معاون هنرهاى سنتى و صنايع دستى استان خراسان رضوى گفت: صادرات صنايع دستى در كشور وضعيت خوبى ندارند، چون صنايع دستى آماده يا توليداتى با ساختار محكم براى صادرات نداريم.
حسين خواجه بيدختى اظهار كرد: پس از اين كه دولت در صنايع دستى، تصدى گرى را واگذار كرد، ساختارهاى توليدى كه كاملا دولتى بودند و كالاهايى را براى صادرات آماده مى كردند، از هم پاشيدند و بخش خصوصى هيچ انگيزه اى براى پر كردن اين فضا نداشت و در عمل خلاء توليدى به وجود آمد.
وى ادامه داد: زمانى در استان هايى مانند فارس، كرمانشاه و خراسان كه زيراندازهاى برجسته اى داشتند، گليم، زيلو و فرش مهم ترين اقلام صادراتى بودند اما اكنون تشكل هاى غيردولتى در بخش توليد يا صادرات صنايع دستى كمتر فعال اند.
در گذشته، اين اقدامات را دولت انجام مى داد، ولى پس از واگذارى تصدى گرى، بخش غيردولتى اين خلاء را پر نكرد. معاون هنرهاى سنتى و صنايع دستى استان خراسان رضوى بيان كرد: زمانى گليم سوماك و سفره كردى كالاهاى اصلى صادراتى اين استان بودند كه از مناطق مختلف خراسان رضوى، جمع آورى و به صورت گسترده صادر مى شدند اما اكنون تعداد توليد كنندگان و صادركنندگان اين رشته ها محدود و انگشت شمارند.
خواجه بيدختى افزود: براى صادرات صنايع دستى در گمرك هاى كشور، هيچ مانعى وجود ندارد و به هر شكلى اين اقلام از كشور خارج مى شوند و كسى مانع خروج آن ها نيست. صادرات صنايع دستى در چند رشته مانند سنگ هاى قيمتى و نيمه قيمتى، گليم، زيلو و فرش نظام مند است اما در ديگر رشته ها به دليل حجم كم و پراكندگى توليد، نظامى وجود ندارد.
وى اظهار داشت: صادركنندگان حرفه اى در صنايع دستى نسبت به تخصص خود آگاهى دارند اما مشكل، زمانى بروز مى كند كه صادر كننده اى حرفه اى در كنار صادرات معمول خود براى نمونه خشكبار، بخواهد صنايع دستى صادر كند كه به دليل شناخت نداشتن از اين حوزه با مشكلاتى مواجه مى شود و نتيجه خوبى به دست نمى آورد اما اگر صادر كننده اى حرفه اى و آشنا با صنايع دستى به اين حوزه وارد شود، مشكلى به وجود نمى آيد.
خواجه بيدختى در اين باره به بيان نمونه اى پرداخت: عقيق زرد از مهم ترين سنگ هاى تراش خورده در مشهد است كه بسيار مورد استفاده قرار مى گيرد اما واردات بى رويه و قاچاق اين سنگ به سفارش واسطه هاى افغان از استان هاى غربى چين به اين استان، فعاليت حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ كارگاه تراش اين نوع سنگ را در خراسان رضوى تحت تاثير قرار داده است. اين سنگ ها به راحتى از مرز وارد كشور مى شود.

مدير اداره ميراث فرهنگى و گردشگرى شهرستان نظرآباد گفت: درخواست تامين اعتبار با هدف ايجاد پوشش حفاظتى، احيا و مرمت محوطه باستانى ازبكى نخستين پروژه اولويت دار اين اداره براى امسال است. محمدرضا حداديان در گفت وگو با ايسنا، ادامه داد: در پروژه هاى پيشتازى كه امسال ازسوى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى اعلام شده اند، نام محوطه باستانى ازبكى نيز به چشم مى خورد كه اداره ميراث فرهنگى و گردشگرى نظرآباد اعلام كرد، اين تپه در بخش مالكيت حقوقى با مشكلاتى روبه روست و بايد نخست كار تملك و آزادسازى حريم هاى آن انجام شود. وى بيان كرد: قرار است، امسال از نظر حقوقى وضعيت محوطه پى گيرى شود تا پس از به نتيجه رسيدن وضعيت مالكيتى، ادامه كاوش ها در اين محوطه باستانى انجام شود. او مرمت امامزاده ابوالحسن مشكين آباد، امامزاده چهل دختر، امامزاده جعفر قلعه شيخ، امامزاده ابراهيم پنج كمان، اما مزاده حضرت اباالفضل (ع) در شهرستان نجم آباد و آسياب روستاى مهدى آباد را از ديگر پروژه هاى پيشنهادى اين اداره دانست. به گفته مدير اداره ميراث فرهنگى و گردشگرى نظرآباد، در نخستين برنامه اى كه ارايه شد، اعتبار با هدف مرمت و سامان دهى يخچال نجم آباد نيز درخواست شد، ولى در برنامه بعدى اين بنا به دليل وجود اولويت هاى مهم ترى در اين شهرستان حذف شد، چون يخچال نجم آباد ديگر قابل احيا و مرمت نيست. حداديان اضافه كرد: پيشنهاد برنامه هايى براى تعيين حريم و ثبت حدود ۱۰ تپه تاريخى در برنامه هاى اولويت دار امسال قرار دارند. همچنين اعتبار پيشنهادشده براى برنامه هاى پيشنهادى بين ۵۰۰ تا ۷۰۰ ميليون تومان است.

وحيد صابرى
كاشان شهر دارالمومنين، شهر گنبد و گلدسته ها شهرى تاريخى با شاهكارهاى معمارى و مردمانى با دلهايى به گرمى آفتاب كوير اكنون با يك عالمه گل به انتظار ميهمانان عاشق نشسته است. همزمان با آغاز ماه ارديبهشت و پيچيدن بوى خوش نگين هاى صورتى در كوچه باغهاى كاشان حكايت از ميزبانى هزاران گردشگر داخلى و خارجى خواهد بود قدم به قدم بوى گل مى آيد جلوى هر مغازه اى پارچه اى از گل محمدى پهن است و كنارش بطرى هاى كوچك وبزرگ گلاب.
رسم بر اين است كه چند ساعت مانده به طلوع خورشيد، چيدن گل ها آغاز مى شود. گلچين ها آفتاب نزده به گلزار مى روند تا گلهاى خوشبو و باز شده را بچينند چون وقتى آفتاب به گلها بتابد بوى خوبشان كم مى شود.
شكوفه هاى بهارى باز شده اند و درون باغ ها پر از بوته هايى با برگ هاى سبز و نورسته است. كارگران زن و مرد صبح زود گل هاى محمدى را دانه دانه از شاخه ها جدا مى كنند.
اين كار بايد قبل از بالا آمدن آفتاب پايان پذيرد و از آن به بعد برپا كردن ديگ ها و مراحل جوشاندن و تقطير گلاب تا عصر ادامه دارد. در اين روزها اگر به كاشان سفر كرده باشيد عطر سحرانگيز گل محمدى زمين و آسمان را پر كرده است روياى بهشتى باغ هاى گل...
از آنجا كه گلهاى محمدى براى حفظ كيفيت بايد زود چيده شوند،گلكاران كاشانى با اقامه نماز صبح و شكر به درگاه الهى به همراه اعضاى خانواده به خصوص زنان از اولين ساعتهاى بامداد سبدها را لبريز از گل محمدى مى كنند.
كوير خشك مركزى ايران نگينهاى صورتى رنگ ميراث طبيعى را در دل خود دارد كه اين ياقوتها و زمردها چشم هر بيننده اى را به نظاره مى اندازد.
فصل گلاب گيرى حدود دو ماه از اوايل ارديبهشت تا اواخر خرداد ماه ادامه پيدا مى كند كه شروع آن وابسته به گرمى و سردى هوا متغير است. هر فرد چادر شبى را كه به اصطلاح محلى به آن چاچب مى گويند به دور گردن و كمر خود مى بندد و گل ها را مى چيند و داخل چادرشب كه مثل پيش بند جلويشان قرار دارد مى ريزد. براى شروع مراسم گلاب گيرى هم اعتقادات و مراسم خاصى وجود دارد.
بدين ترتيب كه براى روشن كردن زير ديگ هاى گلاب براى اولين گلاب گيرى رسم است كه يك نفر همراه با سينى منقل آتش و ظرف اسفند كنار ديگ هاى گلاب گيرى اسفند دود مى كند. دور تا دور محوطه گلاب گيرى بچرخد و با صداى بلند صلوات بفرستد. آتش زير ديگ را هم با گفتن نام خدا روشن مى كنند.
مردم قمصر معتقدند كسى كه آتش ديگ گلاب گيرى را روشن مى كند و كسانى كه كنار ديگ هستند بايد سبك پا باشند و اگر كسى با نيت خالص در ديگ را بگذارد حاجتش روا مى شود و نبايد چشم ناپاك به ديگ بخورد. براى گلاب گيرى از ديگ هاى مسى استفاده مى كنند و چون ديگ ها از سال قبل قرمز شده ابتدا آن را هر ساله با قلع سفيد مى كنند.
بعد در ديگ را مى بندند و دو لوله كه به آن نيچه مى گويند از ديگ به پارچى مسى كه داخل جوى آب يا حوض آب يخ قرار دارد متصل مى شوند.
بخار حاصله از مخلوط داخل ديگ از داخل لوله ها به پارچ ها هدايت مى شود و عمل ميعان صورت مى گيرد و گلاب بدست مى آيد.
محل اتصال لوله ها به پارچ را معمولا با پارچه مى بندند تا هم بخار حاصله از لوله خارج نشود و اگر بخار از پارچه خارج شد نشان اين است كه پارچ پر شده و بايد در ديگ را بردارند و كار را از اول شروع كنند.
در ديگ براى عمل آمدن گلاب ۳۰ كيلو گل را كه در اصطلاح محلى آن را ۵ من مى گويند با ۵۰ ليتر آب مخلوط مى كنند.
حرارت اجاق را هم كم مى كنند تا گلاب به آرامى عمل بيايد. گلاب حاصله از اين مقدار ۳۰ ليتر است كه به آن گلاب مايه يا عطرى مى گويند.
بعد از يك دوره گلابگيرى گل هايى كه به صورت تفاله درآمده اند و به آن بن گل مى گويند به همراه مقدار كمى گل تازه مثلا يك من براى توليد مجدد گلاب مورد استفاده قرار مى دهند و گلابى كه به اين ترتيب بدست مى آيد پساب نام دارد كه كيفيت بسيار كمى دارد. اما مورد مصرف بن گل اين است كه آن را پس از خشك كردن بجاى غذاى حيوانات استفاده مى كنند يا به عنوان كود.
براى بدست آوردن عطر گل كه حكم سرشير جمع شده روى شير را دارد بايد لايه نازكى را كه بر روى گلاب جمع مى شود و حالتى روغنى دارد را با سرنگ از روى گلاب جدا كرد. نوع مرغوب تر گلاب، گلاب دو آتشه نام دارد كه از مخلوط ۳۰ كيلو گل و ۵۰ ليتر آب به همراه ۳۰ كيلو گل تازه ديگر و ۳۰ ليتر آب تهيه مى شود.
براى حفظ عطر گلاب ظروف شيشه اى مناسب تر است.
در قديم گلاب ها را در شيشه هاى ۳ ليترى و ۴۵ ليترى نگهدارى مى كردند كه به آن در برزك قرابه مى گفتند و دور آن را با حصير يا گونى مى پوشاندند.
براى تشخيص گلاب خوب بايد آن را مزه كنيم اگر گلابى خوب باشد بايد عطر زياد داشته و تلخ مزه باشد. هر چه كيفيت آن بالاتر تلخ تر است و اگر دو آتشه باشد زمانى كه سرد شود در سطح آن لايه نازكى از چربى مى بينيم.
گلاب دو آتشه بخواهيد
گلاب دوآتشه يعنى پس از يك بار گلاب گيرى دوباره به جاى آب در ديگ گلاب ريخته مى شود كه معمولا گلاب سال قبل است.
گلاب دو آتشه مى گويند. در هر ديگ گلاب گيرى ۳۰ كيلوگرم گل تازه به اضافه مقدارى گلاب سال قبل به اضافه ۷۰ كيلو آب معمولى مى ريزند و سپس حرارت مى دهند.
پس از جوش آمدن محتويات داخل ديگ بخار آب حاصل از طريق يكى از لوله ها به پارچ مسى بزرگ كه در آب سرد قرار دارد انتقال مى يابد در نتيجه پس از خنك شدن به مايع و گلاب تبديل مى شود. از هر پارچ مسى ۳۰ تا ۴۰ كيلو گلاب مى توان گرفت. پس از آنكه پارچ مسى بزرگ پر از گلاب شد از دهانه آن كه به وسيله پارچه اى سفيد لوله ها و دهانه پارچ را پوشانده _ بخار خارج مى شود كه معناى آن لبريز شدن گلاب پارچ مسى است. همه ساله گلاب در مكانهايى خاص از شهرستانهاى قمصر نياسر و برزوك تهيه مى شود كه بازديدكنندگان به راحتى مى توانند در آن محل ها از نزديك با طرز تهيه گلاب آشنا شوند.
گلاب هرچه تلخ تر خالص تر اگر خواستيد گلاب خالص را هم بشناسيد كافى است تا گلاب را مزه مزه كنيد اگر مزه گس و تلخى داشت و شفاف و بدون رنگ بود گلاب خالص است. هرقدر گلاب تلخ تر باشد اصل تر است البته بايد توجه داشت كه تلخى گلاب هم بايد طبيعى باشد و اگر شك داشتيد مى توانيد پس از چشيدن گلاب دو بار آب دهان خود را قورت دهيد اگر تلخى باز در دهانتان باقى ماند پس گلاب اصل نيست و ناخالصى دارد ولى اگر تلخى كام شما برطرف شد پس گلاب شما اسانس نداشته و طبيعى و اصيل است.

سرانجام پرده از ناشناخته ترين گنجينه كليسايى در لندن كنار رفت و موزاييك هاى فرشى قرون وسطا كه نقش آن ها به پيش گويى دوره آخر زمان پرداخته است، نمايان شدند. اين سنگ فرش ها در سال ۱۲۶۸ ميلادى مورد استفاده پادشاه، ملكه و شاه زادگان انگلستان بودند. اين سنگ هاى زينتى از سنگ هاى مرمر و جواهرات ساخته شده اند و بخشى از سنگ هاى به كار رفته در آن ها نيز به يك هزار سال پيش از ساخت اين موزاييك ها متعلق اند و از گنجينه هاى قديمى استخراج شده اند. اكنون بيش از ۱۵۰ سال است كه اين موزاييك ها براى حفاظت بيشتر در ميان لايه هاى ضخيمى از فرش نگهدارى مى شوند تا آسيبى به آن ها وارد نشود اما اين كار سرعت بيشترى به تخريب آن ها داده بود. در ميان اين موزاييك ها، پيام مرموزى درباره پايان جهان نوشته شده است. برنامه دو ساله اى براى احياى اين سنگ فرش هاى باشكوه درنظر گرفته شده است تا اين گنجينه قرون وسطا به صورت دايمى در معرض ديد قرار گيرد.

معاون ميراث فرهنگى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان آذربايجان شرقى از آغاز گمانه زنى در نزديكى ارگ عليشاه براى ساخت پاركينگ خبر داد. بهروز عمرانى بيان كرد: در زمان آغاز ساخت اين پاركينگ براى جلوگيرى از تخريب هاى ناشى از ساخت وسازهاى اطراف، پى گيرى هايى را انجام داديم و با توجه به طرح هايى كه ارايه شدند و كاوش هايى كه انجام شده بودند، مشخص شد كه ساخت وسازها و معمارى اين مجموعه در جبهه ى شمالى يعنى دهانه ى داخلى ايوان قرار دارند. بر اين اساس، زمانى كه در قسمت جنوبى در فاصله ى ۶۰ يا ۷۰ مترى كار مى كردند، اعلام كرديم كه احداث پاركينگ بايد متوقف شود تا گمانه زنى در اين محل صورت گيرد. او با تاكيد بر اين كه سازه هاى معمارى در بخش ديگرى از مجموعه قرار دارند، ولى گمانه زنى آن ها را به طور دقيق مشخص مى كند، ادامه داد: اين پاركينگ سه طبقه است كه در زيرزمين احداث خواهد شد و اتفاقا اين منطقه به پاركينگ نياز دارد و اگر پس از انجام گمانه زنى چيزى در منطقه نباشد، از احداث پاركينگ استقبال مى كنيم، به ويژه اين كه در جبهه اى نيست كه معمارى هاى مجموعه قرار دارند. وى اظهار داشت: اگر قرار باشد، در شهرى مانند تبريز توسعه، نه در زيرزمين و نه در پس ارتفاع رخ دهد، شهر دچار ركود مى شود. در واقع، به همان اندازه كه ساخت چنين مكانى ممكن است، مخرب باشد، نساختن آن نيز مى تواند مخرب باشد. به اين ترتيب كه هرچقدر نه بگوييم، روزى مى رسد كه شهرداران بافت تاريخى را رها مى كنند و مى بينيم كه بخشى از آن چيزى كه مى خواستيم بماند، به طور طبيعى نمانده و خراب شده است. عمرانى اضافه كرد: البته اين سياست سازمان ميراث فرهنگى و مسوولان است كه تلاش كنند، به نحوى شرايط زندگى مناسب را براى ساكنان بافت هاى تاريخى فراهم كنند. همچنين درپى عمليات حفارى توسط شهردارى تبريز در كنار بناى تاريخى ارگ، معاون عمرانى استاندارى آذربايجان شرقى گفت: اين معاونت از ادامه حفارى ها جلوگيرى كرده است. وى با بيان اين كه شهردارى براى احداث پاركينگ در كنار محوطه ارگ عليشاه اقدام به حفارى كرده بود، گفت: چون ارگ عليشاه يكى از بناهاى تاريخى و ارزشمند تبريز است، هرگونه ساخت وساز در كنار و اطراف آن بايد با برنامه ريزى و مطالعه صورت گيرد.