وصال روحانى
عجيب است كه به رغم كسر شدن از جريمه ۵ پوئنى سپاهان به لحاظ ماجراى نابينا شدن سرباز محمد احمدى و بهتر بگوييم عليرغم عودت دادن ۲ امتياز از ۵ امتياز كسر شده به تيم اصفهانى، اين باشگاه شكايت خود را نزد فيفا اقامه و خواستار بازگشت تمامى امتيازات فوق شده و مجازات ثانوى را هم نمى پذيرد، اعتراض مجدد سپاهان در حالى شكل مى گيرد كه اگر عواقب بى نظمى هواداران اين تيم طى مسابقه چندى پيش سپاهان با پرسپوليس در اصفهان و تبعات آن مبنا قرار گيرد، نه تنها حكم كميته انضباطى فدراسيون (كه بعد توسط كميته استيناف تعديل و خفيف شد) زياد نمى  نمايد، بلكه كم نشان مى دهد، زيرا سپاهان به عنوان ميزبانى كه حتى اصول اوليه سازماندهى يك مسابقه مهم و نوع استقرار بهتر هواداران دو تيم بر روى سكوها را رعايت و اجرا نكرد، سهم بارزى در ماجراى تلخى د اشت كه براى يك سرباز روى داد و وى را براى هميشه نابينا كرد.
معلوم نيست مديران سپاهان چه چيزى را جست وجو مى كنند زيرا حتى اگر غرامت ۵۰ ميليونى سرباز مجروح را كه با حكم كميته استيناف ۷۰ ميليونى شده تمام و كمال و همين امروز بپردازند، هرگز نعمت بينايى اين جوان آرزومند باز نمى گردد و اگر سپاهان تاوان اين قضيه را نپردازد، بايد پرسيد كه بنابراين چه كسى بايد چنين كند؟
فيفا معمولا در قواعد داخلى كشورها دخالت نمى كند و فقط در زمان هايى حكم مى دهد كه مثل ماجراهاى نافرجام اخير پرسپوليس يك يا چند بازيكن خارجى اين گونه تيم ها بابت دستمزد اخذ نشده خود به اين نهاد شكايت ببرند يا شركت هاى طرف قرارداد باشگاه هاى خاطى بر اثر خلاف وعده طرف مقابل متحمل ضرر مالى شوند.
آيا اين عدالت است؟
با اين حال اگر هم فيفا در تعارض با رفتار و دستور كارش تاكنون، پس از دريافت شكايت سپاهان، روى آن كارى صورت داد كه موافق ميل سپاهان باشد، بايد پرسيد آيا اين عدالت خواهد بود؟ سپاهان مدعى است اگر فدراسيون تمامى ۵ امتياز كسر شده از اين تيم را از نو به حسابش نريخته، به اين سبب است كه جامعه از جريمه ۶ امتيازى اخير پرسپوليس توسط فيفا متاثر بوده و فدراسيون نمى خواسته است بخشش مجازات سپاهان نوعى ظلم به قرمزهاى تهرانى تلقى شود.
حتى اگر فدراسيون چنين برداشت و هدفى داشته، از ياد بردن خطاهاى سپاهان و پيامدهاى آن نه فقط در حال حاضر بلكه تا زمانى كه فوتبال باشگاهى در كشور ما جريان دارد، غيرممكن خواهد بود، زيرا نمونه و نشانه اى از ضعف مديريت و ميزبانى يك مسابقه ورزشى و تبعات ناگوار چنين امرى به حساب مى آيد.
بهترين كارى كه سپاهان مى توانست انجام بدهد، پذيرش تقصير حداكثر كمك به روند درمانى سرباز مجروح( كه البته هرگز منجر به احياى  چشم هاى اين فرد شريف نخواهد شد) و برنامه ريزى براى ساماندهى به اجتماع هاى هميشگى هوادارانش است اما سپاهان به جاى انجام اين امور ضرورى تر، در تمامى مدتى كه از صدور حكم انضباطى اوليه مى گذشته هم و غم خود را روى لغو آن حكم و پس گرفتن ۵ امتيازش كرده و انگار نمى خواهد بپذيرد كه هرگونه ضعف در مديريت و قصور در برگزارى با تبعات وحشتناكى از آن دست كه ديده ايم، مجازات هايى را هم در بر دارد و كوشش شبانه روزى براى لغو آن نه فقط اصل خطا را توجيه و منتفى نمى كند بلكه نوعى از بدآموزى به سايرين و تشويق خطاهايى از اين دست است زيرا به ديگران نشان مى دهد كه حتى اگر چنين لطمات كلانى براى افراد ببار آيد، مى توان با پيگيرى حقوقى تيم را از تحمل خسارت هاى فنى و معنوى به حق ماجرا رهايى بخشيد و به نقطه اى كشاند كه انگار هيچ اتفاقى نيفتاده است و با پرداخت پولى ولو كلان، رفع مسووليت و ادعا كرد كه بار حقوقى ماجرا ادا شده و اين واقعه ورزشى نبوده كه تبعات ورزشى داشته است.
ندانم كارى ها
تو گويى اين اتفاق اصلا روى نداده و محل وقوع آن استاديوم تختى، نظارت سپاهان و مكان شكل گيرى مسابقات اين تيم نبوده و انگار سرباز احمدى را كه قربانى ندانم كارى هايى از اين دست شده اصلا نديده ايم و يك ملت براى او اشك نريخته است.
وقتى هم حكم ورزشى و هم حكم معنوى خاطى را شناخته و مجازات كرده، تلاش براى برائت چرا؟ آيا با اين بساط جايى براى امنيت در مسابقات بعدى خواهد ماند و آيا اين ادعاها مسخره نخواهد شد؟ آيا اين حرف هاى عجيب و اقدامات غريب تر، نوعى تخفيف دادن درجات فوتبال باشگاهى ما و ارزش هاى آن و عمده كردن نقش پيروزى و قهرمانى در ليگ به هر قيمتى و به خصوص به بهاى زير پا نهادن سلامتى افراد و امنيت روحى آنان نيست؟

شيوا نوروزى
ليگ قهرمانان اروپا تب و تاب خود را حفظ كرده و تا آخرين مسابقه هم قطعا چيزى از حساسيت هاى آن كم نخواهد شد. در اين ميان باشگاه هاى تركيه هم در سال هاى اخير توانسته اند در اروپا خودى نشان دهند و به جمع باشگاه هاى تراز اول اين قاره بپيوندند. فنرباغچه يكى از آن تيم هاست كه به رغم همه حدس و گمان ها توانسته تا اينجاى كار خوب نتيجه بگيرد. فنرباغچه با صعود به مرحله حذفى ليگ قهرمانان، سويا را سد راه خود ديد كه توانستند در ديدار رفت ۳ بر ۲ مهمان خود را از پيش رو بردارد تا كار را براى سويا مشكل تر كند. ادو مدافع برزيلى اين تيم توانست گل برترى تيمش را به ثمر برساند تا خيال زيكو و هم تيمى هايش را براى مدتى راحت كند ولى كار به اينجا ختم نمى شود چرا كه بازى برگشت آن هم در خانه سويا باقى مانده كه حكم مرگ و زندگى را براى هر دو تيم دارد. مدافع ۲۶ ساله فنرباغچه طى مصاحبه اى با سايت يوفا به سوالات هوادارانش پاسخ داده است.
* ادو تو يك مدافع كار كشته اى اما مهاجمان حريف آنقدر زيرك هستند كه بهترين مدافع را هم به اشتباه وا مى دارند. جنگنده ترين حريف براى تو چه كسى بوده؟
** دقيقا همين طور است. تعدادى از آنها به قدرى باهوش هستند كه از كوچك ترين فرصتى براى گلزنى استفاده مى كنند. در زمان عضويت تيم در باشگاه هاى برزيلى لوئيز فابيانو و اديلسون خطرناك ترين مهاجمان بودند اما در اروپا تعداد آنها بيشتر از اين حرفهاست. تا به امروز بهتر از ابراهيموويچ نديدم چرا كه او هم سريع است و هم سر زن.
* با مصدوميت چگونه كنار مى آيى؟
** اميدوارم كه هيچ فوتباليست يا ورزشكارى اين دوران را تجربه نكند زيرا بدترين دوران زمان حرفه اى اش خواهد بود. ناراحت كننده تر از خود مصدوميت، مسايل جانبى و بعضا حاشيه اى است كه زمان زيادى نياز دارد تا با آن كنار بيايى. بعد از آن هم كه دوران نقاهت است. براى خود من بدترين لحظات زندگى ام به مصدوميت زانويم باز مى گردد.
* فكر مى كردى در بازى با سويا هم موفق به گلزنى شوى؟
** به خودم مى بالم كه توانستم در ليگ قهرمانان اروپا تيمم را به موفقيت بزرگى برسانم ولى لحظات بدى را پشت سر گذاشتم به ويژه ما كه وظيفه دفاع از دروازه را داريم چرا كه ممكن است چندين فرصت صد در صد گل را از حريف بگيرى و اجازه گلزنى به مهاجمان را ندهى اما تنها با يك غفلت نتيجه را واگذار نكنى كه در آن صورت بايد پاسخگوى هواداران هم باشى. اما نبايد با فرض اين مساله كه اگر به طرف دروازه حريف حركت كنى شايد گل دريافت كنيد عقب نشست و كار نكرد. كارى كه ما كرديم و خوشبختانه هم تيمى هايم نيز به من اعتماد كردند.
* در مجموع نظرت راجع به تيم فنر باغچه چيست؟ آيا شانس صعود داريد؟
** شانس همه تيم ها ۵۰-۵۰ است و از پيش نمى توان چيزى را حدس زد و نبايد هم حدس زد. به عقيده بسيارى شانس ما خيلى كمتر از بقيه است ولى ما هرگز كوتاه نمى آييم و با تمام وجود به مصاف رقبا مى رويم. به علاوه تمام انرژى خود را براى بازى برگشت با سويا گذاشتيم زيرا مبارزه با تيم هاى اسپانيايى آن هم در زمين حريف واقعا دشوار است.
* كمى از زندگى در استانبول بگو. واكنش مردم تركيه نسبت به تو چيست؟
** شهر قشنگى است و به علاوه آثار تاريخى بسيارى هم در اين شهر وجود دارد كه محيط خوبى براى گذراندن اوقات فراغت هستند از طرفى رفتن به رستوران هاى اينجا را خيلى دوست دارم و به خصوص كه غذاهاى محلى تركيه بسيار خوشمزه هستند نكته دوم اينجاست كه من از چيزى ناراضى نيستم و با همه چيز اينجا خو گرفتم. زمانى كه مى خواستم به تركيه بيايم خيلى ها قصد منصرف كردنم را داشتند و تنها دليلشان هم مصاف طولانى بين برزيل و تركيه و تفاوت هاى فرهنگى بود. وقتى پا به اين كشور گذاشتم متوجه تناقض هايى شدم كه عقايد گذشته را نقض مى كرد. مردم تركيه بسيار خونگرم و روشنفكر هستند. به عبارت ديگر مردم اين كشور عاشق فوتبال هستند و اين كار من و ديگر فوتباليست هاى خارجى را راحت تر كرده و حالا به صراحت مى گويم كه تركيه فاصله خيلى كمى با بهترين هاى اروپا دارد.
* پس حتما مى توانى تركى هم صحبت كنى؟
** نه به حدى كه شما منظورتان هست فقط در حد چند كلمه كه بيشتر جنبه احوال پرسى دارد. بعيد مى دانم خارجى ها بتوانند تركى حرف بزنند چرا كه زبان سختى است. ولى من سعى كردم به هم تيمى  هايم پرتغالى بياموزم كه البته استعداد آنها هم نقش مهمى داشته است.
* در ۷ بازى ليگ قهرمانان حاضر بودى. بهترين لحظاتت مربوط به كدام مسابقه است؟
** ليگ قهرمانان يكى از مهم ترين تورنمنت هاى اروپايى است كه از تمام نقاط دنيا چشم به اين رقابت ها دوخته شده براى من به نام حريف اهميتى ندارد همين كه بتوانى در تركيب اصلى قرار بگيرى وهمچنين فرصت طلايى داشته باشى كه ليگ قهرمانان را تجربه كنى كافى است. ما لحظه صعود به مرحله يك شانزدهم را هيچ وقت فراموش نمى كنم.
* هر بازيكنى از مربيانش چيزهاى زيادى ياد مى گيرد. آيا زيكو هم توانسته اين نقش مهم را ايفا كند؟
** زيكو مربى بزرگى است كه او هر كارى بتواند براى تيم و شاگردانش انجام مى دهد. او همه تجاربش را به ما منتقل مى كند و تا آنجا كه بتواند اعتماد به نفس و روحيه بچه ها را افزايش مى دهد.
* ليگ تركيه و برزيل را چگونه مقايسه مى كنى؟
** تفاوت چندانى ندارند تنها تكنيك برزيلى ها كمى بيشتر از فوتبال تركيه است اما بازى در ليگ تركيه سخت تر است چرا كه سرعت رقابت ها بيشتر است و وقتى براى معطل كردن وجود ندارد. به علاوه كه هواداران پرشور تركيه هميشه و در هر شرايطى به ورزشگاه مى آيند به عنوان مثال دست كم سى هزار تماشاگر در هر بازى ما را تشويق مى كنند كه در برزيل كمتر اين اتفاق مى افتد.
* دوست دارى كه باز هم به تيم ملى برزيل خدمت كنى؟
** بله چرا كه نه من تمامى مراحل را پشت سر گذاشتم و در تيم هاى جوانان برزيل هم عضويت داشتم. به علاوه كه سابقه بازى ملى برابر تيم هاى امريكا و مكزيك را در كارنامه دارم. فكر مى كنم كه ديگر وقت آن رسيده كه به تيم برزيل دعوت شوم.

حورا شكيبى
در رقابت هاى سال گذشته جام ملت هاى آسيا تيم هاى زيادى خصوصا استراليا چوب اشتباهات داورى را خوردند. البته همان طور كه گفته شد تيم ملى استراليا تنها تيمى نبود كه متحمل قضاوت هاى زير خط استاندارد داوران شد. كنفدراسيون فوتبال آسيا چهار داور را به دليل قضاوت ضعيف محروم كرد. نجم طلعت داور لبنانى به خاطر داورى غلط در ديدار گروه B ميان ويتنام و امارات متحده عربى به مدت يك ماه از حضور در ميادين فوتبال محروم شد. مسعود مرادى، داور ايرانى و كمك او يعنى سخندان به همان دليل فوق در بازى قطر مقابل امارات متحده عربى جريمه شدند. تانگ يوومون، داور سنگاپورى نيز پس از ديدار مرحله يك چهارم نهايى عربستان سعودى و ازبكستان محروم شد. با اين كه ضعف داورى در ديدارهاى جام ملت ها بيداد مى كرد، محمد بن همام رييس كنفدراسيون از استاندارد كلى قضاوت در اين عرصه ابراز رضايت كرد. وى در اين باره گفت: در هر ميدانى امكان خطاهاى بشرى خصوصا براى داوران فوتبال وجود دارد اما در كل از وضعيت قضاوت در تورنمنت آسيايى كاملا راضى هستم.
خطاهاى بشرى، بهانه اى معمول براى داورى هاى بد
به نظر مى رسد كه بن همام ابدا متوجه افت وضعيت داورى در فوتبال قاره كهن نيست. زمانى كه او از خطاهاى بشرى سخن به ميان مى آورد، تمام قضاوت هاى ناعادلانه با علامت سوالى مواجه شده و سوالات و مشكلات پيش آمده در اين زمينه بى پاسخ مى مانند. با اينكه AFCبودجه هاى كلانى را براى ارتقاى سطح داورى به اتحاديه هاى فوتبال اختصاص داده، داورى در كل آسيا همچنان روند نزولى را طى مى كند. در محل كنفدراسيون فوتبال آسيا AFC مرتب كلاس هاى توسعه داورى و آموزش آن برگزار مى شود كه اين كلاس ها شامل دوره هاى تئورى و عملى و همچنين تست هاى آمادگى مى باشد. بنا به گفته هاى بن همام اين كلاس ها مى  توانند به بهتر شدن كيفيت داورى ها كمك كند!
بن همام در ادامه مى افزايد: پروژه نخبگان خود را از سال ۲۰۰۶ آغاز كرديم تا بهترين داوران را براى بازى هاى كنفدراسيون به ميادين بفرستيم. AFC نمى تواند هيچ ديدارى را با بدون حضور داوران حرفه اى برگزار كند. در اين ميادين سطح عملكرد داورى ها تنها ملاك براى انتخاب آنهاست. هر بازى از حالا به بعد به دقت بررسى مى شود.
اما از جام ملت هاى آسياى سال گذشته كه در مرداد ماه، حتى پروژه نخبگان هم نتوانست باعث بهبود وضعيت داورى شود چرا كه تنى چند از همين به اصطلاح نخبه ها اشتباهات فاحشى را مرتكب شدند.
فريد على، داور ارشد فيفا مربيان ليگ امارات متحده عربى و بازيكنان مشغول در اين ليگ را به علت عدم رعايت قوانين بازى مورد مواخذه قرار داد و نگرانى هاى خود را از بابت افزايش تعداد كارت هاى زرد و قرمزى كه از سوى داوران طى رقابت ها نشان داده مى شود، ابراز داشت.
فريدعلى مى  گويد: نمى دانم چرا وقتى يك بازيكن بايد اخراج شود، داوران تصميم ديگرى اتخاذ مى كنند و رايى مى دهند كه ۱۸۰ درجه با واقعيت فاصله دارد.
اميدوارم در فصل بعد كه ليگ هاى حرفه اى كار خود را از سر مى گيرند، باشگاه ها و اتحاديه هاى فوتبال كارگاه هايى را براى شرح قوانين و مقررات نه تنها به بازيكنان بلكه به اعضاى كادر فنى و اجرايى ترتيب دهند.
خشم فريد على از مساله اى كه تمركز اصلى فوتبال آسيا شده ما را به عمق فاجعه سوق مى دهد. اتحاديه هاى فوتبال و AFC بيش از حد از داوران خود حمايت مى كنند اما جالب اينجاست كه به جاى زير سوال بردن خطاهاى داوران، بازيكنان و داوران را به جرم ندانستن و به كار نگرفتن قوانين بازخواست مى كنند. در آسيا اين اجازه كه داوران بلافاصله پس از بازى با خبرنگاران مصاحبه كنند از آنان سلب شده و اين مساله نشان دهنده عدم تمايل AFC به تجزيه و تحليل عملكرد داوران توسط مطبوعات و رسانه هاست. برعكس در ليگ فوتبال انگليس، ايتاليا و اسپانيا داوران زير ذره بين رسانه ها بود و هر تصميمى كه اتخاذ كنند، بررسى و آناليز مى شود و خوانندگان روزنامه هاى ورزشى حق نظر دادن دارند. وب سايت هاى فوتبال به بررسى عملكرد داوران پرداخته و اگر ضعف قضاوت يا يك تصميم اشتباه از داوران سر بزند، آزادانه او را تير باران انتقادى مى كنند. برخى ها اعتقاد دارند كه انتقاد باعث مى شود كه داوران تحت فشار قرار گيرند اما به نظر مى رسد كه انتقاد عاملى سازنده در جهت پيشرفت كار اين قشر است چرا كه آنها بيش از پيش مراقب تصميماتشان هستند. آنها متوجه مى شوند كه دوربين ها، هواداران، مربيان و بازيكنان، همه و همه او را زير نظر دارند. بنابراين به كمك داورها هم دستور مى دهند كه با دقت صحنه ها را از نظر بگذرانند.
داوران حرفه اى، راهى براى پيشرفت
براى داورانى كه به حرفه شان عشق مى ورزند، تنها علاقه مندى به قضاوت كافى نيست. استانداردهاى داورى تنها در صورتى پياده مى شوند كه خود داوران همت كرده و حرفه اى تر عمل كنند. در اتحاديه فوتبال ژاپن JFA سران سازمان سيستم داورى حرفه اى را در سال ۲۰۰۲ تدوين كردند. در آن سال تورو كاميكاوا و ماسا يوشى اوكادا به عنوان داوران نمونه انتخاب شدند. طبق سيستم داورى حرفه اى ژاپنى ها مى بايست تمام مدت به كار قضاوت مى پرداختند. به طور تمام وقت. اين دو براى قضاوت تنها يك ديدار ليگ ژاپن ۲۰۰ هزار ين ( معادل ۱۲۸۰ يورو) دريافت كرده و ماهيانه ۴۰۰ هزار ين ( ۲۵۰۰ يورو) مى گرفتند. اين داوران برجسته غير از داشتن مسووليت قضاوت در ليگ ژاپن سه روز در هفته در سخنرانى ها و كلينيك هاى ورزشى حاضر مى شدند.
Jfa همچنان مشغول جذب داوران تمام وقت است. طبق آمار بيشتر داوران عادى آنها از قشر معلمان مدارس هستند كه بايد دقيق تحت تعليم قرار گيرند. در حالى كه ژاپن اهتمام ويژه اى به پيشرفت سطح داورى مى ورزد، ليگ هاى آسيايى كه به مراتب قوى تر از ژاپن هستند هنوز پله ها عقب هستند. داوران كشورهاى آسيايى هنوز هم نمى دانند به حرفه روزانه شان بپردازند يا داورى كنند. گرچه داوران هيچ گاه مورد تقدير و تمجيد قرار نمى گيرند، اما يك نفر بايد از يك جا شروع كندتا مفهوم داورى حرفه اى را جدى تر پيگيرى نمايد. داوران خود بايد به دنبال پيشرفته كردن سطح قضاوت ها باشند نه اين كه منتظر تلنگر فدراسيون ها باشند.
حال وقت آن است كه ABC و اتحاديه هاى فوتبال دست از استفاده از اصطلاح خطاهاى بشرى برداشته و كمى به خود بيايند چرا كه آبروى قضاوت در ميادين به شدت در خطر است.