معاون هنرهاى سنتى و صنايع دستى استان گيلان گفت: قوانين گمركى كشور آذربايجان به عنوان بازار نخست صادرات صنايع دستى اين استان، مشكلاتى را ايجاد كرده اند.
ساسان قاسمى با اشاره به نقش چوب در زندگى مردم استان گيلان و توليد آثار شاخص مرتبط با چوب و باارزش صادراتى و جنبه كاربردى آن ها، اظهار كرد: اين آثار ارزان و كاربردى در استان توليد مى شوند و با نازل ترين قيمت عرضه و به كشورهايى مانند آذربايجان و ارمنستان صادر مى شوند.
وى ادامه داد: مرواربافى (سبدبافى) در اولويت صادرات صنايع دستى استان گيلان به مقصد آذربايجان است كه در استان نيز فروش بالايى دارد و از آذربايجان به ديگر كشورها صادر مى شود. او قوانين كشور آذربايجان را به عنوان بازار نخست صنايع دستى شاخص استان گيلان درباره ورود صنايع دستى غيربومى به اين كشور، از بزرگ ترين مشكلات صادرات صنايع دستى گيلان دانست و بيان كرد: آذربايجان براى واردات صنايع دستى غيربومى، تعرفه هاى گمركى بالايى را تعيين كرده و اين مساله موجب شده است، صادرات آسان و روان از گيلان به آذربايجان كه بازار نخست صادرات صنايع دستى اين استان است، صورت نگيرد.
معاون هنرهاى سنتى و صنايع دستى استان گيلان افزود: اين موضوع موجب شده است، برخى افراد به عنوان واسطه در مرز فعال شوند و براى انتقال آسان اين آثار، با خريداران كشور آذربايجان ارتباط هايى را برقرار كنند و اين آثار با قيمت بيشتر در آذربايجان عرضه شوند. به گفته او، در جريان خروج صنايع دستى از مرز آستارا در ايران، افراد تعيين شده اى توسط واسطه ها، اين آثار را به عنوان كالاى همراه خود از كشور خارج مى كنند كه با وجود فعاليت تعداد زيادى از افراد در خروج صنايع دستى استان گيلان، قيمت صنايع دستى در بازار آذربايجان افزايش مى يابد.
درحالى كه اگر قيمت تمام شده اين آثار كم تر بود، صادرات بيشترى به آذربايجان مى شد. قاسمى اظهار داشت: با مسوولان مربوط در كشور صحبت شده است تا اين موضوع در مسايل كلان دو كشور ايران و آذربايجان رفع شود و براى صادرات صنايع دستى ايران، تسهيلاتى قايل شوند تا فعاليت هاى بيشترى بتوان انجام داد.
وى بيان كرد: نمى توان گفت كه كشور آذربايجان كار نادرستى درباره ورود صنايع دستى غيربومى انجام مى دهد. در اصل، شايد ما بايد اين كار را انجام مى داديم تا صنايع دستى كشورهايى مانند چين، هند و اندونزى به ايران وارد نشوند.
معاون هنرهاى سنتى و صنايع دستى استان گيلان با بيان اين كه اختصاص تسهيلات به صادرات صنايع دستى، يكى از اقدامات درحال پى گيرى است، افزود: تاكنون هيچ گونه تسهيلاتى را نمى توانستيم به صادرات صنايع دستى اختصاص دهيم، چون تسهيلات بانكى درنظر گرفته شده فقط براى خريد تجهيزات است. حتى وام هاى بانكى را براى تهيه مواد اوليه نمى توان هزينه كرد.
وى با اشاره به اقدامات صورت گرفته در استان گيلان براى فعاليت هاى صادراتى در رشته صنايع دستى، گفت: استان گيلان با وجود دو منطقه آزاد انزلى و آستارا، موقعيتى استثنايى دارد. بنابراين با مسوولان اين مناطق، مذاكراتى شد كه منطقه آزاد انزلى اعلام كرد، هنرمندان صنايع دستى گيلان در اين منطقه مى توانند حضور داشته باشند و صادرات از انزلى صورت بگيرد.
قاسمى ادامه داد: منطقه انزلى براى صادرات صنايع دستى از اين استان مانند ديگر اقلام صادراتى، تسهيلاتى قايل مى شود كه علاوه بر اختصاص تعرفه گمركى پايين، صنايع دستى به صورت ترانزيت با كانتينرهاى پلمپ شده به مقصد منتقل مى شوند كه با اين شرايط، واسطه ها نيز حذف مى شوند.
وى اظهار كرد: در سفر نخست هيات دولت به استان گيلان مصوب شد كه در سال ۱۳۸۷ از محل اعتبارات مصوب شده، سه ميليارد تومان تسهيلات كم بهره با نظر معاونت صنايع دستى اين استان به هنرمندان ارايه شود كه با توجه به اين مصوبه در كنار هنرمندان صنايع دستى، فروشندگان و صادركنندگان براى دريافت اين تسهيلات درنظر گرفته شده اند، اين افراد پيش از اين مشمول تسهيلات صنايع دستى نمى شدند. او با اشاره به ديگر مشكلات موجود در راه صادرات صنايع دستى اين استان، توضيح داد: بيشتر افراد فعال در صادرات صنايع دستى به شيوه مرسوم گذشته فعال بودند و داراى وجهه قانونى نيستند، چون كارت بازرگانى ندارند و ازسوى اداره بازرگانى استان نيز قابل شناسايى نيستند. دولت اين افراد را به عنوان صادركننده نمى شناسد، چون با روابط شخصى، اين آثار را از كشور خارج مى كنند.
به گفته قاسمى، در روش واسطه هاى موجود در خروج صنايع دستى استان گيلان هيچ گونه عمل قانونى صورت نمى گيرد و با وجود اين كه در تجارت صنايع دستى، حضور و فعاليت اين افراد موثر است، اما هويت تجارى ندارند. بنابراين دربرابر كارى كه انجام مى دهند، هيچ حمايتى از آنها نمى شود.
وى درباره فرم هاى معاونت هنرهاى سنتى و صنايع دستى براى شناسايى و معرفى صادركنندگان فعال در صنايع دستى اين استان، اظهار كرد: براساس اين فرم ها، اين افراد به عنوان صادركننده شناخته
نمى شوند اما اين پرسش مطرح است كه با وجود تاثير مثبت فعاليت اين افراد در تجارت صنايع دستى، آيا اين افراد صادركننده اند؟ معاون هنرهاى سنتى و صنايع دستى استان گيلان در پاسخ به اين پرسش خود، بيان كرد: قطعا اين افراد صادركننده اند اما جايگاهى ندارند، چون داراى مدرك نيستند، ولى اين توانايى را دارند كه به عنوان صادركننده محسوب شوند. بسيارى از هنرمندان نيز چنين شرايطى را دارند، چگونه براى اين افراد جايگاه و تسهيلات قايل
مى شويم؟ وى تاكيد كرد: بايد براى اين افراد كه در تجارت صنايع دستى استان گيلان نقشى مثبت دارند، جايگاه و تسهيلاتى قايل شويم، چون اگر اين افراد حذف شوند، اقتصاد صنايع دستى استان را به راحتى تخريب كرده ايم اما اگر به رشد اين افرد كمك شود، به تقويت صنايع دستى كمك شده است.

بقاياى شهرى چند هزار ساله كه حتى از شهر تاريخى آتن بزرگ تر و پرجمعيت بوده است، در هندوستان كشف شد. باستان شناسان هندى موفق به كشف يكى از قديمى ترين شهرهاى تاريخى جهان كه حدود دو هزار و پانصد سال قدمت دارد و از شهر تاريخى آتن نيز بزرگ تر است، شدند.
سرپرست كاوش اين شهر به خبرنگاران گفت: تا اين لحظه، فقط موفق به كشف بخش كوچكى از اين شهر تاريخى شده ايم، ولى در همين بخش كوچك نيز به تعداد زيادى از شاهكارهاى معمارى دست يافته ايم كه دورنماى جديدى را از هنر مردم تمدنى كه هزاران سال پيش مى زيستند، در جلوى چشمان ما قرار مى دهد.
نخستين نشانه هاى اين شهر تاريخى حدود ۶۰ سال پيش كشف شدند. در آن زمان، ۱۸ ستون تاريخى پيدا شدند، ولى در سال هاى بعد، تلاش ها براى كشف اين شهر تاريخى متوقف شد تا اين كه بالاخره از مدتى پيش و با حضور باستان شناسى از دانشگاه كاليفرنيا، تلاش ها براى كشف بقاياى آن، پس از وقفه اى بيش از نيم قرن آغاز شد. براساس بررسى هاى باستان شناسان دانشگاه كاليفرنيا، در اين شهر حدود ۲۵ هزار نفر زندگى مى كردند، درحالى كه اين رقم در شهر تاريخى آتن، حداكثر ۱۰ هزار نفر است. اكنون تلاش ها براى كشف ديگر قسمت هاى اين شهر تاريخى كه كشف قرن مى تواند لقب بگيرد، به صورت جدى آغاز شده اند ولى اين طور به نظر مى رسد كه دست كم براى كشف تمام بخش هاى اين شهر حداقل به ۱۰ تا ۱۵ سال زمان نياز است.
با اين وجود، مقامات فرهنگى، هنرى و گردشگرى هند از تبديل شدن اين شهر به يكى از جاذبه هاى گردشگرى اين كشور در آينده نزديك خبر داده اند.

هيات باستان شناسان ايرانى در نخستين فصل حضور بين المللى خود در كشور عمان و محوطه باستانى قلحات، پس از بررسى منطقه، تاريخ سكونت در اين محوطه باستانى و بندرى را تا ۵ هزار سال پيش تخمين زدند. اين نخستين بارى است كه هيات ايرانى در يك كشور خارجى كاوش مى كند.
نخستين فصل حضور باستان شناسان ايرانى در بررسى محوطه باستانى قلحات عمان، منجر به شناسايى سكونت در اين محوطه با قدمت قريب به ۵ هزار سال شد. اين نخستين بارى است كه هيات ايرانى در يك محوطه خارجى كاوش مى كند.
«محسن جاورى»، سرپرست كاوش هاى باستان شناسى در محوطه باستانى قلحات با اعلام اين خبر گفت: نخستين فصل كاوش هاى باستان شناسى محوطه باستانى قلحات در عمان، به خاطر محدوديت زمانى تنها به بررسى و شناسايى منطقه معطوف شد و هيات ايرانى در اين بررسى ها توانست تاريخ سكونت ۵ هزار ساله اين محوطه باستانى را شناسايى كند.
محوطه باستانى قلحات، شهرى بندرى است كه شواهد اوليه حاكى از اسلامى بودن اين محوطه باستانى است، اما هيات باستان شناسى موفق شد با شناسايى و كشف سفال هاى پيش از اين تاريخ، تاريخ سكونت در اين منطقه را تا هزاره سوم پيش از ميلاد به عقب ببرد.
سرپرست كاوش هاى باستان شناسى در محوطه باستانى قلحات به ميراث خبر گفت: بررسى و شناسايى اين محوطه باستانى منجر به شناسايى سفال هاى پيش از تاريخى متعلق به هزاره سوم پيش از ميلاد شد.
همچنين در اين بررسى ها سفال هاى دوره عصر آهن و دوره تاريخى از جمله سفال هاى هم دوره ساسانيان در ايران و انواع دوره هاى اسلامى نيز شناسايى شده است.
بررسى ها نشان داد كه سكونت در اين بندر تاريخى تا قرن هفدهم ادامه داشته و آخرين دوران سكونت در اين محوطه به دولت هرمز كه زير نفوذ صفويان بوده ادامه داشته است.
قلحات در زمانى كه پرتغالى ها جزاير و بنادر خليج فارس از جمله بندرعباس را اشغال كرده بودند، به استعمار كشيده مى شود، اما برخلاف ديگر جزاير اين خليج كه از قيوميت پرتغالى ها خارج مى شوند، پس از شورش مردم توسط كشتى هاى پرتغالى، كل بندر به توپ بسته مى شود و سكونت ۵ هزار ساله آن به پايان مى رسد.
جاورى به ميراث خبر گفت: بندر قلحات و محوطه باستانى آن حدود ۵۳ هكتار وسعت دارد و از نظر سوق الجيشى از اهميت خاصى برخوردار است.
به گفته سرپرست كاوش هاى باستان شناسى در محوطه باستانى قلحات قرار است اين كاوش ها ادامه داشته باشد و در صورت توافق وزارت باستان شناسى عمان و پژوهشكده باستان شناسى كشور، اين كاوش ها به صورت مداوم ادامه دار خواهد بود.

سفر به يزد،سفر به دورانى ديگر از تاريخ است. دورانى كه هنوز هم مى توان اصالت،عرفان و تاريخ را در آن جست وجو كرد.
سفر به يزد ، فرصتى است تا تاريخ و ميراث اين شهر را بهتر ديد و درك كرد. بهانه اى است تا خشت هاى دومين شهر تاريخى جهان را با دستان خود لمس كنيم. هر گردشگرى وقتى زير ساباط هاى كوچه پس كوچه هاى بزرگترين بافت تاريخى جهان قدم مى زند، به آنچه اين تاريخ داشته و براى ما به جا گذاشته ، فكر مى كند.
رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان يزد در اين خصوص گفت: سفر به يزد ، سفر به دورانى ديگر از تاريخ است. دورانى كه از ساختمان هاى سر به فلك كشيده خبرى نيست و هنوز هم مى توان اصالت ، عرفان ، آرامش و تاريخ را در اين شهر كهن جستجو كرد.
عزيزالله سيفى افزود: وقتى از دوردست ها به يزد نگاه مى كنيم ، آنچه چشم ها را خيره مى كند، بادگيرهاى بزرگ و كوچكى است كه هر يك گوياى حفظ اصالت، هويت و تاريخ دارالعباده است.
وى با بيان اينكه بافت تاريخى با مساحت عرصه ۷۴۳ هكتار و حريم ۵۰۰۰ هكتار يكى از جاذبه هاى خاص و منحصر به فرد اين استان است اظهار داشت: پديده سازنده معمارى در اين بافت خشت خام است كه بسته به شرايط هوايى كويرى با استفاده از سبك معمارى خاص ساخته شده است.
رييس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان يزد ادامه داد: استفاده از مصالح كم ارزش بيشترين جذابيت ايجاد شده براى بيننده را به همراه دارد كه با قوه تفكر ، خلاقيت و استفاده از فنون و معمارى سنتى خلق شده است. سيفى در ادامه گفت: گذر از بافت تاريخى شهر لذت بخش است و آنچه كه معمارى اين شهر كويرى را از ساير شهرها متمايز مى سازد ، تلفيق مذهب و عرفان است آن چنان كه بسيارى از كارشناسان شهرسازى معتقدند: در يزد نشانه هاى عالى اخلاقى، معمارى و باستان شناسى به هم آميخته و جزو فرهنگ جدايى ناپذير مردم شده است. رييس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان يزد با بيان اينكه حفاظت آثار باقى مانده ، كه صيانت از نبوغ و استعداد انسانى و فرهنگ و تمدن ايرانى است تصريح كرد: آنچه كه باعث شده سفرنامه نويسان بزرگ ،يزد را نگين كوير بدانند به اين دليل است كه يزد داراى بافت و معمارى خاص همراه با مردمى مهمان نواز است.

سرپرست معاونت ميراث فرهنگى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان گيلان گفت: دومين فصل كاوش باستان شناسى تپه مارليك در رودبار با هدف سامان دهى محوطه هاى باستانى مارليك و تپه هاى اطراف آن هفته آينده آغاز خواهد شد. سيدپيام شاعف، اظهار داشت: از هفته آينده، سامان دهى محوطه باستانى تپه مارليك و تپه هاى اطراف آن در شهرستان رودبار واقع در استان گيلان به سرپرستى باقريان - كارشناس ارشد باستان شناسى گيلان - آغاز مى شود.
وى ادامه داد: گمانه زنى قلعه تاريخى رودخان با هدف تعيين حريم اين قلعه به سرپرستى راستين - كارشناس باستان شناسى استان - از هفته گذشته آغاز شده است. او بيان كرد: از اوايل اسفندماه سال گذشته نيز مرمت استحفاظى بناى اسپى مزگت در رضوانشهر توسط پيمانكار مربوط آغاز شد و كار مرمت هتل ايران نيز در شهر رشت هم چنان ادامه دارد. سرپرست معاونت ميراث فرهنگى سازمان فرهنگى و گردشگرى امسال تكميل خواهد شد و اكنون بستن قرارداد مربوط به شش بنا به پايان رسيده است.

وحيد صابرى
روستاهاى ماسوله، ابيانه پالنگان از زيباترين روستاهاى ايران هستند، روستاهايى كه نام و آوازه آنها به تمام جهان رسيده است. اما زنوزق با وجود اين كه تمام ويژگى هاى اين روستاها را يكجا در اختيار دارد هنوز ناشناخته و گمنام است. روستايى پلكانى مانند ماسوله، سنتى، مهربان و غرق در رنگ مانند ابيانه و محصور در بين كوه هاى بلند مانند پالنگان. زنوزق دورنماى يكى از زيباترين روستاهاى ايران با حفظ تمام سنت ها و آيين هاى خود است. روستايى پلكانى كه در تمام حياط و پشت بام هاى آن طبق هاى برگه زردآلو ديده مى شود. زنوزق تاريخى ترين روستاى پلكانى ايران است كه در مجاورت شهر زنوز قرار دارد. روستايى با ۴ هزار نفر جمعيت. از اولين نگاه به سربالايى روستا كوچه ها و خانه هايى به تصوير كشيده مى شود كه به طرز عجيبى هويت تاريخى خود را حفظ كرده اند. شايد اگر هر گردشگرى تنها چند قدم در اين كوچه ها بردارد و چهره سوخته زنان و كودكان را كنار ديوارهاى كاهگلى ببيند زمان و تاريخ را فراموش كند. آبى، سبز، نارنجى و گاه قرمز عمده ترين رنگى است كه در لباس زنان اين روستا به چشم مى خورد، زنانى سختكوش و خندان. كمتر چهره اى در اين روستا را بدون خنده مى توان ديد. زنوز شهرى است از توابع شهرستان مرند و در ۲۵ كيلومترى شمال شهر مرند، شهرى كه به گواه اسناد تاريخى يكى از زيباترين باغ شهرهاى ايران است. شهرى كه سومين درالفنون ايران در آنجا تاسيس شده است. به اين جهت سطح تحصيلات عمومى مردم در اين شهر و روستاهاى اطراف بالاست. زنوز كوهستانى ترين نقطه شهر در شهرستان مرند است و در دوره صفويه اهميت بسيارى داشته، به طورى كه تفنگچيان زنوز از قلعه ها و شهرهاى مهمى مثل تفليس و ايروان محافظت مى كرده اند. اما آنچه در اين سال ها زنوز را شهره خاص و عام كرده نام سيب درخشان زنوز است.
جاذبه هاى گردشگرى
پل قديمى و مشهور قيزيل كورپى ( پل طلا) كالاش، تفرجگاه ماهار، كوه سلطان سنجر، تفرجگاه آدنه، تفرجگاه دره چمن، تفرجگاه دامجى قيه و حاشيه سد زنوز از جاذبه هاى طبيعى و تاريخى زنوز محسوب مى شوند. زنوز داراى شخصيت هاى فرهنگى و دينى قابل اعتنايى نيز بوده است كه مقبره برخى از آنها به عنوان زيارتگاه و جاذبه گردشگرى محسوب مى شود. مقبره ميرزا حسن فانى زنوزى، مقبره سيدهاشم ابن سيدحسن، مقبره شيخ  زين العابدين زنوزى معروف به شيخ، آرامگاه يونس نبى، پير عثمانى، مقبره آقا ميرعلى اكبر، پير اويوقلى و پير درويش قيزى. در زنوز قديم بيش از ۵۰۰ چشمه وجود داشته و اكثر آنها به علت موقعيت زمين به سوى قبله جارى مى شدند. در برخى نوشته ها تعداد اين چشمه ها ۳۶۰ يا ۳۷۰ عدد ذكر شده است و اكنون نيز اكثر آنها در حياط منازل، باغات و كوچه ها موجود هستند و جريانشان سرسبزى خاصى را در سراسر اين منطقه به وجود آورده است. زنوز كوهستانى ترين نقطه شهر در شهرستان مرند است كه ارتفاع آن از سطح دريا حدود ۱۶۰۰ متر و فاصله آن از مركز شهرستان ۳۰ كيلومتر است. صخره هاى ممتد و زيباى سلدرم در حاشيه بستر رودى كه از سد زنوز خارج مى شود، چشم انداز و قابليت منطقه را براى برگزارى تورهايى مانند طبيعت گردى، صخره نوردى، كايت سوارى و پرش با بانجى مستعد نشان مى دهد. وجود قلعه تاريخى كه تاكنون هيچ كاوشى در آن صورت نگرفته گوياى بسيارى از مراحل رشد آن روستا است كه كاوش در آن مى تواند بسيارى از ذهنيات تاريخى در مورد زنوز را روشن كند. وجود سد زنوز چاى از عمده ويژگى هاى منابع شهر است. افزون بر آن آب بندهاى متعددى در حوزه موجود است كه از آن جمله مى توان به آب بند زنوز در روبه روى قريه قره تپه آب بند روستاى زنوزق( استخر آبيارى) همچون قوشا گوللر، كالاش، طالب، قره گل، مارازا و غيره نام برد. عسل زنوز نيز از توليدات با ارزش منطقه است. در حدود ۱۰ درصد از ساكنين در زنبوردارى فعال هستند.

با تحقيقات انجام شده درباره يك نوع ماهى مشخص شد كه در مسيرهاى طولانى در اواخر دوره آنگلوساكسون يعنى پايان نخستين هزاره پس از ميلاد مسيح (ع) تجارت وجود داشته است. به گزارش تايمز، با همكارى باستان شناسان و دانشمندان كشورهاى انگلستان، فرانسه، بلژيك، آلمان و اسكانديناوى بقاياى ماهى هاى قرون وسطا بررسى شدند و مشخص شد كه ميزان كربن و نيتروژن ماهى هاى متعلق به هر منطقه، با منطقه ديگر متفاوت است. مصرف محصولات دريايى در نخستين هزاره پس از ميلاد در شمال و غرب اروپا بالا بوده است اما تاكنون مشخص نبود كه چه مقدار از اين ماهى به مناطق اطراف و چه مقدار به تجارت از راه هاى دور مربوط است. اين تحقيق باستان شناسى تاييدى بر سابقه تجارت در مسيرهاى طولانى در قرون وسطا در قاره اروپاست. مطالعات جديد حاكى از آن است كه اندازه اين ماهى ها در قرون وسطا تحت تاثير دلايل مختلف مانند مسافت هاى طولانى، محوطه هاى ماهى گيرى و تجارت بين المللى قرار گرفته است.