وحيد صابرى
غار عليصدر يكى از غارهاى عميق جهان است و به عنوان يكى از كم نظيرترين و بزرگترين و درعين حال زيباترين غارهاى آبى جهان در سال ۱۳۴۲ توسط گروهى از كوهنوردان همدانى كشف شد.
اين بهشت زيرزمينى در كوه هايى كه به سوباشى معروف است واقع شده است. كوهى كه اين غار عظيم و شگفت انگيز در دل آن قرار دارد، در جنوب روستا و تقريبا چسبيده به آن است و ارتفاع چندان زيادى ندارد. در اين كوه دو غار ديگر به اسامى سوباشى و غار سراب موجود مى باشد كه به ترتيب حدود ۷ و ۱۱ كيلومتر با غار عليصدر فاصله دارند. و به گفته اهالى و آنچه كه در منابع جغرافيايى آمده است، آب درون غار عليصدر از غار سراب سرچشمه مى گيرد. دهانه غار در دامنه هم سطح زمين و در جهت يكى از كوچه هاى روستاى عليصدر قرارگرفته است.
محوطه غار دالان هاى پيچ در پيچ و دهليزهاى متعددى دارد از مجموعه رشته آب ها، درياچه بزرگى در درون غار به وجود آمده و آب داخل غار بسيار زلال است. از اين رو نفوذ به عمق غار تنها با قايق ميسر است. كه به وسيله دهليزها و دالان هاى مشبك با يكديگر مرتبط مى شوندو وسعت بعضى از آن ها به بيش از چند صدمتر مربع مى رسد.
غار عليصدر داراى راهروها و تالارهاى متعددى به صورت كوچه ها و شاخه هايى است كه برخى بن بست است و بسيارى ديگر نيز به هم مرتبط هستند. سقف، ديوارها و كف درياچه غار نيز پوشيده از سنگ هاى بسيار زيباى بلورين است. اين غار در مجاورت روستاى عليصدر، از توابع شهرستان كبودرآهنگ به فاصله ۷۵ كيلومترى از شهر همدان قرار دارد.

يك مخزن بزرگ از اشياى سنگى كه باستان شناسان قدمت آن را بيش از ۳۵ هزار سال مى دانند، در بزرگ ترين معدن سنگ آهن استراليا كشف شد.
باستان شناسان اين اشياى سنگى را كه بيش از يك ميليارد دلار ارزش گذارى شده اند، در معدنى واقع در ۳۱۰ كيلومترى جنوب شهر پرت هدلند در غرب استراليا يافتند.
يك باستان شناس در اين باره گفت: كاوش اين مخزن سنگى كه يكى از بزرگ ترين كشف هاى تاريخى در پيشينه استرالياست، ممكن است كه سبب كشف اشياى ديگرى با قدمت بيش از ۴۰ هزار سال شود.
قديمى ترين شىء سنگى كه در اين مخزن پيدا شده، شبيه يك ميخ است. اكنون بحث هايى ميان شركت هاى فعال در معدن و صاحب معدن درباره منع فعاليت هاى معرفى در محل هاى حساسى كه ممكن است، اشياى تاريخى داشته باشند، مطرح اند.
مدير معدن نيز بيان كرد: چند ماه پيش، فعاليت هاى معدن سنگ آهن لغو شدند و براى كاوش از باستان شناسان درخواست شد تا به اين معدن بيايند.

با وجود اعلام گشايش موزه پارينه سنگى استان كرمانشاه به عنوان نخستين موزه پارينه سنگى خاورميانه و بازديد مهمانان از آن در نخستين روز نوروز، اين موزه هنوز افتتاح نشده است.
عليرضا مرادى بيستونى - مدير موزه ها و محوطه هاى تاريخى استان كرمانشاه درباره دليل اين مساله، بيان كرد: در ابتدا قرار بود كه اين موزه در خانه جهانگردى افتتاح شود، اما با تغيير مكان موزه از خانه جهانگردى به تكيه بيگلربيگى، گشايش آن تا ارديبهشت ماه به تعويق افتاد.
وى افزود: با اين تغيير مكان، موزه پارينه سنگى در كنار موزه خط و كتابت قرار مى گيرد.
موزه پارينه سنگى استان كرمانشاه نخستين موزه پارينه سنگى خاورميانه است كه قرار است، تصاوير و ابزارى از انسان هاى عصر حجر، مولاژ جمجمه انسان از حدود يك صد هزار سال پيش تا به امروز و. . . در آن به نمايش گذاشته شوند.

معاون گردشگرى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان اصفهان از رشد ۳۷ درصدى گردشگرى نوروزى اين استان نسبت به سال هاى گذشته خبر داد.
محسن مصلحى به اسكان و پذيرايى سه ميليون و ۵۰۰ هزار گردشگر نوروزى در استان اصفهان اشاره كرد و ادامه داد: نوروز ،۱۳۸۷ مسافران بسيارى به استان اصفهان سفر كردند كه نسبت به سال هاى گذشته، فصل پرمسافرى براى استان به شمار
مى رفت. وى بيان كرد: عوامل مختلفى از جمله دادن سهميه بنزين، تعطيلات طولانى مدت و. . . فرصت مناسبى را براى بهره گيرى خانواده ها از سفر و گردش ايجاد كرد.
او با بيان اين كه در بحث اطلاعات و آمار، مطالعات علمى بايد هرچه بيشتر در نظر گرفته شود، اظهار داشت: براساس برآوردهاى صورت گرفته بيش از هفت ميليون نفر در استان اصفهان اقامت موقت داشتند و از آن عبور كردند.
مصلحى به اشغال درصد بالاى همه هتل هاى استان اصفهان اشاره كرد و گفت: به طور متوسط، همه هتل هاى استان چندبار بازرسى شدند. خوشبختانه شكايت هاى مردمى نيز از آن ها به كم تر از پنج مورد رسيد كه اين امر، نشان از نهايت توجه مديران و مسوولان دست اندركار گردشگرى استان اصفهان براى ارايه خدمات بهتر و بهره مندى از فرصت هاى به وجود آمده است. وى چهل ستون و باغ فين كاشان را داراى بيشترين تعداد بازديدكننده دانست و افزود: براساس برآوردهاى صورت گرفته، آمار بازديد گردشگران از بناهاى تاريخى به طور متوسط ۱۰ درصد و گردشگرى نوروزى استان حدود ۳۷ درصد افزايش داشته است.

شهرهاى كويرى استان اصفهان، آران وبيدگل، اردستان، انارك، جندق، خور، كاشان، ورزنه،نايين ونطنزاست.
جندق از توابع شهرستان خور در ۳۵۰ كيلومترى شمال شرقى اصفهان قرار دارد. . جندق از شمال به كوير بزرگ، از غرب به كوير ريگ جن و سلسله كوه هاى جندق، از جنوب به بيابان هاى اطراف خور و از شرق به حاشيه جنوبى دشت كوير محدود مى شود. طبق آخرين سرشمارى جمعيت جندق ۴۵۰۰نفر بوده است كه اكثر مردم آن به دامدارى و كشاورزى مشغولند . از مهمترين محصولات آن مى توان به زعفران، گندم و جو اشاره كرد. نان هاى شهر جندق را از ياد نبريد كه بسيار لذيذ است.
زبان مردم جندق فارسى است ، مردم بعضى از روستاها ، چون خور ، گرمه ، خنج ، دادكين ، ارديب ، ايراج و فرخى داراى لهجه ويژه اى هستند.
قلعه انوشيروان، جزيره اى فراموش شده در دل كوير
درون قلعه انوشيروان جندق كه سال هاست به فراموشى سپرده شده هنوز زندگى جريان دارد. جندق از آن روستاهاى كويرى است كه براى درك كوير، معمارى كويرى و مردم شناسى مردم كوير بسيار قابل توجه است. به همين دلايل و به لحاظ داشتن آثار باستانى و طبيعى، مى تواند يكى از روستاهاى هدف گردشگرى باشد. جندق ادغام شده جنب دق و به معنى حاشيه كوير و زمين صاف است. يكى از جاذبه هاى اين روستا واقع شدن در مسير ريگ جن است و عبور از ريگ جن يكى ازبرنامه هايى است كه مى تواند در تورهاى ماجراجويانه مورد هدف باشد.
به گزارش ميراث فرهنگى، ريگ جن ناحيه اى است در كوير مركزى ايران. اين منطقه در جنوب سمنان، شرق درياچه نمك، شمال انارك و غرب جندق قرار دارد. اين منطقه به دليل وسعت زياد و نداشتن چشمه و چاه آب و گرماى شديد، ناحيه اى صعب العبور است. دو كوير شناس اروپايى، سون هدين، كوير شناس سوئدى و آلفونس گابريل اتريشى در شرح سفرهاى خود اشاره اى گذرا به اين ناحيه كرده اند. از آثار باقى مانده از دوران گذشته در جندق، دژ اردبيل و يا قلعه انوشيروان ساسانى است كه از قلعه هاى باقى مانده متعلق به دوره پيش از اسلام است. اين قلعه به دليل عدم رسيدگى در گذشته و همچنين تخريب مقدارى از آن در زمان رضاخان رو به نابودى است و شايد تنها قلعه باستانى است كه هنوز مردم در آن ساكن هستند و به زندگى روزانه خود ادامه مى دهند. اين كه درون اين قلعه هنوز زندگى جريان دارد شايد از جهاتى جالب توجه است ولى جاى تعجب است كه تا كنون هيچ اقدامى براى نگهدارى، بازسازى و نوسازى آن از طرف مسوولان سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى انجام نگرفته است، گويى اين قلعه و ساكنانش، جزيره اى فراموش شده در دل كويرند.
خور
خور مركز بخش خور و بيابانك از توابع استان اصفهان كه داراى فرهنگ غنى و پر بارى است. تاريخ شكل گيرى آن بدرستى معلوم نيست ولى آنچه از شواهد و قراين و دست نبشته هاى قديمى استنباط مى شود حداقل تا قرن پنجم و ششم هجرى مى توان آثارى هر چند نا محسوس را مشاهده كرد. خور شرقى ترين نقطه استان اصفهان است و با استان هاى خراسان و يزد و سمنان همسايه است.
بياضه روستايى است كه در ۵۳ كيلومترى جنوب شرقى خور و بيابانك در بخش نايين در استان اصفهان واقع شده است.
وجود ارگ قديمى و ساباط ها، پاياب هاى سرپوشيده، قنات ها، حسينيه و مسجد جامع قديمى و امام زاده واقع در روستا و نخلستان هاى انبوه در آن توجه گردشگران داخلى و خارجى را جلب كرده و چند سالى است كه سفر به اين روستاى كويرى از سوى گروه هاى گردشگرى و تحقيقاتى افزايش يافته است.
خانه هاى قديمى اين روستا عموما از خشت و داراى حوض هاى بزرگ، ايوانهايى با تاق بلند كه در تابستان خنك هستند، و داراى اتاق هاى زمستانى و تابستانى هستند.
مسجد جامع قديمى ترين مسجد روستاست كه از آثار عهد صفوى است. مساجد ديگر روستا عبارت اند از مسجد النبى، مسجد امامزاده، مسجد مجلل، حسينيه روستا هم طبق اطلاعات مربوط به دوره صفوى است.
قنات هاى خور
كلاغو: قنات كلاغو كه يكى از طولانى ترين قنات هاى ايران است در مسيرى ۷۲۰۰ مترى از مادر چاه تا خور كشيده شده و قدمتى ۹۰۰ساله دارد به عقيده اهالى حفر كننده اين قنات ميركلان نامى بوده است.
دهزير: قنات دهزير كه از پرآبترين قنات هاى كويرى است حدود ۴۰۰متر از خور فاصله داشته و قدمت آن به بيش از ۱۰۰۰ سال مى رسد و داراى ۶۵ حلقه چاه مى باشد و از زير شهر مى گذرد و اهالى با حفر پاياب به آب آن دسترسى دارند.
شورو يا غفورآباد: قديمى ترين قناتى است كه در خور حفر گرديده و بعدها توسط شخصى بنام غفور مرمت گرديده است.

به گفته مديركل محيط زيست آذربايجان غربى، سطح آب پارك ملى درياچه اروميه در فروردين ماه سالجارى نسبت به زمان مشابه، سال گذشته ۲۹ سانتى متر كاهش نشان مى دهد.
خبرگزارى ميراث فرهنگى، گردشگرى، با پايين آمدن شديد نمودار تراز آب پارك ملى درياچه اروميه، اين درياچه با بحران خشكسالى مواجه شده است.
به گزارش اداره كل روابط عمومى و امور بين الملل و به نقل از اداره كل حفاظت محيط زيست استان آذربايجان غربى، كيومرث كلانترى درخصوص تاثيرات خشكسالى سالجارى در درياچه اروميه گفت: سطح آب پارك ملى درياچه اروميه در فروردين ماه سالجارى نسبت به زمان مشابه سال گذشته ۲۹ سانتى متر كاهش نشان مى دهد.
مدير كل محيط زيست آذربايجان غربى افزود: تراز آب پارك ملى درياچه اروميه هم اكنون نسبت به ماكزيمم آن ۴۷/۵ متر و نسبت به تراز اكولوژيك ۴۰/۱ متر پايين تر است. وى در ادامه گفت: از ۱۲ سال پيش تاكنون نمودار تراز آب پارك ملى درياچه اروميه رو به پايين است اما خشكسالى امسال وضعيت اين اكوسيستم را بحرانى و شرايط زيست وحوش را با خطرى جدى مواجه ساخته است. مديركل محيط زيست آذربايجان غربى در ادامه گفت: با تشكيل ستاد بحران پارك ملى درياچه اروميه تدابير لازم براى مديريت بحران انديشيده شده و برنامه ريزى هايى در جهت مديريت بحران انديشيده شده و برنامه ريزى هايى در جهت مديريت بهينه حيات وحش در جزاير پارك ملى تدوين شده است كه از جمله مى توان به كاهش جمعيت حيات وحش از طريق انتقال به ساير زيستگاه هاى مستعد كشور اشاره كرد. وى خاطر نشان كرد: در حال حاضر بيش از ۱۲۰ هزار هكتار از سطح پارك ملى درياچه اروميه تبديل به شوره زار شده كه اين امر تهديدى جدى براى ساير كاربريهاى منطقه از جمله كشاورزى، باغدارى و گردشگرى محسوب مى شود. كلانترى وصل شدن برخى از جزاير به خشكى، از كار افتادن اسكله ها و سختى در تردد شناورها، افزايش شورى آب و رسيدن املاح به ۳۳۰ گرم در ليتر، توقف زادآورى آرتميا، گرفتار شدن پرندگان در نمك، ضعيف شدن پوشش گياهى جزاير و كاهش ميزان آبدهى چشمه هاى آب شيرين موجود در داخل جزاير را از مهمترين مشكلات پارك ملى درياچه اروميه برشمرد.

حمام گله دارى، مجموعه بركه هاى باران،عمارت كلاه فرنگى ،مسجد گله دارى،مسجد جامع دلگشا،قلعه پرتغالى ها و پل لاتيدان از جمله آثار تاريخى هرمزگان به شمار مى روند.
استان هرمزگان نه تنها از نظر ويژگى هاى طبيعى ، جغرافيايى داراى منابع غنى زيرزمينى و همچنين دريايى است، از ديدگاه تاريخى نيز از مناطق قديمى محسوب مى شود.
حمام گله دارى
يكى از مناطق تاريخى بندرعباس است كه در بولوار ساحلى شهر قرار دارد. قدمت اين حمام به دوره قاجاريه بر مى گردد و در اواخر قرن ۱۳ هجرى قمرى ساخته شده و تا
به حال دو دوره مرمت شده است. وقف كننده اين حمام ، حاج شيخ احمد گله دارى است. اين بنا پنج گنبد بزرگ و كوچك دارد و از سنگهاى دريايى ، اسفنجى ، ساروج محلى و گچ دستكوب به عنوان مصالح ساختمانى در آن استفاده شده است.
حمام گله دارى داراى فضاهاى بينه ، سربينه گرمخانه و خزينه است.
سيستم گرمادهى حمام شامل اتبار سوخت ، آتشدان ، دودكش ها ، ريگ و گودال جمع آورى خاكستر است.
آب مصرفى حمام از چاهى به عمق ۱۰ متر تامين مى شده است.
روشنايى حمام از طريق روزنه هايى كه در وسط سقف وجود دارد تامين مى شود بدين ترتيب كه با باز و بسته كردن در فصولى از سال دما و رطويت داخل حمام تنظيم مى شده است.
در سال ۱۳۷۹ براى اولين بار توسط ميراث فرهنگى استان هرمزگان مجسمه هايى در آن نصب شد كه به فضاى حمام رونقى خاص بخشيده است.
مجموعه بركه هاى باران
يادگار دوره صفويه و شامل ۶ بركه و آب انبار است كه در بولوار پاسداران در محله ۲۲ بهمن بندرعباس قرار دارد.
گنبدهاى موزون و زيباى آن ديدنى و مصالح آن از سنگ و ملات ساروج است.
در هر بركه چهار دهانه اصلى براى بهربردارى آب و دو دهانه كوچكتر براى سرازير شدن آب باران به داخل بركه ها ساخته شده است.
عمارت كلاه فرنگى
اين عمارت هم اكنون حوزه علميه بوده و در بولوار طالقانى روبروى اسكله قديم واقع و در دوره صفويه ساخته شده است.
عمارت كلاه فرنگى در قديم محل تجارتخانه داخلى و خارجى بوده و گمرك تاريخى بندرعباس به حساب مى آيد.

معاون فرهنگى و ارتباطات سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان خراسان رضوى گفت: تا دو سال آينده،
۱۰ درصد موزه هاى كشور در استان خراسان رضوى خواهند بود. محمدرضا پهلوان افزود: تعداد موزه ها، يك مساله بسيار مهم است و بايد در هر شهرستان دست كم يك موزه وجود داشته باشد.
وى از ايجاد دو يا سه موزه روستايى در طول سال در استان خراسان رضوى خبر داد و افزود: در بيشتر كشورهايى كه در بحث صنعت موزه و بناهاى تاريخى صاحب نظر هستند، تعداد زيادى موزه تشكيل شده اند و اميد است كه در ايران نيز اين اتفاق رخ دهد و رابطه متقابلى بين بازديدكننده و اشياى موزه برقرار شود.
او بيان كرد: سازمان ميراث فرهنگى براى اين امر، انجمن هاى ميراث فرهنگى را در روستاها و مكان هايى كه آثار تاريخى دارند، راه اندازى كرده است. اعضاى اين انجمن ها از معتمدان و اعضاى شوراى روستا هستند و اين افراد، در حقيقت ميراث بانان اند. پهلوان با بيان اين كه پس از سفر رييس جمهور به استان، ساخت ۱۰ موزه مردم شناسى به تصويب رسيد، گفت: تاكنون ۸۰ درصد اين موزه ها راه اندازى شده اند. به جز فردوس كه به خراسان جنوبى پيوست، از ۹ موزه ديگر، هفت موزه راه اندازى شده اند. وى با اشاره به اين كه اين موزه ها در شهرستان هاى گناباد، تربت حيدريه، قوچان، تربت جام، رباط ويرانى مشهد و كلات نادرى ايجاد شده اند، ادامه داد: دو موزه ديگر نيز در چناران و فريمان اند كه در چناران با رايزنى هاى كه صورت گرفته، موفق شديم سالنى را از آموزش و پرورش براى ايجاد موزه در اختيار بگيريم. همچنين در فريمان، خانه اى براى ايجاد موزه خريده شد كه در مرحله مرمت و بازسازى است. پهلوان اضافه كرد: اكنون خراسان رضوى با داشتن تقريبا ۳۰ موزه، پس از تهران مقام دوم را در امر موزه در ايران دارد، البته نيمى از اين موزه ها در اختيار مجموعه آستان قدس رضوى اند.

تلاش پايگاه ميراث فرهنگى و گردشگرى روستاى ابيانه در سال ۸۶ به نحوى ادامه داشت كه اين روستا هرچه بيشتر به چهره اصيل خود بازگردانده شود و خانه ها و آثار تاريخى آن دوباره مرمت شوند.
پايگاه ميراث فرهنگى و گردشگرى روستاى تاريخى ابيانه سال ۱۳۸۶ را در حالى به پايان رساند كه به گفته مسئولان اين پايگاه پژوهشى تلاش شده ابيانه چهره اصيل و تاريخى خود را باز يابد.
عظيمه رياحى، مدير پايگاه ميراث فرهنگى و گردشگرى روستاى تاريخى ابيانه گفت: پايگاه ميراث فرهنگى و گردشگرى ابيانه تلاش كرد طى يكسال گذشته هر چه بيشتر چهره اصيل اين روستاى تاريخى را به آن بازگرداند. اين تلاش ها سبب شده بخشى از تاريخ ابيانه از قبيل خانه هاى مسكونى و آثار تاريخى دوباره مرمت شوند.
رياحى در ادامه به ميراث خبر گفت: مرمت سقف شبستان قديمى مسجد جامع روستا از جمله كارهاى انجام گرفته در سال ۱۳۸۶ بود كه نه تنها اين سقف سبك سازى شد كه مورد مرمت و استحكام بخشى نيز قرار گرفت.
مرمت سقف امامزاده روستاى ابيانه نيز از ديگر برنامه هاى انجام گرفته در روستاى تاريخى ابيانه بود كه به صورت يك پروژه بزرگ به انجام رسيد.
مدير پايگاه ميراث فرهنگى و گردشگرى روستاى تاريخى ابيانه گفت: مستند نگارى آثار تاريخى روستاى ابيانه از جمله كارهاى انجام گرفته در سال گذشته بود كه طى آن درها و پنجره هاى چوبى اين روستا پس از ساخته شدن به سبك سنتى به طور رايگان به اهالى داده شد تا نصب شود. به گفته وى اين كار باعث شد چهره اصيل به روستا بازگردانده شود.
مدير پايگاه ميراث فرهنگى و گردشگرى روستاى تاريخى ابيانه با بيان اينكه تهيه طرح جامع روستاى ابيانه از كارهاى مهم سال ۸۶ محسوب مى شود، به ميراث خبر گفت: اين طرح هم اكنون رو به اتمام است و در برخى موارد نيز تعاملاتى با مسئولان وزارت مسكن در تهيه اين طرح انجام گرفته. اين طرح به زودى به پايان مى رسد و به عنوان يك طرح جامع روستايى در ابيانه به اجرا گذاشته مى شود. تجهيز موزه روستا و همچنين ساخت ويترين هاى جديد از ديگر كارهاى انجام گرفته در روستاى ابيانه بود كه در سال ۸۶ به انجام رسيد.
همچنين سال گذشته با همكارى مسئولان استان اصفهان، نطنز و مردم ابيانه و پايگاه ميراث فرهنگى از ۲۸۰ تا ۳۰۰ مربى مسابقات فيزيك كه در اصفهان برگزار مى شد دعوت شد تا از ابيانه ديدن كنند و به آن ها هدايايى نيز داده شد.
روستاى تاريخى ابيانه يكى از روستاهاى مهم كشور است كه به طور كامل در فهرست ميراث ملى به ثبت رسيده و اكنون تلاش مى شود تا در فهرست آثار جهانى نيز به ثبت برسد.
از ويژگى هاى اين روستا پلكانى بودن آن است و همچنين رنگ سرخ خانه هاى آن به شهرت جهانى آن افزوده است.