش مى سازد. تلاش امريكا و ديگران در نيويورك پس از تاييد گذشته هسته اى ايران از جانب آژانس و سعى در گشودن پرونده اى جديد عليه تهران فقط بر اين نكته تاكيد مى كند كه مشكل اين كشورهاى نظامى، غيرنظامى بودن فن آورى هسته اى نيست. بلكه مشكل خارج شدن اين فناورى از انحصار آنهاست. روندى كه پس از پيشرفت هاى ايران در اين حوزه سرعت گرفته است. چنان كه شاهديم كشورهاى عربى و آفريقايى و بسيارى ديگر از كشورهاى در حال توسعه نسبت به در اختيار داشتن آن ابراز تمايل كرده اند. اين كشورها نيز نگران هستند كه مقابله با ايران در اين خصوص منجر به آن شود كه چنين چيزى به يك روند تبديل شود و اين فناورى هم چنان در انحصار تعدادى معدود از كشورها باقى بماند. معاون امور بين الملل سازمان انرژى اتمى گفت: ما برنامه هسته اى خود را طبق يك منطق مشخص دنبال مى كنيم و در رسيدن به اهدافمان ترديد نداريم. از اين رو راهى كه براى اين كشورها باقى مى ماند برقرارى تعامل با ايران است. تعاملى كه منافع خودشان و نيز منافع ايران در آن تعريف شده باشد.در هر صورت با توجه به آنچه تاكنون گفته شده روشن است كه در نشست آتى آژانس بايد موضوع ايران از دستور كار ويژه خارج شده و به طور عادى مورد بررسى واقع شود. البته همان طور كه مسوولان سازمان انرژى اتمى تاكيد كرده اند، عادى شدن به معناى پايان بازرسى ها در ايران نيست.


|   شناسنامه   |   آرشيو   |